Bozma ilamının gereği yerine getirilerek yapılan yargılama sonucu mahkemece, bilirkişi asıl ve ek bilirkişi raporuna göre, davalı vekilinin zamanaşımı itirazı ile takas mahsup taleplerinin BK.125 madde ve süresinde ileri sürülmediğinden reddine, davalının alacak talebi varsa ayrı bir dava açmakta muhtariyetine, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2- Davalı vekili 15.04.2010 havale tarihi dilekçesi ile 112.818,12 USD'lik mal mukabili ihracatının davacı alacağından takas mahsubu talebinde bulunmuştur. HUMK'nun 204. maddesi ; "Aşağıdaki gösterilen iddialar davayı mütekabile addolunur. 1-Takas ve mahsup talebi, 2-Müddeiye karşı müddeialeyhin ikame eylediği bilumum davalar" hükmünü içermektedir....
, takas ve mahsup talepleri itiraz niteliğinde olduğundan, ödeme beyanı gibi, yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir....
HD'nin 23/02/2023 Tarih, 2022/393 Esas-2023/242 Karar sayılı karar ile özetle; mahkemece takas mahsup talebi çerçevesinde gerekli incelemeler ve değerlendirimeler yapılarak, davalının ... 8 ATM'nin kesinleşen kararı uyarınca davacıdan tahsil edemediği alacağı kalıp kalmadığının incelenmesi, alacağın bulunduğunun tespit edilmesi halinde, alacağın güncel durum itibariyle miktarı, gerektiğinde bilirkişi heyetindeki mali müşavir bilirkişiden ek rapor da alınmak suretiyle belirlenmeli ve sonucuna göre davacının davalıdan talep edebileceği bir alacağının kalıp kalmadığının tespit edilmesi gerektiğinden bahisle mahkememiz kararı kaldırılmıştır. ... BAM 31. HD'nin 23/02/2023 Tarih, 2022/393 Esas-2023/242 Karar sayılı kararına uyulmuştur. Kaldırma kararı uyarınca SMMM bilirkişisinden ek rapor alınmış, anılan raporda; Davacının iş bu davada hesaplanmış olan 44.975,80 TL'lik alacağının bulunduğu, davalının ... 8....
Her ne kadar, mahkemece davalı tarafın süresi içerisinde takas ve mahsup def'inde bulunmadığı gerekçesi ile davalının takas ve mahsup talebi reddedilmiş ise de davalı taraf takas ve mahsup def'ini cevap dilekçesinde ileri sürdüğü, ancak mahsup defi'ine karşı süresinde davacı taraf savunmanın genişletildiği iddiası ile itiraz da bulunmadığından mahsup def'inin dikkate alınması gerekir. Bu sebeple, davalı işveren tarafından ıslah öncesi ve birleştirilen davanın karar tarihinden ve ıslahtan sonra ileri sürülen takas ve mahsup def'i dikkate alınmak suretiyle davalı işverenin sorumluluğu gereği ödemek zorunda kaldığı miktar belirlenip davacının kıdem tazminatı alacağından mahsup edilmesi ve kalan miktar dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken bu hususlar gözönünde bulundurulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir....
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece,sözleşme gereği davacı şirketin davalı... ile anlaştığı buna göre davacı - karşı davalı tarafın 30/04/2014 tarihine kadar çalışmayı taahhüt ettiği, 21/04/2014 tarihinde sabah servisine gelmediği bu nedenle ... ile sözleşme imzalayan Tübitak tarafından ... aleyhine 3.586,37-TL ceza uygulandığı, bu cezanın davacı - karşı davalının eylemi neticesinde gerçekleştiğinden davalı - karşı davacının bu husustaki takas mahsup talebi kabul edilerek ceza olarak ödenen 3.586,37-TL'nin davacının faturaya dayalı alacağı olan 3.568,32-TL'ye takas- mahsubuna,cezai şart talebinin de kabulü ile 3.000-TL cezai şartın davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmiştir....
