Delil tespiti HMK'nın 10. kısım 2. bölümünde 400. ve devamı maddelerinde düzenlenen geçici hukuki korumalardan olup, ileride açılacak veya açılmış olan bir dava ile ilgili delillerin bazı şartlar altında zamanından önce toplanıp emniyet altına alınmasını sağlamak için kabul edilmiş bir kurumdur. 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi gereğince, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı HUMK 427 ila 454. madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunacaktır. HUMK 427. maddesine göre ise ancak mahkemelerce verilen nihai kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilir. Geçici hukuki korumalarla ilgili hükümlerin yer aldığı HMK'nın 10. kısmının 2. bölümünde düzenlenen delil tespiti kararlarına ilişkin temyiz yoluna gidilebileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Dava dilekçesinde delillerin kaybolmaması için, ihale ile kiralanmış bulunan zeytinliklerin bulunduğu yerde, zeytinliklerin genel durumunun ve mahsul durumunun tespiti istenilmiştir. Mahkemece davacı tarafın talep ettiği delil tespiti yönünden inceleme ve karar verme yetki ve görevinin HMK.nun 401/1.maddesi gereğince Edremit Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğundan; mahkemenin görevsizliği cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I HUMK.nun 400 ve sonraki maddelerde yer alan delil tespiti ve bu nitelikteki işin esasını çözümlemeyen kararlar temyiz yolu ile incelenemezler.. Bu itibarla temyiz dilekçesinin REDDİNE, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 17.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Delil tespiti giderleri yargılama gideri olduğundan dava değerine dahil edilemez. Bu sebeple dava açılarak istenmesine gerek olmadığı gibi buna rağmen istenmesi halinde de asıl alacak olarak hükmedilemez. Bu genel kurallara göre mahkemece davacının yaptığı delil tespiti giderlerinin yargılama giderlerinden sayılması ile HMK'nın 323. maddesi gereğince tarafların haklılığı oranında paylaştırılarak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekildeki hüküm tesisi doğru olmadığı gibi alacağın ıslah edilen kısmına ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken tamamına dava tarihinden itibaren faiz uygulanması da hatalıdır....
Kadastro Mahkemesi’nin 2008/405 Esas, 2011/44 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilerek taşınmazların müşterek kök muris ... mirasçıları adına tapuya tesciline karar verildiğini ve kararın kesinleşerek tapuya tescil edildiğini, ne var ki tespit isteyenlerin babaları ... adına olan Şubat 1280 yoklama ve 120/106 sayılı, 24.06.1971 tarih ve 61 sayılı, 03.11.1973 tarih ve 24 sayılı tapu kayıtlarının kadastro mahkemesi dosyasında incelenmediğini ileri sürerek, bu tapu kayıtlarının hangi parselleri kapsadığının delil tespiti yoluyla belirlenmesini talep etmiştir....
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulü ile davalı ...nin delil tespiti ile ilgili giderlerden sorumlu olmaması kayıt ve şartıyla 4.000,00 TL otomobildeki değer kaybı, 450,00 TL tamir süresince araçtan mahrum kalınması tazminatı ve 534,90 TL delil tespiti gideri olmak üzere toplam 4.984,90 TL'nin dava tarihi olan 30/03/2015 tarihinden itibaren yıllık %9 ve ileride değişmesi halinde değişen oranlarda hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine. Davacının fazlaya ilişkin 162,10 TL lik delil tespiti gideri talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranına ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı ......
Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: -K A R A R- Dava, delil tespiti istemine ilişkindir. ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesince 6100 sayılı HMK'nın 382/1-a ve 383. maddeleri uyarınca çekişmesiz yargı işi olan tespit istemli davada sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. ... Sulh Hukuk Mahkemesi ise delil tespiti istenen talebin çekişmesiz yargı işi niteliğinde olmadığı, esas davaya bakmakla görevli mahkemenin delil tespitini de yapmakla görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir....
Dosyadaki talebin sadece HMK'nın 400 ve devamı maddeleri gereğince delil tespiti niteliğinde olduğu ve esasa ilişkin bir talebin bulunmadığı anlaşılmakla, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve dosya esasının kapatılarak, dosyanın değişik iş olarak kaydedilmek üzere Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Dosyadaki talebin sadece HMK'nın 400 ve devamı maddeleri gereğince delil tespiti niteliğinde olduğu ve esasa ilişkin bir talebin bulunmadığı anlaşılmakla, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Dosya esasının kapatılarak, dosyanın değişik iş olarak kaydedilmek üzere Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi.27/10/2021 Katip ....... ✍e-imzalıdır Hakim ..... ✍e-imzalıdır...
Davacının icra dosyasında talep ettiği ve mahkemece kabul edilen miktar içinde kalan alacağın 699,50 TL'si delil tespiti nedeniyle yapılan giderlere ilişkindir. Mahkemece bu miktar yargılama gideri olarak değerlendirilmeyip müddeabihe dahil edilerek hüküm kurulmuştur. Delil tespiti dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır ve onunla birleştirilir (HMK 405/1). Bu nedenle dava ile ilgili olan delil tespiti dosyası nedeniyle yapılan ve HMK'nın 323. maddesinde sayılan giderler de yargılama giderine dahildir. Delil tespiti giderleri yargılama gideri olduğundan dava değerine dahil değildir. Bu nedenle dava açılarak istenmesine gerek olmadığı gibi buna rağmen istenmesi halinde de asıl alacak olarak hükmedilemez....
Şti. olduğu halde karar başlığında Karaman İnşaat yazılmasının maddi hataya dayalı olup mahallince her zaman düzletilebileceğine göre davalının temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir. 2-Davacı, dava dilekçesinde delil tespiti gideri nedeniyle alacak talebinde bulunmuş olup, mahkemece bu giderler yargılama giderleri içine dahil edilmemiştir. Delil tespiti dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır ve onunla birleştirilir (HMK 405/1). Bu nedenle dava ile ilgili olan delil tespiti dosyası nedeniyle yapılan ve HMK'nın 323. maddesinde sayılan giderler de yargılama gideri olduğundan dava değerine dahil değildir. Bu nedenle dava açılarak istenmesine gerek olmadığı gibi buna rağmen istenmesi halinde de asıl alacak olarak hükmedilemez....
Öte yandan, davacı tarafından davadan önce “delil tesbiti” isteminde bulunulmuş ve istemi kabul edilerek Van Sulh Hukuk Mahkemesi'nce delil tespiti yapılmış ve mahkemenin 2013/37 Değişik iş esas sayılı dosyasına bilirkişi kurulu raporu ve ek raporu sunulmuştur. Delil tespiti dosyası kapsamından; davacı tarafından 925,85 TL delil tespiti gideri yaptığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, davacı yanca yapılan delil tespiti gideri yargılama giderlerine katılmamış, aksine dava konusu iş bedeli alacağına katılarak hüküm altına alınmıştır. Oysa, 22.03.1976 tarih ve 1/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince davanın açılmasından önce yapılan delil tespit giderleri yargılama giderlerinden sayılmaktadır....
