İş Mahkemesinin 2014/69 E., 2014/561 K., sayılı kararı doğrultusunda davalı tarafından davacıya yapılan bir ödeme olup olmadığı, varsa ödeme belgelerinin mahkememize sunulması hususunda taraflara süre verilerek araştırılmış olup davacı vekilince sunulan belgelere göre ödemelerin hizmetin sonra ermesinden sonra yapıldığı anlaşıldığından, hizmet akdi mahkeme kararı ile ödeme yapıldığı tarihten önce sona ermiş bulunduğundan 5510 sayılı Kanun madde 80/d hükmüne göre prime esas kazancın çalışmanın geçtiği en son ayın kazancına dâhil edilerek yapılan 18.07.2022 tarihli ek rapordaki hesap hükme esas alınmıştır. Bu rapora göre sadece davacının hizmetinin geçtiği son ay 2012/7 SPEK miktarı değişmiş olup hesaplamalarda SPEK tavan tutarı da gözetilmiştir. SPEK miktarı değişen ay dikkate alınarak dava tarihinden önceki ay emekli maaşı miktarı da tespit edilerek fark alacak hesaplanmıştır....
Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Daire kararında; "1- Eldeki davada, öncelikle, Mahkemece, hizmet tespiti yönünden verilen hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup çelişkili tanık anlatımlarına göre hizmet süreleri ve hizmetin başlangıç tarihinin tespit edildiği anlaşılmaktadır....
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME: Sahte sigortalılığa dayanan davalar hizmet tespiti içerikli olmakla, davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Yasa’nın 79. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür....
C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespiti davasıdır. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 6 ve 79 uncu maddeleri ilgili hükümlerdir. 3....
Nitekim Yargıtaya göre işçilik alacakları davasında -açılmış ise- kural olarak hizmet tespiti davasının sonucu beklenmelidir. Yine Yargıtay kararlarında her iki davanın birbirlerini etkilemesi mümkün ise de davaların niteliği gereği farklı sonuçlara varılabileceğinin kabul edildiği görülmektedir. Zira hizmet tespiti davalarında -kamu düzenine ilişkin olduğundan- resen araştırma ilkesinin, işçilik alacaklarıyla ilgili davalarda ise taraflarca hazırlama ilkesinin geçerli olduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle işçilik alacakları davasında verilen karar hizmet tespiti davasında kesin delil değil güçlü delil olarak kabul edilmektedir. Hemen belirtmek gerekir ki delil değerlendirmesi derece mahkemelerinin takdirinde olup bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik içermedikçe Anayasa Mahkemesinin bu takdire müdahalesi söz konusu değildir....
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul Taraflar arasındaki itibari hizmet süresi, fiili hizmet süresi zammı ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece bozmaya uyularak verilen davanın kısmen kabulüne dair karar davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmek; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, davalı işveren yanında 1996 yılından itibaren metal ve metal alaşımlarının eritilmesi, kalıplara dökülmesi ve katılaştırılarak imal edilecek parçaların üretilmesine dair her aşamada zararlı etkilere maruz kalarak çalıştığını belirterek 05.05.1997-09.09.2012 tarihleri arasında bildirilen hizmetlerine itibari hizmet süresi, fiili hizmet süresi zammı tespiti ile prime esas kazancının tespitini talep ve dava etmiştir. II....
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 01.01.1997 tarihinde işe girişi gösterir işe giriş bildirgesinin Halk Eğitim Merkezi'nden verildiğini, ücret alarak halı dokuduklarını, hizmet akdi ile çalıştığı halde davalı Kurum tarafından bu bildirimin uzun vadeli sigorta kollarından hizmet olarak tescil edilmediğini beyanla 01.01.1997 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; işe giriş bildirgesinin İzmit Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu ünvanlı işyerinden verildiğini, içinde davacının isminin bulunduğu 62 kişilik listenin çırak olarak Kursiyer listesi olarak sunulduğunu ve primin kısa vadeli sigorta kollarından ödendiğini beyanla, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.01.1997 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A....
İhale konusu işlerde işin başlangıç ve bitiş tarihinin belirlenmesi asgari işçilik hesaplamasında dikkate alınacak sigorta primine esas kazanç (SPEK) miktarının belirlenmesinde önem arz eder. Zira asgari işçilik uygulamasında "Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarından" düşülen SPEK miktarı; ihale konusu işin başlangıç ve bitiş tarihleri arasında Kuruma bildirilen miktardan ibarettir. İhale mevzuatına göre yaptırılan her türlü işlerde işin başlangıç ve bitiş tarihlerinin resmi belgelere göre belirlenmesi mümkündür. Zira ihale konusu işin sözleşme tarihi, başlangıç ve bitiş tarihi, geçici ve kesin kabul tarihleri, istihkak tutarı ve diğer bilgilerin ihale makamından sağlıklı bir biçimde temini her zaman mümkündür. Bu nedenledir ki işin başlangıç ve bitiş tarihlerinin ihale makamından sorulması ve resmi belge ve tutanaklara itibar edilmesi uygun olur....
Asıl işverenle aracı arasındaki ilişki taşıma, eser ve benzeri sözleşmelere dayanabilir ise de, hiç bir şekilde hizmet akdi unsurları bulunmamalıdır. Burada önemli olan yön, asıl işverene ait işin bir bölümünün aracı tarafından görülmesidir. Aracı kavramının belirleyici özelliği, asıl işverene ait işten bir bölüm iş alınması ve bu işte kendi adına sigortalı çalıştırılmasıdır. 506 sayılı Kanunun 4. maddesinde ise, “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. ”çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Sigortalının taraf olduğu hizmet akdinin alt işverenler tarafından düzenlenmiş olması durumunda, hizmet tespitine yönelik davanın, anılan Yasanın 79/10. maddesine göre, sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltmesi gerekir....
Diğer taraftan hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespiti vazgeçilmez hak sosyal güvenlik hakkı kapsamında olduğundan ve kamu düzeninden olması nedeni ile usulü kazanılmış hak konusu da yapılamaz. Dolayısı ile bozmaya uyulması sonuca etkili değildir. 8. Kamu düzeni ve resen araştırma ilkesine göre vasıflı işçi olan davacının prime esas kazancının emsal ücret araştırması ve her türlü delille kanıtlanması esastır. Bordronun senet vasfı yoktur. Ayrıca ücret düşürülemeyeceğinden, sonraki prime esas kazancın düşük kabul edilmesi olanağı da yoktur. Çoğunluğun kamu düzeni, vazgeçilmez hak, ücretin düşürülmesi kuralı ve usulü kazanılmış hak yönünden açıklanan onama gerekçesine katılınmamıştır....
