Eser sözleşmelerinde sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa iş bedeli alacağı eserin tamamlanıp teslim edildiği tarihte, sözleşmenin feshi halinde ise fesih iradesinin karşı tarafa ulaşmasıyla muaccel hale gelir. (Yargıtay 15. HD. Başkanlığı'nın 2020/750 E., 2020/2390 K.; 2020/11 E, 2020/2552 K; 2020/1166 E, 2020/2875 K). Somut uyuşmazlıkta davacının isteminin dayanağı olan tazminat talebi eser sözleşmesi kapsamında davalıdan istenildiğine göre; davacının tazminat talebi yönünden de TBK 147.m. gereğince 5 yıllık zamanaşımının uygulanması gerekmektedir. Dava konusu eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat talebi olup işbu dava ise; sözleşmenin fesih tarihi olan 20.09.2018 tarihinden itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresi geçirilerek 26/06/2024 tarihinde açılmıştır. Bu nedenle de, davalı vekilinin yasal süresinde sunduğu zamanaşımı def’i yerinde olup Mahkememiz’ce açıklanan gerekçelerle davanın zamanaşımı nedeni ile reddine " karar verilmiştir....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2016/826 Esas KARAR NO: 2024/339 ESAS DAVA (-------- Esas) DAVA: Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :11/07/2016 KARAR TARİHİ: 07/05/2024 BİRLEŞEN DAVA (--------- Esas) DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/10/2020 KARAR TARİHİ: 21/10/2020 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı tarafından yürütülen ------inşaatının köprü ve sanat yapı işlerini üstlendiğini, taraflar arasında ----- tarihinde alt işveren sözleşmesi imzalandığını, sonrasında ---- tarihinde ve ----- tarihinde zeyilnameler imzalandığını, müvekkilinin işleri sözleşme şartlarına uygun olarak yaptığını ancak davalının 07.01.2016 tarihinde haksız olarak sözleşmeyi feshettiğini, haksız fesih...
haksız olduğunu ve haksız fesih sebebiyle doğan hakediş alacaklarının ve cezai şart bedelinin ödenmesi ihtar olunduğunu, zira, 24.02.2016 tarihli taşeron sözleşmesi ile sadece alt yüklenici iş ortaklığınca kasten veya ağır kusur ile edimlerin ifa edilmemesi halinde davalı yükleniciye fesih hakkı tanınmış olduğunu, alt yüklenicinin kasten veya ağır kusur ile ifa etmediği herhangi bir edimi söz konusu olmadığını, iş ortaklığı bütün zorluklara ve kendisinden kaynaklanmayan durumlara rağmen sözleşme konusu işin bitirilmesi için gerekli tüm çabayı gösterdiğini, 24.02.2016 tarihli taşeron sözleşmesinin 21.2 maddesi gereğince alt yükleniciye tanınması gereken sürenin en az 1 aylık makul bir süre olması gerektiğini, oysa davalı fesih işlemine gerekçe olarak ortaya koyduğu 08.01.2018 tarihli fesih ihtarında sadece 3 günlük bir süre tanıdığını dolayısıyla yapılan ihtar sözleşmeye uygun olmadığını, hukuken geçersiz olan bu tür bir ihtara dayalı olarak yapılmış fesih işlemi de haksız ve hukuka aykırı...
Taraflar arasındaki ilişki, 6098 sayılı TBK’nın 470 ve devamı maddesinde düzenlenen eser ve eserin tamamlanmasından sonraki dönem için yine aynı kanunun 299 ve devamı maddelerinde düzenlenen kira sözleşmesi ilişkisidir. Davalılar sebep göstermeksizin sözleşmeyi haksız olarak feshettiklerinden iş-arsa sahibi davacı haksız fesih nedeniyle uğradığı kâr ve bu arada mahrum kaldığı kira kaybını istemesi mümkündür. İstenebilecek miktar da sözleşmede teslim tarihi belirtilmemiş olsa dahi sözleşme fesih edilmemiş olsa idi teslimi gereken tarih ile fesih ve başka bir yüklenici ile sözleşme yapılmış olması sebebiyle teslimde gecikme olmuş ise gecikilen sürede mahrum kalınan kira geliri olacaktır. Sözleşmede teslim süresinin kararlaştırılmamış ve yüklenicinin temerrüde düşürülmemiş olmaları iş sahibinin haksız fesih nedeniyle zararlarını istemesine engel değildir....
Eser Sözleşmesi Tanımı MADDE 470- Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." 2. Değerlendirme 1. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konu ile ilgili kavramların ve yasal mevzuatın incelenmesinde yarar bulunmaktadır. 2. Somut olayda uygulanması gereken ve 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen “Eser sözleşmesi” yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, ... sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. 3. Her iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür ... görme sözleşmesi olan eser sözleşmesinde “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur vardır....
