Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, sözleşmenin ifası, terditli olarak da alacak ve tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 61 inci maddesi. 3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. V. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 04.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi....
çalıştığı hatlarda ücretsiz taşımakla yükümlü olduğu kişi sayısının sözleşme tarihinden sonra beklenmeyen oranlarda arttığını, davalı idarenin sözleşmenin 6.maddesi gereğince her yeni yılın başında bilet fiyatlarında artış yapması gerektiğini ancak artışların zamanında yapılmaması ve asgari ücret, akaryakıt, sigorta primlerinin vs artması nedeniyle sözleşmenin ifası sırasındaki edimler arasındaki dengelerin aleyhine değiştiğini ileri sürerek; davalı ......
Mad.182 gereğince cezai şartta indirim talebinin yerinde olmadığı şartın aşırı olmadığı değerlendirilmiştir....
Dava sözleşme tarihine göre uygulanması gereken 818 sayılı mülgâ BK’nın 355 ve devamı maddelerde düzenlenen ve konusu "300 başlık sağmal inek ahırı, kaba yem deposu, gübre çukuru ve sağımhane yapımı işi" olan eser sözleşmesine dayalı olarak işin eksik ve ayıplı ifa edilmesi nedeniyle uğranılan zarara ilişkin açılmış, karşı dava ise bu sözleşmenin ifası sırasında sözleşme kapsamı dışında ilave yapılan işlere ilişkin açılmıştır. Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 818 sayılı BK'nın 359-363 maddeleri arasında düzenlenmiştir. 818 sayılı BK'nın 360. maddesi ayıbı işin kusurlu olması veya sözleşmeye aykırı bulunması olarak tanımlamıştır. Ayıp, imal edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır....
Mahkemece, yukarıda sözü edildiği üzere sözleşmenin bozulmasında hangi yanın kusurlu olduğu gerekçeleriyle saptanıp ortaya konmadan davacının bu istek kaleminin reddedilmesi de doğru olmamıştır. Bunun dışında davadaki istek kalemleri arasında kira parası sebebiyle borçlu bulunulmadığının tespiti ve bulunduğu halde bu isteğin de bir gerekçe gösterilmeden reddi doğru görülmemiştir. Yapılan bu açıklamalara göre mahkemece yapılması gereken iş; HUMK’nun 388. maddesinin 3. fıkrası göz önüne alınarak yanlar arasındaki sözleşmenin icra edilmemesinde veya natamam icrasındaki kusurun kimde olduğunun gerekçeleri ile saptamak ve bunu karar yerinde göstermek davadaki istek kalemlerini saptanacak kusura göre hüküm altına almak veya reddetmek olmalıdır. Değinilen tüm bu yönler bir yana bırakılarak ve gerekçesi gösterilmeksizin bazı istek kalemlerinin kabulü, bazılarının ise reddedilmiş olması doğru değildir. Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır....
istemiş, 16.11.2005 tarihli ıslah dilekçesi ile de, alacak miktarını bilirkişi raporu ile belirlenen 123.328,00 YTL ve tazminat miktarının tamamı olan 60.000 DM’a çıkarmıştır....
de bu iddia gerçek dışı olduğunu, davacı taraf her ne kadar sözleşmenin 5.1.10 maddesi kapsamında satılan her bir ürün için yapılması öngörülen %15 hediye ürün bedelinin kendisine ilk teslimattan sonra teslim edilmediğini iddia etmişse de bu iddiası da haksız olduğunu, ürünlerin davacı'ya liste satış fiyatları taraflar arasında imzalanan sözleşme ekinde yer aldığını davalının, varılan anlaşma ve davacı'nın talebi uyarınca sözleşmenin 5.1.10 maddesi uyarınca belirlenen ürünlerin promosyon/hediye ürün bedellerini (%15); ürünlerin liste fiyatlarına yansıttığını, yani sözleşmede belirlenen ürün bedellerine, sözleşmede belirlenen indirim/ promosyon oranı kadar indirim uygulandığını, kimi zaman da sehven indirim uygulanmayan faturalara da davalı taraf fiyat farkı faturası düzenlendiğini, hediye ürün/promosyon bedelleri yönünden bu şekilde mahsuplaşma sağlandığını, (ek-6 fiyat farkı faturaları) bu şekilde sözleşmeyle belirlenen tutarda hediye ürün bedelinin tamamı satılan ürün bedellerinde indirim...
İşçinin belli bir süre çalışması şartına bağlanan cezalardan, sözleşme kapsamında çalışılan ve çalışması gereken sürelere göre oran kurularak indirime gidilmelidir. Ancak sadece süre oranlamasına göre indirim yapılması yeterli değildir. Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında yapılan 26.07.2013 tarihli iş sözleşmesinin 10 maddesindeki, “sözleşme 26.07.2013 tarihinden itibaren 1 yıl süre ile geçerlidir. Sözleşmenin bitim tarihinden en az 30 gün önce taraflardan herhangi birisi yazılı olarak fesih ihbarında bulunmadıkça sözleşme aynı şartlarda 1 (bir) yıl daha uzamış sayılır”. ve 11. Maddesindeki “ Kanun, yönetmelik, tüzük ve yönetmeliklerle tespit edilmiş haller dışında ve haklı bir neden veya hizmet sözleşmesinde yer alan bir nedene dayanmaksızın personelin işine son verilemez, aylık veya başka hakları elinden alınamaz. Diğer taraftan, sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmenin 4857 sayılı yasanın 25.maddesinin II....
Şart ve ceza arasındaki ilişki gözetilerek, işçinin iktisadi açıdan mahvına neden olmayacak çözümlere gidilmelidir. İşçinin belli bir süre çalışması şartına bağlanan cezalardan, sözleşme kapsamında çalışılan ve çalışması gereken sürelere göre oran kurularak indirime gidilmelidir. Ancak sadece süre oranlamasına göre indirim yapılması yeterli değildir. Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında düzenlenen 01.07.2013 tarihli iş sözleşmesi ile 01/07/2013-30/08/2014 tarihleri arasında geçerli 14 aylık belirli süreli iş sözleşmesi imzalanmış olup bu iş sözleşmesi gereğince, davalı işçi ...'ın ... ile ortaklaşa gerçekleştirilen projesi kapsamında .../... kampında çalışmıştır....
Bunlarda birincisi yapılan şeyin iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule icbar edilemeyecek derece kusurlu ve sözleşme şartlarına aykırı olması halinde eserin reddi, bedelin iadesi, yüklenicinin kusuru varsa zarar ve ziyan talep etme, ikincisi ayıp ve sözleşmeye aykırılık eserin reddini gerektirecek nitelikte bulunmaması halinde bedelde indirim, üçüncüsü de o işin ıslahı büyük bir masrafı gerektirmez ise ayıbın onarılması veya tamir suretiyle giderilmesi ile yine bu hallerde yüklenicinin kusuru varsa tazminat isteme haklarıdır....
