Manevi tazminat ağır zarar ve ağır kusurun varlığı halinde kişilik haklarının tecavüze uğraması nedeniyle istenebilir. Prefabrik evin ayıplı ve geç teslim edilmesi manevi tazminat isteğine hak vermeyeceğinden kanıtlanamayan nedenlere dayalı olarak davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın açıklanan bu nedenle bozulması gerekmiştir. SONUÇ:Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, hükmün 2. bent uyarınca temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalılara geri verilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 22.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Davacı, açtığı davanın yalnızca manevi tazminat davası olduğunu bu nedenle avukatlık ücretinin mahkemece manevi tazminat isteği gözönüne alınarak hesaplanması gerektiğini, idarenin haksız işlemleri nedeniyle üzüntü duyduğunu, davanın kabul edilerek tazminata hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmekte ve kararın temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir. Davacının, kararın esası yönünden ileri sürdüğü nedenler anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Buna karşılık dava dosyası içindeki belgelerin bir bütün halinde incelenmesinden anlaşıldığına göre, davacı, hakkında yapılan idari takibat nedeniyle duyduğu elem ve üzüntü karşılığı maddi ve manevi tazminat istemiyle dava açmış ise de, dava dilekçesine ekli belgelerden davacının yalnızca manevi tazminat istediği, dava dilekçesi içeriğinden de dava konusunun tek olarak manevi tazminatı kapsadığı açıkça belli olmaktadır....
Tekniğin gelişimi ve yaşam koşullarına göre belirlenmiş varlıklar, açıklanan olgularla çevrelendirildiğinde, davaya konu olayın bu çerçeve dışında kalması durumunda manevi tazminat isteği reddedilmelidir. Yerel mahkemece, anılan yönler gözetilmeksizin manevi tazminat isteminin tümden reddi yerine kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 30/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi....
YARGILAMA SÜRECİ : İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıların oğlu …'in ölümü nedeniyle imzalanan sulhname ile maddi zarar tutarının kabul edilmiş olduğu gerekçesiyle maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat istemlerinin ise sosyal risk ilkesi kapsamında ve yaşam süresince duyacakları üzüntü, acı, psikolojik çöküntü nedeniyle müteveffanın annesi … için 150.000,00 TL, müteveffanın babası … için 150.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden (13/01/2017) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir....
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, gerçek maddi zararın tazmin edilmesi gerektiği, hizmet kusurunun ağırlığı karşısında hükmedilen manevi tazminat miktarlarının düşük olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, terör olayının meydana gelmesinde hizmet kusurlarının bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı İstanbul Valiliği tarafından, kusurlu veya kusursuz sorumluluklarının bulunmadığı, miktarın yüksek olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davacılar ve davalı İstanbul Valiliği tarafından, karşılıklı temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuş olup, davalı İçişleri Bakanlığı tarafından savunma verilmemiştir....
Kendisinin veya yakınlarının uğradığı tecavüz, saldırı veya meydana gelen bir ölüm olayı sonucunda; fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zarara uğramış olduğu kabul edilmektedir. Manevi tazminat, kişinin mal varlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar....
; davalı … Valiliği tarafından ise, olay nedeniyle idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu, sosyal riskin yasalaşmış hali olan 5233 sayılı Kanunda manevi tazminat düzenlenmediğinden manevi tazminatın karşılanma olanağı bulunmadığı, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı haline getirilemeyeceği iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir....
İdare Mahkemesince bozulan kısımlar yönünden bozmaya uyularak verilen, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın adli yargıda açılan davanın tarihi olan 28/11/2011 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacıya ödenmesi, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddi, reddedilen maddi tazminat istemi yönünden ise ilk karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 750,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesi yolundaki... tarih ve E:...., K:...sayılı kararın, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğu; davalı idare tarafından, onamın yazılı olarak alınmasının gerekmediği, reddedilen maddi tazminat nedeniyle nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir....
D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 1996/7918 Karar No : 1998/1853 Temyiz Eden (Davalı) : İçişleri Bakanlığı - ANKARA Karşı Taraf (Davacılar) : … İstemin Özeti : Davacıların murisinin teröristlerce öldürülmesi nedeniyle toplam 90.000.000 Tl. manevi tazminat istemiyle açtıkları dava sonucunda; … İdare Mahkemesince manevi tazminat isteminin kabulü yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenip bozulması istenilmektedir. Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. D.Tetkik Hakimi : … Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun bulunan mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmüştür....
KARŞI OY: Maddi tazminatla ilgili çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte; manevi tazminatla ilgili olarak nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nasafet ilkelerine uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, davacı lehine belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda fazla manevi tazminata hükmedilmesi nedeniyle hükmün bozulması gerekirken onanmasına daire çoğunluk görüşüne muhalifim....
