"İçtihat Metni"Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Dava, eser sözleşmesinin haksız feshedildiğinin tespiti, feshin iptâli ve işin devamına karar verilmesi istemlerine ilişkin olup mahkemece sözleşmenin davalı tarafından haksız feshedildiğinin tespitine dair verilen karar davalı iş sahibi vekilince temyiz edilmiştir. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Taraflar arasında "... ... Kent Girişi 3.Etap 530 Adet Konut İnşaatı ve Adaiçi Altyapı ve Çevre Düzenlemesi" işinin yapımına ilişkin 07.06.2007 tarihli 31.450.000,00 TL bedelli anahtar teslimi götürü bedel sözleşmesi imzalanmıştır....

Borçlar Kanununun 355. maddesi hükmü uyarınca, eser sözleşmesi öyle bir sözleşmedir ki; onunla yüklenici, iş-eser sahibinin ödemeyi üstlendiği ücret karşılığında bir eser meydana getirmeyi borçlanır. Gerek, hukuk öğretisinde ve gerekse uygulamada eserin kapsamı genişletilerek; insan emeğinin ürünü olmak ve maddi bir varlıkta kendini göstermek kaydıyla, maddi olmayan şeylerin bile eser kavramı içine gireceği kabul edilmektedir. Burada önemli olan, yüklenici sanatçının, eser sözleşmesi konusu olan şeyin “sonuç sorumluluğunu” yani sonucun ortaya çıkmasını üstlenmiş ve sanat gücünü kullanarak, bağımlı olmadan yaptığı işlerin bağımlı işlere oranla üstün olmasıdır. Yüklenicinin sonuç sorumluluğunu üstlenebileceği her şey, ister maddi varlığı bulunsun, ister bulunmasın “eser” olarak kabul edilmelidir....

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir. Davalı vekili, davacı ile aralarında işçi – işveren ilişkisi bulunmadığını, aralarındaki ilişkinin eser sözleşmesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkemece, davanın kabulü ile feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir....

Mühendisleri Odasının raporuyla belirlendiğini, haksız fesih nedeniyle davacının ücretinden alacağı ile kâr kaybını talep etmiş, ıslah dilekçesiyle de, dava değerini 180.000,00 TL'ye yükselterek 150.000,00 TL'lik kısmının iş bedeli, 30.000,00 TL'lik bölümünün ise mahrum kalınan kar karşılığı olduğunu açıklamıştır....

Çimento, davalı ile arasında mevcut eser sözleşmesi kapsamında yerine getirmesi gereken yükümlülüklerini yerine getirmediğini, olağan hayat akış gereği davalının sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesi için öncelikle işsahibi Buçim'in üzerine düşen işbirliği yükümlülükleri yerine getirmesi gerektiği bu sebeple Buçim sözleşmede kararlaştırılan eser teslim tarihinin gecikmesine sebebiyet verdiğini, aşrıca sözleşmenin imzalanmasından sonra yaşanan deprem ve aşırı enflasyon ortamı mücbir sebep oluşturup sözleşmenin ifasını güçleştirdiğinden sözleşmede kararlaştırılan tarihte iş bitirilemediğini, ardından teslim süresinin yeni koşullara göre belirlenmesi gerekirken Buçim aradaki sözleşmeyi haksız biçimde feshettiğini, Buçim bu haksız feshin sonuçlarından doğacak yükümlülüklerine katlanmak istemediğinden, söz konusu feshin haklı bir fesih teşkil ettiğini iddia ettiğini, esasen kendisi de söz konusu feshin haksız fesih teşkil ettiğinin bilincinde olduğu, Buçim haksız...

Davacının sözleşmenin haksız feshi nedeniyle fesihten sonra geri kalan süreye yönelik iş bedeli alacağı talebi yönünden ise, taraflar arasında imzalanan 01.06.2013 tarihli sözleşme eser sözleşmesi olup, sözleşmede sözleşmenin feshi halinde fesih haksız dahi olsa yüklenicinin sözleşme süresi sonuna kadar iş bedelinin tamamına hak kazanacağına dair bir hüküm bulunmadığı gibi, buna dair bir yasal düzenlemede bulunmamaktadır. Bu durumda hükme esas alınan bilirkişi raporunda feshin haksız fesih olması nedeniyle kalan 70.000,00 TL sözleşme bedelinin davacıya ödenmesi gerektiği görüşü yasal ve hukuksal dayanaktan yoksun olup fesih tarihinden (18.11.2013) sözleşmenin bitim tarihine kadar (01.06.2014) kalan süre için sözleşme uyarınca yükleniciye ödenecek olan bedelin davalıdan tahsili mümkün değildir....

