Sözleşmesi akdedildiğini ancak davalının sözleşme hükümlerine riayet etmediğini, böyle olunca davacının sözleşmeyi ileriye etkili şekilde feshettiğini, davalının sözleşme ile kararlaştırılan cezai şartı ödemekle yükümlü olduğunu, sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi sebebiyle oluşan kazanç kaybının da tazmini gerektiğini, ayrıca davalının oluşan menfi zarardan sorumlu olduğunu beyanla, bedel artırım hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik cezai şart olarak 160.000-TL'nin, kazanç kaybı olarak 160.000-TL'nin ve menfi zarar olarak 20.000-TL'nin fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili CEVAP dilekçesi ile özetle: Taraflar arasındaki sözleşmenin koşullar oluşmadan davacı tarafından feshedildiğini ve davacı şirkete karşı haksız fesih sebebiyle oluşan zararın tazmini için İzmir 4....
Bu durumda davalı 6098 sayılı TBK'nun 179/2 maddesi uyarınca teslim edilmeyen siparişler yönünden hem ifayı hem de ifaya ekli cezai şartı talep edebileceği gibi taahhütname kapsamında ayrıca başka firmadan mal almak zorunda kalması nedeniyle oluşan fiyat farkını da uğradığı zararın tazmini niteliğinde davacıdan isteyebilir. Mahkemece taahhütname hükümlerinin ve özellikle taahhütnamade yer alan cezai şart hükmünün değerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından hükmün bozulması gerekirken ilamda yazılı nedenlerle onandığı anlaşıldığından davalı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile hükmün belirtilen gerekçelerle davalı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının diğer karar düzeltme ve temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 26/09/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi....
- KARAR - Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine göre davalıdan satın alınan iş yerinin sözleşmede öngörülen tarihte teslim edilmediğini, sözleşmede sürede teslim edilmeme halinde davalının cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, davacının geç teslim nedeniyle oluşan zararının tazmini gerektiğini ileri sürerek, 150.000 TL’lik cezai şartın tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, dava konusu işyerinin geç teslim edilmesinde davalı şirketten kaynaklanan bir kusur bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir....
Uyuşmazlık, davacı tarafından ödenen peşinat bedelinin kararlaştırılan cezai şart nedeniyle davalı tarafından davacıya iade edilip edilmeyeceği konusundadır. Davalı geçersiz sözleşmeye dayanarak sözleşmeden caydığını iddia ettiği davacının ödediği peşinat bedelini iadeden kaçınamaz. Mahkemece, geçersiz sözleşmeye dayalı olarak kararlaştırılan cezai şartın da geçersiz olduğu düşünülmeksizin, cezai şart olarak belirlenen ve davacının ödediği 8.000TL'nin tahsiline yönelik takibe yapılan itirazın iptaline dair davayı reddetmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir . Bu nedenle, mahkemece; sözleşmenin geçersiz olduğu gözetilerek anılan kanun maddesi uyarınca harici satış sözleşmesi nedeniyle davacının ödediği peşinat bedelinin iadesine karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme ile davanın reddi yönünde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırıdır....
İstinaf Sebepleri Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde; cezai şart talep edilmesine rağmen ayrıca müspet zararın tazminine de karar verildiği, miras bırakanın 12 adet bağımsız bölümde arsa payını devrettiğini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, ifa olanağı bulunmadığına yönelik gerekçesinin hukuki dayanağının olmadığını, davacıların mükerrer olarak hem asıl hem birleştirilen davada cezai şart tazminatının tahsilini talep ettikleri, asıl davada sözleşmenin ihlali nedeniyle maddi zararın tazminine karar verilmesinin usule aykırı olduğunu, bu konuda talep olmadığını, koşulları oluşmayan cezai şart tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın seçimlik cezai şart olduğunu, sözleşmenin konusu imkansız olduğundan geçersiz olduğunu, sözleşmede düzenlenen cezai şart miktarının fahiş olduğunu re'sen hakkaniyete uygun biçimde indirilmesi gerektiğini beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına...
Davalı vekili, davacının harici satış nedeniyle 1.750 YTL peşinat ile 5 adet 3.300 YTL bedelli senetler verdiğini, senetlerden vadesi geçenlerin ödenmemesi nedeniyle takibe konulduğunu, davacıyı ödemeye zorlamak için aracı üzerine haciz konduğunu, davacının aracı 8 ay kullandıktan sonra kendi isteği ile müvekkiline bıraktığını, ayrıca nedeniyle cezai şart ve 8 ay kullanma bedeli ve değer kaybı istediklerini bildirerek davanın reddi ile davacıdan toplam 8.900 YTL alacaklı olduklarına karar verilmesini istemiştir....
