Esas 2021/... karar sayılı 10/11/2021 tarihli kararı ile alacağın hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart ve maddi tazminat istemine ilişkin olduğunu belirterek uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğine karar vermiştir. Dava dosyası mahkememizin 2021/... Esasına kaydedilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık 22/02/2022 tarihli ön inceleme duruşmasında; " Taraflar arasında mevcut hediyelik eşya satış ve fotoğraf dükkan kiraları sözleşmesinin davalı tarafça haksız fesih edilmesi nedeniyle her iki sözleşmede mevcut cezai şart ödemesi ile uğranılan zararın tazmini talebi olduğu, davacının davalıdan alacağı olup olmadığı varsa miktarı noktasında toplandığı " şeklinde tespit edilmiştir. Mahkememiz dosyasında taraflarca bildirilen deliller toplanmış, davalı şirket ticari defterleri ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... talimat sayılı dosyasında incelenmiş, SMM bilirkişi ... 'ın 13/06/2022 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır....
Somut olayda taraflarca kararlaştırılan cezai şart hükmü, ifaya ekli cezai şart niteliğinde olup, açıklanan yerleşik yargı uygulamasına göre, sözleşmedeki hükme dayalı olarak cezai şart istenilebilmesi için taahhüdün ihlal edildiği dönemden sonra ihtirazi kayıt konulması ve bundan sonra mal verilmeye devam olunması gerekir. Bu kapsamda somut olayda davacı bayinin yıllar bazında asgari alım taahhüdünde bulunduğu, davalı dağıtıcı tarafından eksik alımdan kaynaklanan cezai şart tutarının takip konusu edildiği anlaşılmasına rağmen, mahkemece davalı dağıtıcının bayiden talep edebileceği asgari alım taahhüdünden kaynaklanan cezai şart alacağının bulunup bulunmadığı ve mevcutsa miktarının tespiti konusunda bir değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu hususta hiç bir araştırma ve inceleme yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır....
TL manevi tazminata hükmedilmesini talep ettiklerini beyanla davanın kabulü ile sözleşmenin haksız ve süresinden önce feshedildiğinin tespitinin, 100.000 TL teminatın davacıya iadesine, maddi ve manevi zararın tazmini adına fazlaya ilişkin davacının hakları saklı kalmak, bilirkişi incelemesinden sonra arttırılmak kaydıyla şimdilik 100 TL maddi tazminat, 5000 TL manevi tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasındaki 06.09.2016 tarihli ... ticaret genel sözleşmesi ve ek protokollerinin erken feshi nedeniyle cezai şart alacağının veya uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında elektrik enerjisi tedariki amacıyla sürekli ve çerçeve nitelikli ikili anlaşma niteliğinde 06.09.2016 tarihli ... Ticaret Genel Sözleşmesi ve sözleşmenin eki niteliğinde 30.10.2017 tarihli protokol akdedilmiştir. Sözleşme ve protokolün süresinin 31.12.2018 tarihinde sona ereceği kararlaştırılmıştır....
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının cezai şart alacağı isteminin fahiş nitelikte olduğu ve aynı zamanda davalı tacirin ekonomik yönden mahfına yol açacak nitelikte olduğu ve bu sebeple davacının cezai şart isteminin yerinde olmadığı, davalıya ait ticari işletmenin vergi ve muhasebe kayıtları ile ticari defter kayıtlarından anlaşılmakla davacının bu yöndeki istemi yerinde görülmediği, kâr mahrumiyeti şeklindeki zararın tahsili bakımından davacının dava öncesinde yapılan delil tespitinde davalının farklı cins ve hacimlerde davacı şirkete ait olmayan toplam 13 adet dolu nitelikte Milangaz ve Likitgaz markası LPG tüplerinin tespit edildiği, bunun ise taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesine aykırılık teşkil ettiği açık olup davacının bu tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde sözleşmeyi feshinin haklı olduğu, haklı sebeple fesih nedeniyle müspet zararların ve bu nitelikte olmak üzere kâr kaybı (yoksun kalınan...