Fesih sürecinin başlatılması ve fesih hakkının kullanılması, özellikle (ayına ilişkin olmayıp) nakit bedel üzerinden yapılmış sözleşmelerde tek taraflı iradenin karşı tarafa ulaşması ile sonuçlarını yaratır.Yanlar arasındaki hukuki ilişki de nakit bedel üzerinden akdedilmiş bir eser sözleşmesi olduğuna göre, feshin haksızlığı ancak açılacak bir eda davasında değerlendirilebilir. Davacı dilekçesindeki açıklamalarında: feshin sonucuna bağladığı maddi ve manevi zararının tazmini ile ödenmemiş 500.000,00 TL iş bedeli alacağına yönelik talep ve sair tüm haklarını dava konusu etmeyip saklı tutuğuna göre, nakit bedelli sözleşmenin feshi işleminin iptâline yönelik dava açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. HMK'nın 114/1-h maddesine göre hukuki yarar dava şartı olup resen gözetilmelidir. Mahkemece davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerekirken, kısmen kabulü yönünde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir....

İş sahibi şirket, sözleşmenin yüklenici şirket tarafından fesih olunduğunu ve feshin haksız olduğunu, yasal delillerle kanıtlayamadığı gibi; dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; iş-eser sahibi şirketin, yanlar arasındaki sözleşmeyi tamamen kusurlu olarak fesih ettiği sonucuna varılmaktadır. Yüklenici şirket ise davasında, 15.07.2004 günlü sözleşmenin, davalı-karşı davacı tarafından tamamen kusurlu ve haksız olarak fesih olunması sebebiyle gerçekleştiğini ileri sürdüğü olumlu zararının tahsilini istemektedir. Borçlar Kanunu’nun 356/I. maddesinin yollamasıyla, aynı Kanunun 325. maddesi hükmü gereğince, yüklenici şirketin olumlu zararının “kesinti yöntemine” göre mahkemece belirlenmesi gerekmektedir....

DELİLLER : -Taraflar arasında imzalanan iki ayrı eser sözleşmesi, -Tarafların karşılıklı olarak düzenledikleri ihtarnameler, -Asıl işveren TOKİ'den temin edilen sözleşmelere konu işlerle ilgili kayıtlar, -Bilirkişi raporları, -Tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davadaki talep ; taraflar arasında imzalanan iki ayrı eser sözleşmesinden kaynaklanan ve davalı tarafından ödenmediği ileri sürülen davacı alacaklarının davalıdan tahsiline istemine ilişkindir. Taraflar arasında 04/04/2017 ve 02/02/2015 tarihli iki adet eser sözleşmesi imzalandığı çekişmesizdir....

Davacı yüklenici vekili, davalı idare ile davacı yüklenici arasında 29.11.2006 tarihinde; ... ilinde 34 köyde doğal arıtma, 19 köyde foseptik, 12 köyde kanalizasyon işlerinin yapımı konularında AB destekli bir projenin ifası amacıyla eser sözleşmesi imzalandığını, iş bitim tarihi 31.09.2007 tarihine kadar olan uygulama sürecinde işe başlayan davacının, idarece ihalesi yapılan işin projesi ile yapılacak işler arasında uyumsuzluk bulunduğunu gördüğünü, idareye defalarca başvurulmasına rağmen cevap verilmediğini, bazı işlerin yine de yapımasına çaba gösterildiğini, sözleşmedeki sulh yoluyla çözüm önerisinin kabul görmediğini, ek süre talebinin reddedildiğini, sonuç olarak 14.03.2008 tarihli noter ihtarıyla sözleşmenin idarece feshedildiğini, bu işlemin haksız olduğunu belirterek fesih işleminin iptâlini, teminat mektuplarının da nakde çevrilmesinin önlenmesini istemiştir....