Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde ayıplı maldan kaynaklanan seçimlik hakların kullanılmasında hakkaniyet ve karşılıklı menfaat dengesi ilkeleri gözetilerek tüketicinin talebinden ve tercihinden farklı yönde karar verilmesinin mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. 4077 sayılı yasanın 4. maddesinde ayıplı mal tarif edildikten sonra tüketicinin haklarını, a- bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, b- malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi, c- ayıp oranında bedel indirimi, d- ücretsiz onarım isteme olarak saymıştır. Yasa metninden de açıkça anlaşılacağı üzere tüketici bu haklarından dilediğini tercih edebilecektir. Bir başka ifadeyle tercih hakkı mahkemeye değil tüketiciye verilmiş, bu tercih hakkının kullanılmasında malın ayıplı olmasından başka ayıbın azlığı, küçüklüğü veya çokluğu şeklinde bir ölçüt getirilmemiştir....

Somut olayda da dava konusu araç bedeli ile ayıp nedeniyle doğan değer kaybı dikkate alındığında, davacının seçimlik haklarından ayıpsız misli ile değişim ya da bedel iadesini içeren sözleşmeden dönme hakkını kullanmasının ---- maddeleri gözetilerek hakkaniyete ve taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesine aykırı olduğu kanaatine varıldığı kaldı ki bilirkişi raporunda ayıbın giderildiği ve araçta herhangi bir değer kaybına sebep olmadığının mütalaa edildiği anlaşılmakla davacının davalı ---- yönelik açtığı davanın reddine,Davacının davalı ----aleyhine açtığı dava istinaf aşamasında kesinleşmiş olduğundan yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir....

Davacı, asli olarak aracın benzeriyle değişimini talep etmişse de hakim, somut olayın koşullarına göre satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilecektir-------Dava, tacirler arası satıma konu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı misliyle değişim veya bedel iadesi istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının: davacının satın aldığı aracın ayıplı olup olmadığı, var ise niteliği( açık/ gizli) ve davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.Satıcının ayıba karşı tekeffül borcu TBK'nın 219 vd maddelerinde düzenlenmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 219....

Bölge adliye mahkemesince; tüketici seçimlik haklarından onarım hakkını kullanmış olsa da, aracın 2015 yılı Kasım ayında 105.820 TL bedel ile satın alındığı, satın alındıktan sonra son servis işlemi tarihi olan 20/01/2017 tarihine kadar yaklaşık 8 defa servis işlemi gördüğü, bu işlemlerde aracın elektronik beyninin, şanzımanının, aküsünün, su sıcaklık sensörünün ve IPDM kontrol ünitesinin değiştirildiği, onarımlar sonucu bu arızaların giderilmesi amacıyla aracın birçok parçası değiştirildiğinden aracın orijinal halini kaybettiği, tüketicinin araca duyduğu güvenin sarsılması nedeniyle araçtan beklediği yararı sağlayamadığı, aracı bu şekilde kullanmaya zorlanamayacağı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulü ile aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verilmiş; karar, davalı tarafça temyiz edilmiştir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un ayıplı mallara ilişkin birinci bölümünde yer alan 11. maddesi...

alıcının aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine ilişkin talebinin haklı nedene dayandığı, araçtaki ayıbın üretim hatasından kaynaklı olması ve araçtaki arızanın türü ve niteliği itibariyle tekrarlamayacak şekilde giderilip giderilmeyeceğinin de belirsiz olması karşısında gizli ayıp olduğu bu nedenle davalıların ayıp ihbarının süresinde yapılmadığına ve zamanaşımına yönelik itirazlarının yerinde olmadığı anlaşıldığından, bu haliyle dava konusu aracın ayıplı olduğu sabit olduğundun davacının onarım seçimlik hakkını kullanmasına rağmen araçtaki arızanın ve ayıbın giderilmemesi nedeniyle davacının aracın misliyle değiştirilmesi hakkını satıcı ile birlikte üretici ve ithalatçıya karşı da kullanabileceğinden dava konusu ayıplı araç nedeniyle davalı satıcı ... ile birlikte davalı ithalatçı ... müteselsilen sorumlu olduklarından davanın kısmen kabulüne (TBK'nın 227....