Mahkemece; davacının davasını, 561.334,77 TL olarak ıslah ettiği belirtilerek, dava dilekçesindeki talebinin sadece geriye etkili fesih ve menfi zarara ilişkin olması, geriye etkili fesih nedeni ile yaptığı iş bedelinin tahsilini talep etmemiş olması nedeni ile bu kaleme ilişkin alacağı konusunda karar verilemeyeceği, davaya konu olayda akdin feshinde iki tarafında eşit kusuru ile sözleşmenin feshine (sözleşmeden dönmeye) sebebiyet verdikleri bu nedenle bir nebze olsun kusuru ile sözleşmenin feshine sebep olması nedeniyle davacı yüklenicinin ne menfi ne de müspet zararının giderilmesini davalı iş sahibinden talep edemeyeceği gerekçesi ile davacının geriye etkili fesih davasının kabulüne, diğer taleplerinin reddine karar verilmiştir. Dava konusu olayda taraflar arasında bedel karşılığı eser sözleşmesi niteliğindeki inşaat yapım sözleşmesi olduğundan, sözleşmenin sona ermesi üzerine yüklenicinin talep haklarından biri de olumsuz zararın (menfi zararın) giderilmesi talebidir....
Para karşılığı düzenlenen eser sözleşmesi tek taraflı irade beyanıyla sonlandırılabilir, bu durumda fesih irade beyanı karşı tarafa ulaştığı tarih itibariyle sonuçlarını doğurur. Eser sözleşmesinin geriye etkili şekilde feshedilmesi (sözleşmeden dönme) halinde sözleşme hiç yapılmamış gibi başa dönülür. Bu durumda taraflar sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre aldıklarını geri vermekle yükümlüdürler. (TBK'nın 77 ve 125/Ⅲ) Ayrıca eser sözleşmesinde yüklenici işin teslimi ile bedele hak kazandığından, bundan önce yükleniciye yapılan ödemeler veya kat karşılığı eser sözleşmesinde olduğu gibi devri yapılan paylar avans niteliğindedir. Sözleşmenin geriye etkili olacak şekilde feshedilmesi başka bir anlatımla sözleşmeden dönülmesi halinde kural olarak ve öncelikle bu avansların yine kural olarak aynen iade edilmesi gerekir. Bunun için sözleşmenin feshinde kimin haksız olduğunun bir önemi yoktur....
Taraflar arasındaki sözleşme bir eser sözleşmesidir. Eser sözleşmesi tam iki tarafa borç yükleyen; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği bir sözleşmedir. (TBK 470. maddesi). Sözleşmenin taraflarına bakıldığında; İşveren'in ... Proje, ...'in de ... olduğu görülmektedir. ... Proje'nin iddiası dava dışı ... firmasının da sözleşmenin tarafı olduğu yönündedir. Sözleşme kül halinde incelendiğinde, ... Proje'nin bütün mali edimlerini ...'a karşı üstlendiği görülmektedir. Yani dava dışı ... firmasına karşı herhangi bir bedel ödeneceğinin kararlaştırılmadığı, bunun da eser sözleşmesinin ruhuna aykırı olduğu görülmüştür. Belirli bir emek sonucunun meydana getirilmesi herhangi bir ücret almaksızın taahhüt edilmişse ortada istisna sözleşmesi değil, vekalet sözleşmesi vardır. Dolayısıyla burada dava dışı ...'...
Dava sözleşme tarihine göre uygulanması gereken 818 sayılı mülgâ BK 355 ve devamı maddelerde düzenlenen ve konusu hastane yazılımı ve bakımı işi olan eser sözleşmesine dayalı olarak açılmış haksız fesih sonucu irad kaydedildiği belirtilen teminat mektubu ve ödenmeyen bakiye iş bedeline ilişkin alacak davasıdır. Mahkemece hakediş bedeli yönünden de dava reddedilmiş ise de mahkemece bu konuda yeterince araştırma yapılmamıştır. Oysa ki; davalı idare tarafından haklı nedenle sözleşme feshedilmiş olsa da fesih tarihine kadar yapılmış olup iş sahibinin kabul ettiği işlerin bedelini yüklenici sebepsiz zenginleşme kuralları gereğince isteyebilir. Bu konuda değerlendirme yapılıp yüklenicinin isteyebileceği alacak miktarının belirlenerek hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir....
Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; mahkemenin eksik inceleme ile karar verip vermediği, taraflar arasındaki sözleşmenin vekalet sözleşmesi olup olmadığı, davalının sözleşmeyi haklı neden olmadan feshedip etmediği ve cezai şart alacağının likit olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır. 1-Davalı, tanıkları dinlenmeden ve delilleri toplanmadan karar verildiğini savunmuşsa da, tarafların arasındaki uyuşmazlık, davacının bakım ve onarım işini gereği gibi yapıp yapmadığından kaynaklandığından, mahkemece, çözümü teknik bilgiyi içeren konuda bilirkişi incelemesi yapılarak karar verilmesinde yanlışlık görülmemiştir. 2-Bir eşyanın, bir aletin, bir motorlu aracın bakımı ve onarımı gibi iş sahibinin buyruğu altına girmeksizin, bağımsız olarak yapılan, yaptırılan tüm işler eser sözleşme türünün konuları arasında olup, davaya konu asansör bakım ve onarım sözleşmesi de eser sözleşmesi niteliğinde olduğundan, davalı vekilinin taraflar arasındaki...