Bu açıklamalar ışığında, taraflar arasında gerçekleşen alım satım ilişkisi çerçevesinde düzenlenen faturaların tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu faturaların sahteliği ya da fiktif olduğu yönünde vergisel-idari bir işlem sözkonusu olmadığı, davalının idari işleme karşı dava yoluna müracaat etmekte serbest olduğu, davacının haklarında sahte belge düzenleme raporları bulunan ilgili üçüncü şahıs ve şirketlerden alımları nedeniyle KDV iade işlemleri açısından özel esaslara alınmış olduğu gözetildiğinde, davacının ödenmeyen bakiye alacağını talep etmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gibi, davalının zararını yada davacıdan alacaklı olduğunu kanıtlayamadığından takas mahsup talebi de yerinde değildir. Davacı hakkında vergi dairesince yapılan işlemlerde, davacıya atfedilebilecek bir kusurun varlığı iddia ve ispat edilmemiştir....
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; takas mahsup defi nedeniyle karşı dava alacağı olan 201.300,00 TL asıl alacaktan mahsup edilmek suretiyle bakiye 272.224,66 TL asıl alacak yönünden davalının Bakırköy .......
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taşınmazın işyeri olarak kullanılmak üzere kiralandığını ve kiralanan taşınmazın işyeri olarak kullanılması için 8.378,00 TL değerinde tadilat yapıldığını bu nedenle kira bedelinin ödenmediğini belirterek faydalı imalat bedelinin kira bedelinden takas ve mahsubu ile davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, takas ve mahsup talebi kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 139. maddesi (mülga 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 118. maddesi ) gereğince, iki kişi karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise, her biri alacağını borcuyla takas edebilir. Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir. Yine 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 143. maddesi ( mülga 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 122. maddesi ) hükmüne göre takas, ancak borçlunun takas iradesini alacaklıya bildirmesi ile gerçekleşir....
Hukuk Dairesinin 11.02.2020 tarihli 2016/26387 E., 2020/1858 K. sayılı ilamıyla; "...Davalı kendisinin de davacıdan alacaklı olduğunu bildirerek bu alacağı ile davacıya olan borcunun takas edilmesini Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 132. maddesi ( Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 204. mad.) ile hüküm altına alınan karşılık dava ile isteyebilir. Ancak, Türk Borçlar Kanununun 143/1 (BK.122.mad.) maddesi uyarınca, takas, borçlunun takas iradesini alacaklıya bildirmesiyle vaki olacağından, takasın sağlanması için mutlaka ayrı bir dava veya karşı dava açılması gerekmez. Borçlu, kendisine karşı açılmış olan bir dava içerisinde takas-mahsup talebinde bulunabilir ve böylesi bir talep, usul hukuku anlamında bir defi niteliği taşır. Somut olayda; davalı tarafından ileri sürülen yasanın aradığı anlamada bir takas- mahsup talebi yoktur....
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının işyerindeki toplam çalışma süresinin 21.12.1995-28.10.2004 tarihleri arasında 8 yıl 10 ay 7 gün olduğu,her ne kadar davalı tarafından davacının istifa etmek suretiyle işyerinden ayrıldığı bildirilmiş ise de müfettiş tahkikatı sırasında bu belgenin ibraz edilmemiş olması, ayrıca 1995 tarihinden beri çalışmakta olan davacının yasal haklarını talep etmeden işyerinden ayrılmış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğundan bunun gerçek bir istifa iradesi olmadığı, davacı tarafından herhangi bir tanık dinletilmediğinden celp edilen emsal ücretlere itibar etmenin mümkün olmadığı,davalı tarafından her ne kadar işyerindeki 2003 yılında meydana gelen hırsızlık sebebiyle takas mahsup talebi bulunmakta ise de bu talebinin kabulünün mümkün olmadığı, davacının tır şoförü olması, 15.9.2010 tarihli bilirkişi raporu sonuç ve kanaat kısmı (a) bendi 1....
