"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ Dava dilekçesinde kira parasının 01.09.2010 gününden başlayarak indirilerek aylık 2.500,00 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü. Davacı kiracı vekili dilekçesinde; 01.09.2010 tarihinden itibaren aylık kira parasının 2 500,00 TL olarak tespitini talep etmiştir. Mahkemece; istemin kira tespiti olmayıp uyarlama olduğu ve uyarlama şartlarının oluşmadığı gerekçe gösterilerek, davanın reddine karar verilmiştir. Taraflar arasındaki kira sözleşmesi 01.9.2005 başlangıç tarihli olup 1 yıl sürelidir....
Apartmanları olarak anılan taşınmazı 16.05.1985 tarihli kira sözleşmesi ile 20 yıllığına otel işyerleri olarak kiraladığını, 1999 yılı yıllık kira bedelinin kiracının yatırdığı aylık miktar esas alındığında 15.091,00 TL'ye ulaşabileceğini kiracının halen kira bedeli olarak 1.227,58 TL yatırdığını yine davalı hakkında ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında 1996 yılı için kira tespiti davası açıldığını bu davanın halen ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile görüldüğünü, çevredeki gayrimenkullerin değerlerinin yükseldiğini, ödenmekte olan kira bedelinin çok düşük kaldığını belirterek 16.05.1999 tarihinden itibaren davaya konu gayrimenkulün yıllık kira bedelinin 300.000.00 TL olarak uyarlanmasını istemiştir. Davalı vekili, çevredeki gayrimenkullerin değerlerinin yükselmiş olmasının yada kira bedelinin düşük kalmasının uyarlama sebebi olmadığını, mezkur yere kira uyarlamasının ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ......
E. sayılı dosyası ile açılan sözleşmenin feshi, müdahalenin önlenmesi ve kalan İşin Kooperatif tarafından yapılmasına izin verilmesi istemli dava da Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası ile birleştirilerek görüldüğünü, yapılan yargılama sonunda Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 18.03.2016 Tarih, ... E ve 2016/187 K. sayılı kararında, firma yönünden temerrüt koşullarının oluşmadığı değerlendirilmekle Kooperatifin birleşen davası tamamen ret edildiğini, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dava sonucuna göre, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki protokoller hukuken geçerli ve yürürlükte olduğu gibi kalan inşaatın firmamız dışında davalı kooperatif veya başka bir firma tarafından tamamlanması da hukuken mümkün olmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve protokollerin Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait taşınmazda 01/02/2006 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli sözleşme ile kiracı olan davalının halen aylık 6.000 TL+KDV asgari kira bedeli ödediğini, ödenen bu bedelin emsallerinin çok altında kaldığını belirterek çevredeki rayiçler, değişen ekonomik koşullar gözönünde tutularak 01/01/2014 tarafından itibaren aylık asgari kira bedelinin 25.000 TL+KDV olarak tespitini istemiştir. Davalı vekili, uzun süreli kira sözleşmelerinde kira süresi dolmadan kira bedelinin tespiti değil ancak uyarlama davası açılabileceğini, davanın uyarlama davası olarak değerlendirilerek, şartları oluşmadığından reddine karar verilmesini savunmuştur. Sözleşme hukukuna egemen olan sözleşmeye bağlılık (Ahde Vefa) ilkesi, hukukumuzda da kabul edilmiştir. Bu ilkeye göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır....
Uzun süreli kira sözleşmelerinde edimler arasındaki dengenin aşırı bozulması ve sözleşmenin taraflar açısından çekilmez hale gelmesi durumunda kira parasının günün ekonomik koşullarına uyarlanması için her zaman “ uyarlama “ davası açılabilir....
