"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasındaki tevdi mahalli tayini ve bononun iptaline ilişkin asıl dava ile tazminat ve alacak istemlerine ilişkin karşı davanın mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl davanın kabulüne, karşı davanın ise kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı-k.davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve özellikle davaya konu 4.800....
Sayılı dosyası ile tespit davası açtığını, davalı ...A.Ş. açmış olduğu tespit davasında ... tevdi mahalli tayini talep ettiği dosyaya sunduğu haciz listesindeki hiçbir şirketi açmış olduğu tespit davasında belirtmediğini, davayı ihbar etmediğini, sadece 13.02.2020 tarihli temliğinden bahsederek fatura borçlusu ... tarafından ...Şubesi nezdindeki ... numaralı hesaba yatırılan paradan 4.347.289,59-TL'nin kendisine reddiyatını hukuka aykırı olarak talep ettiğini ve reddiyat yaptırdığını, davalı iş faktoring A.Ş.'nin açmış olduğu tespit davasında bahsetmiş olduğu 13.02.2023 tarihli temliği ... tarafından iptal edildiğini, müvekkilinin temliğinin davalılardan ve ihbar olunanlardan önce olduğunun tespiti ile...'nın ... 8.Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.iş sayılı tevdi mahalli tayini davasında tevdi mahalli olarak tayin edilen ...bank ......
Oysa; davacının davalıdan alacağı sigorta tazminatı olarak saptanan bu bedel, davacının alacaklıları tarafından davalı sigortacıya gönderilen haciz kararları nedeniyle davacıya ödenememiş ve davalı tarafından tevdi mahalli belirlenmesi konusunda yapılan başvuru üzerine, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/142 D.İş sayılı tevdi mahalli tayini kararıyla belirlenen banka hesabına 06.07.2012 tarihinde davalı sigortacı tarafından yatırılmıştır....
Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, tevdi mahalli tayini istemine ilişkindir. .........
A.Ş'ye ödendiğini, ancak bakiye 530.438,71 TL tutarında ... tazminatının tediyesi için tevdi mahalli tayini hakkında karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, talebinin kabulü ile bakiye 530.438,71 TL ... alacağının ... ... 14. ... Müdürlüğü'nün 2015/8022 esas sayılı dosyasına ödenmesine karar verilmiş. Karşı taraf ... Turizm A.Ş. vekili 18.06.2015 tarihli dilekçesi ile verilen bu karara itiraz etmiş ve dava konusu tutar olan 530.438,71 TL'nin karşı taraf ... Turizm A.Ş'ye ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme itirazı reddetmiş, karşı taraf (davalı) ... Turizm Yat. İnş. Pzl. Tic. A.Ş. vekili itirazın reddi kararını temyiz etmiştir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre karşı taraf (davalı) ... Turizm Yat. İnş.Pzl. Tic. A.Ş....
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının, ihraç kararından sonra aidat ödemeye devam ettiği, ödediği 16.829,00 TL aidatın kooperatif hesaplarına karıştırılmadan, davacı adına PTT aracılığı ile geri gönderildiği, davacının gönderiyi almaması karşısında da bu sefer tevdi mahalli tayini için talepte bulunulduğu, mahkemece tevdi mahalli tayin edilerek davacıya da haber verildiği, bu durumda ihraç kararının kesinleşmesinden sonra yapılan davacı ödemelerinin kooperatifçe benimsendiğinden söz edilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir....
mahalli tayini taleplerinin TTK' nun 757/2. maddesi uyarınca kabulü ile, senedin 31/08/2022 olan ödeme gününün gelmiş olduğu hususu da dikkate alınarak, ileride hak sahibine ödenmek üzere, 2.000,00 USD olarak gösterilen senet bedelinin keşideci ... ... tarafından mahkememiz veznesine işbu dosya üzerinden depo edilmesine izin verilmesini talep ve dava etmiştir....
Bu arada davalı 5.1.2007 tarihinde kiralananın tahliye edildiğinin tespiti ile anahtarın teslimi yönünden tevdi mahalli isteminde bulunmuş, mahkeme aracılığı ile yapılan tespitte kiralananın 5.1.2007 tarihi itibariyle tahliye edildiği saptanarak 17.1.2007 tarihli kararla mahkeme yazı işleri müdürlüğü tevdi mahalli olarak tayin edilmiştir. Buna ilişkin kararın 15.2.2007 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine kiralanan anahtarları 19.2.2007 tarihli tutanakla teslim alınmıştır. Kiralanan anahtarlarının tevdi mahallinde olduğu 15.2.2007 tarihinde davacıya bildirildiğine göre bu durumda kiralananın 15.2.2007 tarihine kadar davalının kullanımında olduğunun ve kiracılık ilişkisinin bu tarihe kadar devam ettiğinin kabulü gerekir. Dolayısıyla davalı bu tarihe kadar kira ödemelerinden sorumludur.Dosyaya sunulan ödeme belgesine göre ise davalı tarafından son olarak 4.12.2006 tarihinde Aralık 2006 ayı kirası ödenmiştir....
Bunun üzerine Jandarma Genel Komutanlığı davacıya ödeme yapmamış, ancak ... 8.Sulh Hukuk Mahkemesinin tevdi mahalli tayini kararı üzerine, ... Bankası Yenişehir Şubesine kayısı satımı nedeniyle yasal kesintileri yaptıktan sonra davacının alacaklı olduğu 9.203,60 TL'yi yatırmıştır. Davalı ... (Jandarma Genel Komutanlığı), diğer davalı ...'in çıkardığı muaraza nedeniyle davacıya ödemediği bedeli; tevdi mahalline yatırarak sorumluluktan kurtulmuştur. 2011/7123-16519 Mahkemece tevdi mahalline yatırılan paranın davacıya ait olduğuna dair hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde 9.203,60 TL'nin davalı ... Bakanlığından tahsiline karar verilmesi, usul ve yasaya aykırıdır. 2-Davalı ..., diğer davalı ...'un çıkardığı muaraza nedeniyle davacıya ödeme yapmamış; ancak bu bedeli tevdi mahalline yatırarak sorumluluktan kurtulmuştur. Bu nedenle davalı ... dava açılmasına neden olmadığına göre, bu davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi de, bozma nedenidir....
Asliye Ticaret Mahkemesince ise; "...HMK.nun 382/2-d maddesinde Borçlar Hukuku'ndaki çekişmesiz yargı işleri düzenlenmiş ve tevdi mahalli tayini de burada sayılmıştır. Aynı maddenin "e" bendinde ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri de sayılmış ve bunlar arasında tevdii mahalli tayini sayılmamıştır. Öte yandan her ne kadar mahkemece tevdi mahalli belirlenirken TTK'nın 712. maddesi zikredilmiş ise de bu maddede sözü edilen tevdi, medeni hukuktaki tevdiden farklıdır (..., ..., Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara, 1997 S.702). Zira, burada bono ödenmek için süresinde ibraz edilmediği takdirde borçlu, bono bedelini bankaya tevdi etmeye hak kazanmaktadır. Ayrıca bir mahkeme kararına ihtiyaç yoktur. Ancak, borçlunun böyle bir hakkının bulunması TBK'nın 107. maddesi uyarınca ödeme yerinin belirlenmesini istemesine de engel değildir....