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava; ayıplı araç satışı iddiasına dayalı olarak açılan, aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi, olmadığı takdirde güncel bedel iadesi ve ayıp nedeniyle oluşan zararın tazmini işlemine ilişkindir. Çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; 27/03/2019 tarihli satış faturasına konu ... plakalı aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın üretimden mi, kullanımdan mı kaynaklı olduğu, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, aracın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi talebinin yerinde olup olmadığı, ayıp nedeniyle yapıldığı iddia olunan masrafların davacıya iadesinin gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nin 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir....

değiştirildiği, elektronik arızaların aracın üretim ve tasarımından kaynaklı olduğu, araçtan faydalanmayı ortadan kaldıran ayıp bulunduğu, motorsikletin beyin arızalarının tekrarlanmasının mümkün olduğu, dikkate alınarak davacının misli ile değişim talebinin yerinde görüldüğü, bu talebinin kabul edilmesi nedeniyle terditli diğer talebi hakkında değerlendirme yapılmadığı, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu....

kabulüne usulen imkan bulunmadığını, tüketicinin seçimlik haklarını kullanma koşullarının gerçekleşmediğini, aleyhe bir kabul anlamına gelmemek ve beyanları ile çelişmemek kaydıyla, gerek tüketici yasası ve gerekse garanti yönetmeliği esasları uyarınca bedel iadesi için aranan şartların gerçekleşmediği ayrıca anlaşılmakta olup huzurdaki talepler MK 2 dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, dava konusu araçta ayıp / gizli ayıp / üretim hatası söz konusu olmamakla birlikte, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, aracın teknik durumu itibariyle araç değişimi veya bedel iadesini gerektirir bir husus mevcut olmadığından, huzurdaki talepler medeni kanun md. 2’ye aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenle, davacı iddialarının kabulü halinde, araç değişimi veya bedel iadesi yerine; ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım yönünde karar verilmesinin hakkaniyet gereği olup faiz talebi ve ödenmemiş peşin harcın taraflarından tahsiline karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, nitekim faizin...

Bu anlamda ayıp, malın sözleşmeye göre taşıması gereken nitelikleri taşımaması hâli veya bu hususta özel bir hüküm olmasa da, sözleşmenin niteliği ve içeriği dikkate alındığında, malda mevcut olması gereken vasıfların eksikliği şeklinde ortaya çıkacaktır. 19. Satılan maldaki ayıp açık veya gizli ayıp şeklinde olabilir. Açık ayıplar, ilk bakışta görülebilen veya basit bir muayene ile anlaşılabilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıplar, ilk bakışta fark edilemeyen, sonradan yapılacak detaylı bir muayene ile anlaşılan ayıplardır. Bu tür ayıplar genelde malın yapısıyla ilgilidir ve kullanılmayla anlaşılırlar. 20. TKHK’nın 4/2. maddesinde malın ayıplı olması hâlinde alıcının seçimlik haklarının nelerden ibaret olduğu belirtilmiş olup tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir....

Mahkemece, ayıplı bulunan bir (1) adet makinenin ayıpsızı misli ile değiştirilmesine karar verilmiş ise de, taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi mevcut olup, ayıp halinde iş sahibinin haklarını düzenleyen BK'nın 360. maddesinde, eserin reddi ile bedelin iadesi, bedel indirimi ve onarım hakları mevcut olup, ayıpsız misli ile değiştirilmesi hususu düzenlenmemiştir. Davacı da dava dilekçesinde davayı terditli olarak açmış, ayıpsız misli ile değişimi olmadığı taktirde bedel indirilmesini istemiştir. Bu durumda mahkemece bedel indirimi konusunda Dairemizin ve Yargıtay'ın kökleşmiş içtihatlarına göre “nisbi metod” uygularak indirilecek bedel bulunup davacıya iadesi gerekirken bu hususlara riayet edilmemesi hatalı olmuştur. Nisbi metoda göre, kararlaştırılan ücret ile eserin ayıplı değerinin çarpılması sonucu elde edilecek bedelin, eserin ayıpsız değerine oranlama suretiyle, indirilecek bedel belirlenir....