Her davanın açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmesi zorunlu olup, bu bağlamda dava tarihinden önceki dönem için uyarlama talebinin kabul edilmesi olanaksızdır. Dairemizin ve Yargıtayın öteden beri uygulamasıda bu yöndedir. Davalı taraf davaya konu olan icra takibinde 1.10.2005 tarihi ile 31.12.2007 tarihleri arasındaki süreye tekabül eden kira bedelinin tahsili talebinde bulunmuş, davacılar ise ldeki davayı 8.2.2008 tarihinde açmışlardır. Davacıların davadaki taleplerinden bir tanesi de, 1.10.2005 ile 31.12.2007 arasındaki dönem için kira bedelinden sorumlu tutulmayarak uyarlama isteğine ilişkin olup, uyarlama istenilen kira parası ve dönemi davadan önceki bir tarihi taşıdığı için 1.10.2005 ile 31.12.2007 arasındaki döneme tekabül eden zamanda kira paralarından sorumlu olmadıklarına dair uyarlama talebinin kabul edilmesi olanaksızdır....
Davalı vekili asıl ve birleşen dosyaya verdiği cevap dilekçelerinde, müvekkilinin uyarlama kararı ile belirlenen kira bedelini her ay düzenli ödediğini ve ödemekte olduğunu, taraflar arasındaki kira sözleşmesinde, kira müddeti boyunca her yıl ödenmesi gereken aylık kira bedeline ilişkin hüküm ve düzenlemenin uyarlama kararı ile ortadan kalktığını, kira bedeline ilişkin düzenlemenin yerini uyarlama kararı ile belirlenen aylık kira bedellerinin aldığını, davacı tarafın takiplerde talep ettiği kira farkı alacaklarının yasal dayanağı bulunmadığını savunarak asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesini istemiştir....
Davalı vekili asıl ve birleşen dosyaya verdiği cevap dilekçelerinde, müvekkilinin uyarlama kararı ile belirlenen kira bedelini her ay düzenli ödediğini ve ödemekte olduğunu, taraflar arasındaki kira sözleşmesinde, kira müddeti boyunca her yıl ödenmesi gereken aylık kira bedeline ilişkin hüküm ve düzenlemenin uyarlama kararı ile ortadan kalktığını, kira bedeline ilişkin düzenlemenin yerini uyarlama kararı ile belirlenen aylık kira bedellerinin aldığını, davacı tarafın takiplerde talep ettiği kira farkı alacaklarının yasal dayanağı bulunmadığını savunarak asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesini istemiştir....
Davacı tarafından açılan uyarlama davasında mahkemece yapılan yargılama sonucunda kira bedelinin 4.500,00 YTL’ye uyarlanmasına karar verilmiştir.Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi protokoldeki 3 ... önceden yazılı başvuruda bulunulmamış olması halinde sözleşmenin aynı şartlarla ve aynı süre için yenilenmiş olması şartı kira bedelini kapsamamakta olup, şartlarının oluşması halinde davacı tarafından uyarlama istenmesine engel değildir. Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmekle birlikte, bu ilke ... hukukun diğer ilkeleriyle sınırlandırılmakta ve sözleşmenin değişen koşullara uyarlanması ilkesi uyarınca taraflara, edimler arası bozulan dengenin dürüstlük ve hakkaniyete uygun duruma getirilmesini isteme olanağı tanınmaktadır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki kira hukukuna ilişkin davada ... 1. Asliye Hukuk ve 2. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, iki yıl süreli kira sözleşmesi sonunda sözleşmenin uzaması nedeniyle açılan kira tespit davasıdır. H.Y.U.Y.'nın 8. maddesi gereğince kira tespit davaları Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülür. Dava Sulh Hukuk Mahkemesinde kira tespit davası olarak açılmış, davacı vekilinin duruşmadaki beyanı nazara alınarak davanın uyarlama davası olduğu gerekçesi ile Sulh Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verilmiştir. Ancak, kira sözleşmesi sonunda sözleşmenin uzaması sonucu kira bedelinin belirlenmesi için açılan davanın uyarlama davası olarak nitelendirilemeyeceği, kira tespit davası olduğu anlaşıldığından davanın Sulh Hukuk mahkemesinde görülmesi gerekir....
