Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak, özellikle tarım alanların nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu miktarı aşan bir yol verilecekse bunun gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir. Kurulan geçit hakkının Medeni Kanunun 748/3. maddesi uyarınca Tapu Siciline kaydı da gereklidir....
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm sonucunun 1 numaralı bendine, "geçit hakkı tesisine" ibaresinden sonra gelmek üzere, "kurulan geçit hakkının taşınmazın kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline" ibaresinin eklenmesi suretiyle düzeltilmesine, hükmün DÜZELTİLMİŞ ve değiştirilmiş bu şekli ile ONANMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 26.04.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi....
Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün "İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili" başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir. Mahkemece, davanın kabulüne davacı taşınmazı lehine davalı taşınmazından geçit hakkı tesisine karar verilmiş, ancak kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün " İrtifak hakları ve taşınmaz yükümün tescili" başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmemiş olması doğru görülmemiş ise de, bu husus bozmayı ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir....
Merkez Karabayır Köyünde bulunan 841 parsel lehine, fen bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 21/01/2015 tarihli raporda boşluk olarak tespit dışı bırakıldığı belirlenen 1.alternatif olarak gösterilen A ve B rakamlarının toplamlarından oluşan 109,12 m²'lik alan aleyhine geçit hakkı tesisi ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir. Zorunlu geçit hakkı, mülkiyet hakkının kanundan doğan dolaylı bir sınırlaması olduğundan bu tür sınırlamalar ancak, mülkiyet hakkına konu taşınmazlar için söz konusu olabilir. Taşınmaz mallarda mülkiyet hakkı, kural olarak o taşınmazın tapu siciline tescil edilmesi ile doğar. Tapu siciline kayıtlı olmayan bir taşınmaz üzerinde mülkiyet hakkının varlığından söz edilemez....
Mahkemece bozma ilamına uyularak, davanın kabulüne 141 ada 34 parsel lehine 141 ada 33 parsel ve tapulama harici yer aleyhine geçit hakkı tesisine karar verilmiştir. Hükmü, davalı ... vekili ve bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir. Zorunlu geçit hakkı, mülkiyet hakkının kanundan doğan dolaylı bir sınırlaması olduğundan bu tür sınırlamalar ancak mülkiyet hakkına konu taşınmazlar için söz konusu olabilir. Taşınmaz mallarda mülkiyet hakkı, kural olarak o taşınmazın tapu siciline tescil edilmesi ile doğar. Tapu siciline kayıtlı olmayan bir taşınmaz üzerinde mülkiyet hakkının varlığından söz edilemez. Mülkiyet hakkının kanundan doğan dolaylı sınırlamaları, bir yasa hükmü gereği kendiliğinden doğmayıp ancak belli koşulların varlığı halinde hak sahibine bir talep hakkı tanıdığından bu kısıtlamaların doğması için tapu siciline tescil edilmeleri gerekir....
(HMK m.26/1) Somut olaya gelince; DSİ’nin 16.04.2015 tarihli cevabi yazısında geçit hakkı kurulması için bilirkişilerce tespit edilen tüm alternatiflerin 4 Eylül Barajı’nın isale hattı üzerinden geçtiği, geçit hakkı kurulması durumunda mevcut isale hattının uygun sanat yapıları ile korunmasının gerektiği belirtilmiş, bunun üzerine mahkemece mevcut isale hattı korunarak geçit hakkı kurulmasının ne şekilde mümkün olduğu konusunda inşaat bilirkişisinden 28.05.2015 tarihli rapor aldırılmıştır. Anılan bilirkişi raporunda; “1) Dava konusu geçit hakkının kurulması için önerilen alternatiflerin 4 Eylül Barajının isale hattının üzerinden geçmesi nedeniyle mevcut isale hattı üç kesitli betonarmeden yapılma yol geçiş yapısı ile korunmalıdır. 2) Geçit hakkının kurulacağı yerde yapılacak olan üç kesitli betonarme geçiş yapısı mevcut trafik yükünü isale hattına aktarmalıdır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 21.12.2010 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ile yol olarak terkini, olmadığı takdirde geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulü ile geçit hakkı kurulması dair verilen 25.11.2015 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne duruşma isteğinin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Mahkemece, Dairemizin bozma ilamı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılarak verilmiş olan karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 11.01.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi....
Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün "irtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili" başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir. Mahkemece davanın kabulüne ve davacı taşınmaz yararına davalılara ait taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasına karar verilmiş ancak bu geçit hakkının tapuda özel sütununa tesciline dair bir karar verilmemiştir. Bu yönün gözden kaçırılmış olması doğru görülmemiş ise de, belirtilen husus bozmayı ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir....
Mahkemece davacı parseli yararına davalıya ait taşınmaz üzerinden 7 metre genişliğinde, 34,60 m2 uzunluğunda, 242,20 m2’lik kısımdan geçit ... tesisine karar verilmiş, hüküm davalı temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir. Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak, özellikle tarım alanların nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit ... tesisine karar vermek gerekir. Bu miktarı aşan bir yol verilecekse bunun gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir. Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanunu’nun 748/3. maddesi uyarınca tapu siciline kaydı gerekir. Somut olaya gelince; davacının 46 parsel sayılı taşınmazı yararına davalıya ait 48 parsel üzerinden 3 metre geçit genişliği yeterlidir....
Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile Tapu Sicil Tüzüğünün 60. maddesi uyarınca tapu kaydının beyanlar hanesine yazılması da gereklidir. Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır. Somut olayda; davacı kendisine ait 172 ve 173 parsel sayılı taşınmazlar lehine 176 parsel sayılı taşınmaz üzerinden geçit hakkı kurulmasını istemiştir. Mahkemece, 173 parsel lehine geçit kurulmuş, 172 parsel sayılı taşınmazın da davacıya ait olması ve 173 parsel lehine kurulan geçitten yararlanabileceği gerekçesiyle 172 parsel için karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, 172 parsel sayılı taşınmaz yönünden kurulan hüküm kesintisizlik ilkesine aykırı olmuştur. Taşınmaz malikleri her zaman değişebileceğinden geçit hakkının taşınmaz leh ve aleyhine kurulması gerektiği dikkate alınmalıdır....
