un İş Bankası'ndaki hesabına havale edilmiş, Davacı Banka tarafından, sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak haksız yere zenginleştiği iddiasıyla S.. T.. ve M.. A.. aleyhinde eldeki dava açılmış,Mahkemece davalı S.. T.. yönünden davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine sayın çoğunluk görüşü doğrultusunda yerel mahkeme kararı onanmıştır. Davalı S.. T..'un; sattığı aracın parasının hesabına gönderilmesi nedeniyle haksız zenginleşmediğine ilişkin sayın çoğunluk görüşüne katılamıyorum. Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen karz, usulsüz tevdi ve vekalet sözleşmeleri ile benzerlik taşıyan, ancak saklama, yönetme ve gelir elde etme amaçları ile kendine özgü bir niteliği bulunan mevduat sözleşmesi ile kural olarak para veya şeyin mülkiyeti ödünç alana-müstevdiye-Bankaya geçmektedir. Somut olayda da, hesap sahibi dava dışı Yavuz olmakla birlikte, davalı S.. T..'un hesabına gönderilen paranın mülkiyet hakkı davacı Bankaya aittir. Davalı S.. T..'...
nun hesabına geçtiğinden bahisle işbu davanın açıldığı, her ne kadar davalı olarak işlemin yapıldığı banka da gösterilmiş ise de dava konusu işlemin bizzat davacı tarafça verilen talimata dayalı olduğu, yapılan işlemin davacının bilgisi ve iradesi doğrultusunda yapıldığı, davalı bankanın herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davalı ... açısından ise bizzat davalının beyanından da anlaşıldığı üzere davacı şirketten herhangi bir alacağının olmadığı, kendi hesabına sehven gönderilen para nedeniyle sebepsiz zenginleştiği, dolayısıyla sebepsiz olarak zenginleştiği 10.638,00 TL'yi iade etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın davalı banka açısından reddine, davalı ... açısından kabulü ile toplam 10.638,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir....
zenginleşme hükümlerine göre tahsiline ilişkindir.Somut olayda, davacı tarafça davalıya üç ayrı kalemde ödeme yapıldığı iddia olunmaktadır....
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin, müvekkili şirketin eski bayisi olan Çankaya Medya Dağıtım Limited Şirketinin bayilik kodunu havale açıklamasına yazmak suretiyle 50.000 TL'yi gönderdiğini, diğer bir anlatımla davacı şirket tarafından, dava dışı Çankaya Medya ile müvekkil şirket arasındaki sözleşme uyarınca kurulan cari hesaba ödeme gerçekleştirildiğini, davacı şirket yetkilisinin müvekkili şirketin eski bayisinin gayriresmi ortağı olduğunu ve bayinin faaliyetlerinde fiilen görev aldığını, davacının sehven yaptığını iddia ettiği ödemeyi sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak müvekkil şirketten değil, vekaletsiz iş görme hükümlerine dayanarak dava dışı eski bayiden talep etmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece; davacı şirketin ödemeyi bilinçli bir şekilde yapmadığı, ödemenin hatayla gerçekleşmiş olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir. .../......
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, taraf vekillerinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Geçersiz sözleşmelere göre verilenlerin iadesi sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenir. Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının haklı (geçerli) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir. Sebepsiz zenginleşmenin borç doğurmasının sebebi zarar değil, alacaklının (davacının) mal varlığında meydana gelen eksilmedir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığında bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır. Geçersiz sözleşme gereğince, diğerinin mal varlığına kayan değerlerin iadesi "Denkleştirici Adalet" düşüncesine dayanmaktadır....
Her ne kadar davacı vekili istinaf dilekçesinde, davanın sebepsiz zenginleşme nedenine dayanılarak açıldığını ve İİK'nun 72/7. maddesindeki 1 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanamayacağını belirterek istinaf talebinde bulunmuşsa da, TBK'nun 77. ve devamı maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre açılacak davada, sebepsiz zenginleşmeye konu olan borcun ödenmesinde herhangi bir zorlayıcı durum mevcut olmadığı halde, istirdat davasında davacının, hakkında icra takibi yapılması nedeniyle isteği dışında ödeme yapması gerekir. Her iki dava türünde de, davalının sebepsiz olarak zenginleşmesi hukuki nedenine dayanılarak dava açılmaktaysa da, İİK'nun 72/7. maddesinde düzenlenen istirdat davası, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan davaların özel bir görünümü olup, icra baskısı altında yapılan ödemelerle ilgili İİK'nun 72/7. maddesinde tanımlanan istirdat davası açılması gerekir. (Örnek Yargıtay 11....
-TL ödemede bulunduğu, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunmadığı, bononun davaya konu olmadığı, davanın ödenen paranın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsiline ilişkin olması karşısında malvarlığına ilişkin uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince; Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 20/09/2016 gününde oy birliği ile karar verildi....
Bu durumda, TTK'nın 730. maddesi uyarınca davacıların kambiyo hükümlerinden yararlanma haklarının ortadan kalktığı, keşideci dışında diğer borçlulara karşı talep haklarını yitirdikleri, ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre başvuruda bulunabilecekleri tartışmasızdır. Bu bilgiler ışığında, davalılardan ...'e karşı davacıların talep haklarının bulunmadığının kabulü gerekmiş ve bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Öte yandan, keşideci şirket bakımından davalılar, TTK'nın 732. maddesinde öngörülen sebepsiz zenginleşme hükümlerinden davacıların yararlanamayacağı, bu hükme ancak zamanaşımı süresi içinde dayanılabileceği, bu sürenin bir yıl olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur. Yukarıda açık mevzuat hükmüne yer verildiği üzere, TTK'nın 814. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca zamanaşımı süresi çekin ibraz süresinin dolduğu tarihten itibaren başlamak üzere üç yıl olarak düzenlenmiştir....
Bu nedenle, taraflar verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilirler. Geçerli bir sebebe dayanmaksızın, bir kişinin mal varlığından diğerinin mal varlığına kayan değerin eksiksiz iadesi, denkleştirici adalet düşüncesine dayanır. Denkleştirici adalet ilkesi ise, haklı bir sebep olmaksızın başkasının mal varlığından istifade ederek kendi mal varlığını artıran kişinin elde ettiği bu kazanımı geri verme zorunda olduğu ve gerçek bir eski hale getirme yükümlülüğü bulunduğunu ifade eder. Belli bir miktar paranın verildiği tarihteki alım gücü ile aynı miktar paranın aradan geçen zamana ve enflasyon oranlarına bağlı olarak iade günündeki alım gücünün farklı ve az olduğu da bilinen bir gerçektir. Hukuken geçersiz sözleşmeler, sebepsiz zenginleşme kurulları uyarınca tasfiye edilirken, denkleştirici adalet ilkesi hiçbir zaman gözardı edilmemelidir. Bu husus, hakkaniyetin ve adaletin bir gereğidir....
ye karşı ilamsız icra takibi başlatması ve takip dosyasında da TTK'nın 732. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre takip başlattığına ilişkin bir ibarenin de bulunmaması, çeklerin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle davacının kambiyo ilişkisine dayalı olarak davalıdan talepte bulunamayacağı, davacının davalıdan ancak TTK'nın 732. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak talepte bulunabileceği anlaşılmış ve davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur....
