Menfi tespit davalarında 2004 sayılı İİK 72/IV ve 72/V maddeleri uyarınca tazminata hükmedilebilmesinin ön koşulu; gerek açılmış icra takibinin durdurulması gerekse icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve bu kararın uygulanmış olmasıdır.------ Ayrıca İİK 72/V maddesi kapsamında davacı/borçlu tarafından kötüniyet tazminatı talep edilebilmesi için davalı/alacaklı tarafından yapılan takibin haksız ve kötü niyetli olduğunun ispat edilmesi gerekmektedir....
Maddesi; "(1) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. (2) İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." (3) İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir" (3) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısı ile alacağını geç almaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır....
ispat için menfi tespit davası açabilir. icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın %15’inden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.”hükmünün yer aldığını, müvekkili aleyhine herhangi bir takip açılmadan veyahut çekin haksız bir şekilde bankaya ibrazından önce işbu menfi tespit davasını açmak zorunda kaldıklarını bildirmiş ve dava konusu edilen çek üzerine mahkemece belirlenecek teminat karşılığında, bankaya ibrazında ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, mahkememizin .../... esas sayılı dosyası ile işbu dava dosyasının birleştirilmesini ve davaya konu çek nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir....
bulunması şartlarının gerçeklemiş bulunduğunu beyanla Yerel mahkemenin 21/11/2024 tarihli ihtiyati tedbir talebinin ve ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararının kaldırılmasını, yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda ihtiyati tedbir talebinin ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir....
Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir-------Başka bir şekilde ifade etmek gerekirse, menfi tespit davası icra takibinden önce sonuçlanmaz ve ihtiyati tedbir kararı verilmemiş olması (veya ihtiyati tedbir kararının kaldırılması) nedeniyle, (menfi tespit davası görülmekte iken) borç alacaklıya (davalıya) ödenmiş olursa, menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilir (m.72/6); yani menfi tespit davası (kendiliğinden) istirdat davasına dönüşür; bu hâlde mahkeme menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam eder-------....
Mermer ve Podye Yapım İşi olup, bu iş dışında hiç bir şekilde davalı ile bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, açılacak olan dava sırasında bu durumun açık bir şekilde ortaya çıkacağını, ancak zorunlu arabuluculuk süreci ve dava ikame edilinceye kadar geçecek süreçte müvekkilin hak kaybına uğramaması, ticari hayatına devam edebilmesi adına mahkemece uygun görülecek teminat miktarının mahkeme dosyasına depo edilmesi şartı ile menfi tespit davası sonuçlanıncaya kadar İİK 72/3 maddesi uyarınca Manisa İcra Dairesi 2023/111331 Esas sayılı dosyasına yatırılacak olan paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda tedbir kararı verilmesini talep etmiştir....
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararı uygulanmış olmakla menfi tespit davasına konu asıl alacak ...-TL'nin %20'sine tekabül eden ...-TL icra tazminatının davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE, 3-İİK'nın 72/4. maddesi gereğince menfi tespit davası alacaklı lehine sonuçlandığından ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına, 4-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken ...-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan ...-TL harçtan mahsubu ile bakiye ...-TL HARCIN KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE VE TALEP HALİNDE DAVACIYA İADESİNE, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ......
nin kabul olan menfi tespit davası nedeniyle davalı ...'den kötü niyet tazminatı isteminin reddine, Davacı ... Ltd. Şti.'nin tüm davalılara yönelik menfi tespit ve davalı ...'in başlattığı takibin iptali istemlerinin reddine, Davacı ... Ltd. Şti.'nin reddolan menfi tespit davası nedeniyle davalı ...'...
Borçlu, belirtilen şekilde takipten önce veya sonra alacaklıya karşı bir menfi tespit davası açar ve bu davayı kazanırsa, hakkındaki icra takibi iptal edilir ve borcu ödemekten kurtulur. İİK'nın 72/5. maddesi gereğince borçlunun açmış olduğu menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararı almamış veya verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının herhangi bir sebeple kaldırılmış olması nedeniyle dava konusu borcu alacaklıya ödemiş olursa açılmış olan menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilir. Bu durumda borçlunun menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştürülerek devam edilmesi için bir talepte bulunmasına gerek yoktur. Borcun ödenmiş olduğunu öğrenen mahkemenin yukarıda yazılı yasa hükmü gereğince davaya kendiliğinden istirdat davası olarak devam etmesi gerekir(Çavdar, Seyit, İtirazın İptali,Borçtan Kurtulma, Menfi Tespit ve İstirdat Davaları, Ankara, 2007,s.803)....
Borçlu, belirtilen şekilde takipten önce veya sonra alacaklıya karşı bir menfi tespit davası açar ve bu davayı kazanırsa, hakkındaki icra takibi iptal edilir ve borcu ödemekten kurtulur. İİK'nın 72/5. maddesi gereğince borçlunun açmış olduğu menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararı almamış veya verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının herhangi bir sebeple kaldırılmış olması nedeniyle dava konusu borcu alacaklıya ödemiş olursa açılmış olan menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilir. Bu durumda borçlunun menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştürülerek devam edilmesi için bir talepte bulunmasına gerek yoktur. Borcun ödenmiş olduğunu öğrenen mahkemenin yukarıda yazılı yasa hükmü gereğince davaya kendiliğinden istirdat davası olarak devam etmesi gerekir(Çavdar, Seyit, İtirazın İptali,Borçtan Kurtulma, Menfi Tespit ve İstirdat Davaları, Ankara, 2007,s.803)....