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava, işçinin rekabet yasağına aykırı davrandığı iddiasına dayalı cezai şart alacağı ve haksız rekabet nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağı ----arasında yer almaktadır. Somut olayda taraflar arasındaki sözleşmenin----davalının sözleşmenin devamı süresinde ve sözleşmenin taraflarca herhangi bir nedenle feshi halinde, sözleşmenin bitimi tarihinden itibaren --- yıl içerisinde aynı iştigal alanında, başka bir işyerinde kendi adına işverenle ile rekabet edeceği bir iş yapmayacağı, rakip bir kurumda çalışmayacağı ve bu taahüde aykırı davranılması halinde davacı şirkete son bürüt aylığın--- katı tazimat ödemesi kararlaştırıldığı görülmüştür....
"İçtihat Metni" Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Dava, Borçlar Yasası’nın 355 ve devamı maddelerinde tanımlanan eser sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart alacağı ile menfi zarar alacak istemine ilişkindir. Yerel mahkemede görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda cezai şart alacak istemi yönünden davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı kooperatif vekilince temyiz olunmuştur. Eser sözleşmesinde yüklenici yapımını üstlendiği eseri fen ve sanat kurallarına, sözleşmeye ve amaca uygun olarak imal edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle mükelleftirler....
Müdürlüğü ve .... ile bağlantılar kurduğunu ve bunlardan proje hazırlanması bakımından gerekli yetkiler aldığını ancak, davalının sponsor temini ve projenin yapılması bakımından gerekli maddi kaynağın oluşturulması edimlerini yerine getirmemesi nedeni ile turnuvanın organize edilmesi durumunun ortadan kalktığını, yetkili kuruluşlarca, davalının sözleşme gereği yerine getirmediği edimlerden dolayı organizasyonun yapılmasının mümkün olmadığının bildirildiğini, davalının sözleşmeyi haksız fesih ettiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı tutulmak kaydı ile imzalanan ve fesih edilen 4.11.2011 tarihli sözleşmeye istinaden kusurlu olan davalı taraftan sözleşmenin 5.7.maddesinde kararlaştırılan 100.000.-ABD Doları cezai şartın , cezai şarta ilişkin temerrüt durumunun doğduğu 19.3.2012 tarihindeki efektif satış kuru karşılığı olan 180.850,00....
Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, bu davada yapılan yargılama sonucunda verilen karar ile davalı tarafça sözleşmenin süresinden önce haksız ve geçersi şekilde feshedilmiş olduğu, tüm cezai şart ve kar mahrumiyeti alacaklarının tahsiline karar verilmesi gerektiğinin sabit olduğunu, açıklanan nedenler ile davalı şirketten bayilik sözleşmesine aykırılıktan kaynaklana cezai şart borcundan dolayı 10.000,00 USD alacağın ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının dava tarihinden itibaren işleyecek dövize uygulanan en yüksek faiz ile birlikte tahsiline, istasyonlu bayilik sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan cezai şart borcundan dolayı 10.000,00 USD alacağın ödeme günüdeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının dava tarihinden itibaren işleyecek dövize uygulanan en yüksek faiz ile birlikte tahsiline, 11/05/2010 tarihli sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan cezai şart borcundan dolayı 997.500 USD alacağın...
İşbu bedelin, davaya konu harici taşınmaz satış sözleşmesi uyarınca, taşınmazın tesliminde gecikilen her ay için ifaya eklenen cezai şart olarak kararlaştırılan kira bedeli olduğu tarafların da kabulündedir. Geçersiz sözleşme ile kararlaştırılan cezai şart da geçersiz olup ifası talep edilemeyecekken, davalının borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getirdiğinin kabulü gerekir. Nitekim aksi ispat edilememiştir. Bu durumda, 6098 sayılı Kanun'un 77 nci maddesine göre iadesi talep edilemez. Ancak bu husus, İlk Derece Mahkemesince verilen karar davacı tarafça istinaf edilirken istinaf sebebi olarak gösterilmediğinden, davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşturmuştur. 5....
