İlgili Hukuk 1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19 uncu [mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 18 inci] maddesinin birinci fıkrası, 6098 sayılı Kanun'un 611 inci ve devamı maddeleri 2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 01.04.1974 tarihli ve 1974/1 Esas 1974/2 Karar sayılı kararı 2. Değerlendirme 1. Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis istemine ilişkindir. 2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun, TBK) 19 uncu [mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (BK) 18 inci] maddesinin birinci fıkrası; "Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır" şeklindedir. 3. Muvazaa kavramı, Türk Hukuk Lûgatında; ‘‘Anlaşmalı saptırma gerçek dışı durumlara gerçekmiş niteliğini kazandırma işlemi....
Dosya kapsamına, dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava; TBK 19. Maddesine ve İİK 277 v.d maddeleri gereği muvazaa iddiasına dayalı tasarrufun iptali yada nakden tazminat istemine ilişkindir. Tasarrufun iptali davası, TBK’nın 19. maddesi gereğince ve İİK’nın kıyasen uygulanması istemli olarak açılan davalarda alacaklı ile borçlunun tacir olup olmaması, taraflar arasındaki ticari nitelikteki alım satım ya da ticari ilişki dikkate alınamaz. Tasarrufun iptali davası, ve TBK m. 19 gereğince İİK’nin 283. Maddesinin kıyasen uygulanması istemli muvazaa davası TTK’nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari dava niteliğine haiz olmadığından 6100 sayılı HMK’nin 2. maddesi gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görev alanında kalmakta olup, somut olayda görevli mahkeme Terme 1. Asliye Hukuk Mahkemesidir. (YHGK., .... Esas, .... Karar sayılı kararı). HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Terme 1....
ayıp nedeniyle satım sözleşmesinin davacı tarafından haklı olarak feshedildiği, davacının 27/08/2007 tarihli ihtarname ile ayıp ihbarında bulunduğu, ... ve 12....
Davacılar, ortak mirasbırakanları ...’ın maliki olduğu 246 ada 21 parsel (imar ile 4669 ada 1) sayılı taşınmazını mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla davalı oğluna satış göstererek devrettiğini, çok değerli olan taşınmazı davalının alım gücünün bulunmadığını, devrin muvazaa nedeniyle geçersiz olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile adlarına tescilini istemişler, cevaba cevap dilekçeleri ile miras payları oranında tescil istediklerini bildirmişlerdir....
Noterliği’nin 19.09.2013 günlü ihtarnamesiyle paydaş olduğu 9 parsel sayılı taşınmazın dava dışı önceki paydaşının payını davalılara satış yoluyla devrettiğini öğrendiğini, gerçek satış değerinin 815.000 TL olmasına rağmen önalım hakkına engel olmak için muvazaalı olarak 1.400.000 TL gösterildiğini ileri sürerek payın önalım nedeniyle adına tescilini istemiştir. Davalılar, hak düşürücü sürenin geçtiğini, bedelde muvazaa bulunmadığını, paydaşlığın şuyulandırma ile oluştuğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, önalım bedeli yatırılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Önalım hakkı, paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmazdaki payını kısmen veya tamamen üçüncü kişiye satması halinde, diğer paydaşlara, satılan bu payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır....
CEVAP Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, satış vaadi sözleşmesinin sözleşmeye konu bağımsız bölümlerin kaçak ve imara aykırı olması nedeniyle mutlak butlanla hükümsüz olduğunu, davalı ...'e husumet yöneltilemeyeceğini, taşınmazın tek malikinin davalı ... olduğunu ve davalı ...'ün sözleşmenin tarafı olmadığını, müvekkili ...'nin davacı aleyhine el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davası açtığını, sözleşmenin arsa payına ilişkin olmayıp kaçak olan binadaki bağımsız bölümlere ilişkin olduğunu, bu nedenle tapu iptali ve tescil talebinde bulunulamayacağını, davacının muvazaa iddiasının dinlenmesinin mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının İstanbul Anadolu 6....
in komşusu ve akrabası olduğu,iyiniyetli olmadıkları, yapılan satış işlemlerinin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarını iptali ile davalı ... ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava Türk Borçlar Kanununun 19.maddesi gereğince muvazaa hukuksal sebebine dayalı tapu iptali tescil istemine ilişkindir. Kural olarak 3.kişiler, danışıklı işlem nedeniyle hakları zarara uğratıldığı takdirde tek taraflı veya çok taraflı olan bu hukuki işlemlerin geçersizliğini ileri sürebilir. Çünkü danışıklı bir hukuki işlem ile 3.kişilere zarar verilmesi onlara karşı işlenmiş bir haksız eylem niteliğindedir....
karar verilmesine yer olmadığına, taşınmazın muvazaa sebebine dayalı tapu kaydının iptali ve tescili davasının kabulüne, dava konusu bağımsız bölümün muvazaalı satış işlemi nedeniyle dahili davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davalı ... adına tesciline, davacı lehine yargılama gideri ve vekâlet ücretine karar verilmiş, karar davalılar Arif ve Niyazi vekillerince muvazaa sebebine dayalı tapu kaydının iptali ve tescili davası yönünden temyiz edilmiştir. 2.Dosyanın yapılan incelemesinde; davalı eş ... tarafından aile konutu niteliğindeki taşınmazın 08.02.2012 tarihinde diğer davalı ...'...
'in çekişme konusu 1804 parsel sayılı taşınmazını 13.10.2003 tarihinde satış suretiyle dava dışı üçüncü kişi ... 'e, ... 'nın 26.01.2005 tarihinde davalı ...'a, ... 'nın da 05.03.2008 tarihinde taşınmazdaki 2/4 payını, 1/4'er paylarla davacılar ... ve ...'a temlik ettiği anlaşılmaktadır.Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir....
Davalının yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan harcın temyiz edene geri verilmesine, 21/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....


