DAVA : Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisap Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 12/11/2021 KARAR TARİHİ : 21/09/2022 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/09/2022 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisap Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : İDDİA VE İSTEK : Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın Gimat Şubesi ile dava dışı...Kuruemiş Şekerleme Gıda San. ve Tic. Ltd....
Davaya konu uyuşmazlık,davacı kooperatif tarafından davalı belediyenin hesabına yatırılan toplam 500.000.000 TL'nin daha sonra yapılan ihale neticesinde taraflarına tapusu verilen taşınmaz bedelinden mahsup edilmemesi nedeniyle davalı belediyenin bu miktar sebepsiz zenginleştiği iddiasına ilişkindir....
Uyuşmazlık; daha önce kadastro harici taşlık alanın emek ve masraf harcanarak tarıma elverişli hale getirilmesine dayalı sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak iade isteminde bulunulabilmesi için, bir tarafın malvarlığının diğer tarafın malvarlığı aleyhine çoğalması gerekir. Buna göre sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. Zenginleşen, başkasının malvarlığından veya emeğinden haklı bir sebep olmaksızın elde ettiği zenginleşmeyi geri vermek zorundadır. (TBK m.77/1) Bunun için de, öncelikle iade borcunun kapsamı belirlenmeli, fakirleşme ve zenginleşme zamanı tesbit edilmelidir....
Bir diğer uyuşmazlık davacının fazla ödemeye ilişkin davasını süresinde açıp açmadığı noktasındadır. Mahkemece davacının sebepsiz zenginleşmeye dair davasını 25.04.2010 tarihli ödemeden itibaren bir yıllık süre içerisinde açmadığı da ret gerekçesi yapılmıştır. Öncelikle dava itirazın iptali davasıdır. Söz konusu ödeme tarihi 25.04.2010 olup, davacı şirket davalı işçi aleyhine 18.03.2011 tarihinde süresinde icra takibi başlatmıştır. Borçlar Kanunu’ndaki sebepsiz zenginleşme nedeniyle 1 yıllık zamanaşımı dolmamıştır. Bu nedenle davanın süresinde açılmadığı yönündeki gerekçe hatalı değerlendirmeye dayanmaktadır. Diğer bir uyuşmazlık davacı şirketin davalı işçiye fazla ödeme yapıp yapmadığı noktasındadır....
Kişi konumunda olduğu, sebepsiz zenginleşme ve istirdat davalarının sebepsiz zenginleşen, dosya borçlusuna karşı açılabileceği, davacı her ne kadar icra dosyasındaki borcu cebri icra tehdidi altında ödediğini ileri sürse de eldeki davayı icra takip alacaklısına karşı açmış olduğu nazara alındığında; alacaklının alacağını tahsil etmesinden dolayı sebepsiz zenginleşmediği yani sebepsiz zenginleşme davası yönünden pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kanaatine varılmakla davanın husumet nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis eidlmiştir....
Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talebine ilişkindir.İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesince, "...Sebepsiz zenginleşme iddiasına dayanan davalarda genel yetki kurallarının uygulanması gerekmektedir. Genel yetkili mahkeme 6100 sayılı HMK.nun 6. Maddesi gereğince; Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Davalı şirketin ticaret merkezinin“Rüzgarlıbahçe Mah. Çam Pınarı Sok. ... Kavacık Beykoz, İstanbul” olması itibariyle İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerinin davaya bakmakta yetkili olduğu..." gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 3....
Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2002/1815 E-2004/686 K. sayılı dosyasında davacı bankanın haksız fiile dayalı olarak dava açmış olmasına, işbu davada ise, davanın sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı olup, davacı bankanın ödeme yapmasıyla birlikte zararın meydana gelecek olmasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2- Dava, sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı alacak davası olup, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davacı bankanın kendisi aleyhine 18.03.1999 tarihinde açılan İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 1999/334 Esas sayılı dosyası kapsamında kendisinden talepte bulunulan tutarları esas alarak 13.06.2002 tarihinde açtığı işbu davada, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 354.313.485.255 TL’nin davalı Özdağ Dağıtım A.Ş.(Coca-Cola Satış Dağıtım A.Ş.)’den, 23.167.226.764 TL’nin de davalı ... Meşrubat A.Ş....
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...davalı tarafından keşide edildiği ihtilafsız olan dava konusu çekin süresinde bankaya ibraz edilmediği, davacının çeki ciro ettiği üçüncü kişiye ödeme yaparak çeki iade aldığı, çekin halen davacının elinde olması nedeniyle çekin karşılığının ödenmediğine karine teşkil ettiği, davacı hamil ile davalı keşideci arasında temel ilişki bulunmadığı bu hali ile zararının meydana geldiği ve sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında çek bedelini keşideciden talep edebileceği, süresinde ibraz edilmeyen çek, kambiyo vasfını yitirmiş olmakla adi belge niteliğinde olduğu, süresinde bankaya ibraz edilmeyen veya zamanaşımına uğrayan çeke dayanarak keşideciye karşı ise sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca müracaat edebileceği, bu durumda davalı keşideci 6102 sayılı yasanın 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlü olduğu, zira, hamilden...
Dava, bankacılık hizmetinden kaynaklanan sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir. 14. Borcun kaynaklarından biri olarak öngörülen sebepsiz zenginleşme, dava ve olay tarihi itibariyle somut olaya uygulanması gereken mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 61 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Benzer hükümler 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 77 ve devamı maddelerinde de yer almaktadır. 818 sayılı BK’nin 61. maddesi; “Haklı bir sebep olmaksızın aharın zararına mal iktisabeden kimse, onu iadeye mecburdur. Hususiyle muteber olmayan veya tahakkuk etmemiş bulunan bir sebebe yahut vücudu nihayet bulmuş olan bir sebebe müsteniden ahzolunan şeyin, iadesi lazımdır.” hükmünü haizdir. Buna göre borcun kaynağı olarak öngörülen sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun illiyet bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir haklı sebebe dayalı olmaması gerekmektedir. 15....
TBK’nın 117.maddesinde yer alan düzenlemede “Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer… sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır” hükmü getirilmiştir. 5- 818 S. BK’nun yürürlükte olduğu dönemle ilgili olarak Dairemizin 05.04.2012 tarih ve 2010/14277 E. – 2012/5377 K. Sayılı ilamında da, “…sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan bu türden bir alacak davasında hangi tarihten itibaren temerrüt faizi talep edilebileceği hakkında açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, davanın sebepsiz zenginleşme ilkelerine dayalı olduğu kuşkusuz bulunmaktadır....
