maddesinde ise; ''Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 17/10/2024 NUMARASI : 2024/97 Esas DAVA : MENFİ TESPİT- İHTİYATİ TEDBİR KARAR TARİHİ : 17/04/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 17/04/2025 Taraflar arasında görülen menfi tespit davasında yapılan yargılama sırasında verilen davacının takibin tedbiren durdurulmasına ilişkin talebinin reddine dair ara karara karşı yasal süresi içerisinde ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı....
HMK’nun 106. maddesi, “(1) Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir. (2) Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır. (3) Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz.” düzenlemesini içermekte olup, bu madde hükmünde tespit davası genel olarak düzenlenmiştir. 2004 sayılı İİK’nun 72. maddesi, “Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez....
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle menfi tespit davası kısmi dava olarak ikame edilemeyeceğinden kısmi ikame edilen menfi tespit davasının usulden reddine, dava konusu kaçak kullanım bedeline ilişkin fatura tutarı üzerinden Harçlar Kanunu M.30 gereğince harcın tamamlatılması için davacıya kesin süre verilmesine, verilen kesin sürede eksik harcın yatırılmaması halinde önce dosyanın işlemden kaldırılmasına süresinde yenilenmez ve harç ödenmez ise davanın açılmamış sayılmasına, davacının kaçak elektrik kullandığı sabit olduğundan koşulları oluşmayan haksız, dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir....
İcra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasından borçlu olmadığının tespitine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. TTK 687. Maddesi uyarınca " (1) Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun. (2) Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır. " hükmü bulunmaktadır İİK 72. Maddesinde" Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir....
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava: menfi tespit, talep; icra takibinin tedbiren durdurulması istemine ilişkindir. HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72. maddesinde; ''Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez....
Bu nedenle davaya konu fatura nedeniyle davacının eletriğinin kesilmemesi, yönünde HMK 389 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmekteyiz. Müvekkilimin 07.09.2021 tarihli ... numaralı ve 81.110,73 TL bedelli fatura nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, İş bu davaya konu fatura nedeniyle dava sonuna kadar davalı tarafından müvekkilimin elektriğinin kesilmemesi yönünde HMK 389 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini...." CEVAP: Cevap dilekçesi özetle şöyledir: "....Davacı tarafından huzurdaki dava menfi tespit davası olarak ikame edilmişse de; davacı tarafça davaya konu edilen fatura borcunun tamamen müvekkil Kuruma ödenmiş olması nedeniyle menfi tespit davası açmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Davaya konu edilmiş olan bir para borcunu ödemiş olan kimse ancak istirdat davası açabilecektir....
göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği, kural olarak İİK m. 72'ye göre açılan menfi tespit davası takipten sonra ise takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği ancak 6100 sayılı HMK'nun 209....
Dosyanın incelenmesinde; alacaklısının ..---- takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın --- mukabilinde, icra takibinin durdu-rulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir. (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır....
Hukuk Dairesinin emsal kararları bulunduğunu, cebri icra baskısı altında ödemede bulunan davacıların menfi tespit ve istirdat davası açabileceğini ileri sürerek ve resen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. 2....