Mahkemece; davacının, davalıdan satın aldığı aracı bir süre kullanarak ve bakiye bedeli ödemeyerek davalıya teslim ettiği, bu haliyle harici satış sözleşmesinden davacının vazgeçtiği, dolayısıyla kapora bedeline hak kazanmadığı gibi sözleşmeden kendisi vazgeçmekle cezai şarta da hak kazanmadığı gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir. Hükmü davacı vekili temyiz etmektedir.Satış sözleşmesi 2918 sayılı Yasanın 20/d.maddesi gereğince resmi şekilde yapılmadığından geçersizdir. Asıl edimin geçersiz bulunması nedeniyle buna bağlı fer'i edim (cezai şart) da geçersizdir. Geçersiz sözleşmeye dayanarak cezai şart istenemez. Sözleşme geçersiz olduğundan taraflar aldıklarını sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca karşılıklı olarak iade etmekle yükümlüdürler.Mahkemece; cezai şarta ilişkin istemin reddinde sonuç itibariyle bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Somut olayda; aracın halen davalı elinde olduğu ihtilafsızdır....
Ancak, tapuda kayıtlı bir taşınmazın harici sözleşme ile satılması TMK.nun 705, BK.nun 213 (TBK.nun 237), Tapu Kanunu 26 ve Noterlik Kanununun 60.maddesi ile HGK.nun 15.11.2000 tarih, 2000/13-1612 E.-2000/1704 K.sayılı ilamı ile taşınmaz satış devri resmi olmadıkça geçerli değildir. Geçersiz sözleşmelerde; TBK.nun 77-82 (BK.nun 61-66) maddeleri gereğince sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre taraflar karşılıklı olarak ancak verdiklerini geri alma hakkına sahiptirler. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1993/13-125 Esas- 1993/711 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, davada talep edilen cezai şart asıl borca ilişkin fer'i bir hak olup, sözleşme geçersiz olduğu için kararlaştırılan ceza koşulunun da geçersiz sayılması gerekecektir. Yasada asıl sözleşme içerisinde kararlaştırılan ve sözleşmenin bir parçası olan cezai şart için de (akti kayıt) asıl borcun tabi olduğu biçim koşulunun geçerli olacağı yolunda bir hüküm bulunmamaktadır....
Hukuk Dairesinin 09.06.2022 tarihli ve 2020/1388 Esas, 2022/1468 Karar sayılı kararı ile "...davacının harici satış nedeniyle davalı yana ödediği ve davalı tarafça da inkar edilmeyen harici satış bedelinin denkleştirici adalet ilkesine göre tazmininin gerektiği,.. hesaplamada işçi ve memur maaşlarındaki artış oranlarının dikkate alınmadığı anlaşılmış ise de bu yönde istinaf talebi bulunmadığı, hesaplama sonucu belirlenen miktarların davalılardan tahsiline ilişkin kararda isabetsizlik görülmediği... sözleşmenin feshinden dolayı artık ifaya bağlı olarak istenebilecek zararların tazmini mümkün olmadığı halde aynı anda cezai şarta hükmedilmesinde de mümkün olmayacağı, ayrıca rededilen cezai şart miktarları üzerinden AAÜT 7. maddesi uyarınca davalılar lehine vekalet ücreti hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı..." gerekçeleriyle "...davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine..." karar verilmiştir. V. TEMYİZ A....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi Cezai şart istemine ilişkin davada ... 6. Tüketici Mahkemesi ve ... Andolu 2. Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: - K A R A R - Dava, harici satış sözleşmesi ile satın alınan taşınmazın sözlşemde kararlaştırılan sürede teslim edilmemesi nedeniyle cezai şart istemine ilşkindir. ... 6. Tüketici mahkemesince ... taşınmazın ...’un kartal ilçesinde bulunduğu ve davalının ikametgahının da Kartal olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. ... ... 2. Tüketici Mahkemesi ise; davanın taşınmazın aynınan ilşkin bir dava olmadığı, davalının yetki itirazında bulunmadığından bahisle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur. 6100 sayılı HMK'nın 6. maddesi uyarınca her dava kural olarak davalının ikametgahı mahkemesinde açılır....
