Davanın konusu İİK 72 maddeye göre açılan menfi tespit davasıdır. Davacı dava dilekçesi ile 7.000 TL bedelli senedi ödediğini davalının senedi iade etmediğini, davalı tarafından 150.000,00 TL bedelli senede istinaden takip başlatıldığını ileri sürerek menfi tespit davasının kabulünü talep ve dava etmiştir. Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer, fakat davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki İlişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı HMK m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer....
-Hemen burada, menfi tespit (borçsuzluğun tespiti) konulu eldeki davada ispat yükünün özellikleri üzerinde de durulmalıdır. -Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesi). -İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. -Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. -Aynı ilkeler, HGK’nun 17.12.2003 gün ve ..... E., ..... K. sayılı ilamında da benimsenmiştir....
Dava, finansal kiralama sözleşmesine istinaden düzenlenen senetler nedeniyle menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. Dava konusu bonolar ve çekler 2001 yılından beri dava konusu edilmiş ve dosya arasındaki bilirkişi raporlarına göre davacı taraf, davalı banka elinde bulunan tüm çek ve bono borçlarını ödemiştir. Davalı banka alacakları ödenmesine rağmen gerek davacı şirketten aldığı çekler gerekse davacının ...Fotoğrafçılık A.Ş’ye verilen bonolardan kaynaklanan alacaklarını 08.08.2008 tarihinde Girişim Varlık Yönetim A.Ş’ye temlik etmiştir....
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 13/12/2021 KARAR TARİHİ : 03/04/2023 G.K.YAZILDIĞI TARİH : 14.04.2023 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ve arkadaşı...'un davalıdan araç kiralama hizmeti satın aldığını, müvekkilinin kiraladığı araçta 500,00 TL bedel ile onarılabilecek bir hasar meydana geldiğini, müvekkilinin kazadan sonra aracın kasko sigortasının olmadığını öğrendiğini, davalının aracın kasko poliçesi olmadığını müvekkiline kiralama esnasında beyan etmediği için ortada sözleşmeye aykırılık mevcut olduğunu, davalının araç kiralama sözleşmesi imzalatıyorum diyerek müvekkiline senette imzaların olduğu yeri imzalattığını, akabinde bu senedi sözleşmeden yırtıp ayırarak kambiyo icra takibi yaptığını, ... 27....
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı-k.davalı vekili ile davalı-k.davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup asıl dava menfi tespit ve istirdat, karşı dava ise alacak istemine ilişkindir....
Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasından menfi tespit davası açıldığını, açılan menfi tespit davasında davalı şirket ve faktoring firması hakkında tedbir kararı verildiğini, tedbir kararı sonrası çeklerin ... takasa verildiğini, takasa verilme işleminin faktoring firması tarafından yapıldığını, elde edilen bedelin banka aracılığıyla faktoring firması hesabına geçeceğini, güven kurumları olan bankaların faktoring firmasını kullanarak tedbir kararı verilen bir çekin tahsilatının sağlamasının hukuken korunacak bir yanının bulunmadığını, bu durumda ... İhr. İth. Tur. Tekstil İnş. Tic. Ltd. Şti'nin kötü niyetli tavrını ortaya koyduğunu, bu nedenlerle öncelikle iş bu dosyanın Antalya ......
/Tekinalp, Ü.: Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, 15.b., İstanbul 2001, s.25).Menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır. Takip kambiyo senedine dayandığı zaman, ispat yükü yer değiştirir ve ispat yükü davacı/borçluda olur. Kural olarak kambiyo senetleri, kayıtsız şartsız soyut borç ikrarını içeren senetlerdir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür. Bu bakımdan kambiyo senedinin bedelsiz olduğu iddiasıyla açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçluya düşer. Dava, kıymetli evraktan dolayı borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir. Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıya ait ise de alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa senede karşı senetle ispat kuralı gereği tekrar borçlu tarafa geçmektedir....
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü....
"İçtihat Metni"Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R - Davacı vekili, araba alım satımı ile uğraşan müvekkilinin dava dışı ... Otomotiv Limited Şirketinin hissedarı ve yetkilisi olduğunu, dava dışı şirketin aracı kılınarak davalı ... Tekstil Ltd. Şti.’ne ... plakalı 2006 model Honda marka aracın satılmasına aracılık edilmesi sonucu komisyon ücreti alındığını bir süre sonra davalı şirket yetkilisinin aracı geri iade etmek istediklerini belirtince müvekkilinin araca talip olup, 46.000 TL. bedel karşılığı, 20.05.2008 keşide tarihli 35.400 USD bedelli çek düzenlendiğini, ancak davalıların aracı teslim etmediğini, çeki de iade etmeyip, davalı ......
Bir diğer husus ise davacı yan 31.08.2023 tarihli 500.000,00 TL bedelli ve 30.09.2023 tarihli 500.000,00 TL bedelli bonolar yönünden davalılara borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Davacı vekilinin dava açılış aşamasında menfi tespite konu senet ön yüzlerinde davalı ...'nın ismi bulunmamaktadır. Davacıya teslim edildikten sonra duruşmada mahkemeye ibraz edilen ve önlü arkalı yüzlerinin suretleri alınan senetlerin ön ve arka yüzlerinde de ...'nın ismi bulunmamaktadır. Ancak taraflar arasında imzalandığı anlaşılan sözleşmede menfi tespite konu senetlerin teminat amacıyla ...'ya verildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacının ... husumet yöneltmesi ve menfi tespit talebinde bulunması hukuki menfaatine olduğu ve davanın açılış aşamasında bu nedenle haklılık durumunun mevcut olduğu anlaşılmakla diğer davalı ... gibi yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmuştur. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12....
