"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı 3.kişi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü: -K A R A R- Davacı 3.kişi vekili, Bursa 12.İcra Müdürlüğünün 2009/3 sayılı takip dosyasında, haczedilen ... ve ... plakalı araçların haciz tarihinden önceki bir tarihte noter satış sözleşmesi ile satın alındığını ileri sürerek hacizlerin kaldırılmasını talep etmiştir. Mahkemece, evrak üzerinde yapılan inceleme sonunda davacının talebinin istihkak iddiası niteliğinde bulunduğu ve istihkak davası açıldığında değerlendirilebileceği, şikayet yoluyla halledilemeyeceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı 3.kişi vekilince temyiz edilmiştir. Davacı 3.kişi dava konusu araçlar üzerinde konulan hacizlerin kaldırılmasını istemiştir....
Haciz sırasında üçüncü kişi tarafından istihkak iddiasında bulunulursa tutanağa geçirilerek istihkak prosedürüne göre işlem yapılması gerekmektedir. Bu durumda, sonradan yapılan haciz gerekçe gösterilerek şikayet talebinin reddedilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle şikayet eden alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün İİK'nin 366 ve 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca İİK'nın 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 03.12.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi....
Mahkemece dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda: “dava konusu haciz sırasında takip borçlusunun hazır olmadığı, nişanlısı olan üçüncü kişinin bulunduğu ve kira sözleşmesi ile faturalara dayanarak istihkak iddia ettiği, mahcuzların üçüncü kişinin elinde iken haczedildiği, İİK’nun 99. maddesinin uygulanmasının yerinde olduğu“ gerekçesi ile şikayet başvurusunun reddine karar verilmiş; hüküm, şikayet eden davacı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Uyuşmazlık konusu, İİİK’nun 99. maddesinin uygulanmasına yönelik memur muamelesini şikâyet başvurusu niteliğindedir....
Birleşen dosyada davacı üçüncü kişi vekili, alacaklının şikayet başvurusuna ilişkin 2013/232 E. sayılı dosyada, istihkak iddia eden kişinin şirket yetkilisi olmadığından bahisle şikayetin kabul edildiğini, kararın tebliği üzerine süresi içinde kendileri tarafından dava açıldığını, borçlu şirket ile aralarında devir bulunmadığını, sicil adreslerinin farklı olduğunu, ...ı'nın müvekkili şirketin sadece çalışanı olduğunu, alacaklı tarafından açılan davanın reddine, kendileri tarafından açılan 2013/445 E. sayılı davanın kabulüne, %20 tazminatın davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, asıl dosyada davacı alacaklının şikayet başvurusu sonucu ... 5....
Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı 113 ve 114 numaralı saha bölümlerine haciz konulma işlemine karşı İİK.nin 96 vd. maddelerine dayalı istihkak davası açmış, ayrıca eldeki davada aynı haciz işlemine karşı memur işlemini şikayet ettiğini belirtmiştir. Üçüncü kişinin aynı hacze karşı istihkak davası da açmış olması karşısında, Mahkemece talebin istihkak olarak nitelendirilmesi yerinde olmamıştır. İcra dosyasında taraf olmayan 3. kişi, dosyadaki haczin kaldırılmasını şikayet yoluyla isteyemez. Bu konuda aktif dava ehliyeti yoktur. Bu sebeple Mahkemece davanın aktif dava ehliyeti bulunmadığından reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile ret kararı verilmesi doğru görülmemiş ise de, ret kararı sonuç itibariyle doğru görüldüğünden, 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 438/son maddesi uyarınca hükmün gerekçesi düzeltilmek suretiyle onanmasına karar vermek gerekmiştir....
İcra Müdürlüğünün 2014/11113 esas sayılı takip dosyası üzerinden icra edilen 17.12.2014 günlü hacze yönelik davacı 3. kişi vekilinin temyiz itirazları yönünden; Uyuşmazlık, üçüncü kişinin İİK’nun 97. ve 99. maddelerinin uygulanmasına ilişkin şikayet talebi ile İİK'nun 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir. Bu durumda Mahkemece, öncelikle şikayet istemi hakkında bir karar verilerek istemin sonuca bağlanması, şikayet kabul edilmediği takdirde terditli açılan davada istihkak istemi hakkında bir karar verilmesi gerekirken, dava istihkak davası olarak nitelenerek ve bu nitelemeye uygun gerekçe oluşturularak, sadece istihkak davasının dava şartı noksanlığı nedeni ile usulden reddine karar verilmesi,memur muamelesini şikayet talebi yönünden olumlu-olumsuz hüküm kurulmaması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir. 3-Bozma neden ve şekline göre davacı 3. kişinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir....
Hukuki nitelendirme hakime ait (HMK m. 33) olmakla birlikte eldeki davada davacı üçüncü kişiler vekili yargılama safahatındaki ısrarlı beyanlarında eldeki dosyanın şikayet başvurusuna ilişkin olduğunu belirtmiştir. Kaldı ki aynı davacılar tarafından yine iş bu dosya davalıları aleyhine ... 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/871 Esas sayılı dosyası ile aynı hacizlere ilişkin ayrı bir istihkak davası açıldığı da dosya kapsamı ile sabittir. O halde Mahkemece, davacı üçüncü kişiler vekilinin talebinin şikayet başvurusuna ilişkin olduğuna ilişkin ısrarlı talebi ve dosya içerisine celp edilen istihkak davasına ilişkin ... 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/871 Esas sayılı dava dosyası sureti gözetilerek talebin şikayet olarak değerlendirilmesi gerekirken istihkak olarak nitelendirilmesi ve yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olmuştur....
Takip dosyasında haczin üçüncü kişi adresinde yapıldığı kabul edilerek dava açma yükümlülüğünün alacaklıya yüklenmesi üzerine, alacaklı tarafından istihkak iddiasının reddinin yanı sıra şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet talebinin tefrik edilerek ayrı esasa kaydedildiği, şikayet başvurusunun Mahkemede 2013/140 Esas sayılı dosya ile karara bağlandığı, haczin İİK'nin 97. maddesi uyarınca yapılmış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu şekilde, İİK'nin 99/1. maddesi gereğince istihkak davası açması için alacaklıya süre verilmesi işleminin iptali ile, alacaklının dava açma yükümlülüğü ortadan kalktığından, dava konusuz kalmıştır. Bu durumda Mahkemece, dava konusuz kaldığından esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir....
Mahkemece, davacı 3.kişi dava dilekçesinde memurluk işlemini şikayet talebinde bulunmuş ise de başvurunun hukuki tavsifinin hakime ait olması nedeni ile davacının malın mülkiyetini bir başka kişiye ait olduğu yönündeki beyanının istihkak iddiası niteliğinde kabul edildiği,davacı tarafın pos cihazlarındaki paraların........nin olduğunu,kendilerinin de bu şirketin otobüs biletlerini satan acente olduğunu iddia ederek...... adına" istihkak iddiasında bulunduğu, davacının bir başka 3.şahıs adına istihkak iddiasında bulunamayacağı, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm, davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, 3. kişinin İİK’nun 96 ve devamı maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir....
İlk Derece Mahkemesince, şikayetin reddine hükmedilerek; takip dosyasından konulan hacizlerin kaldırıldığı bu nedenle istihkak davasının konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davacı üçüncü kişi tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, konusu kalmayan şikayet ve istihkak davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür. Dava, üçüncü kişinin memur muamelesini şikayeti ile terditli olarak açtığı İİK’nın 96-97. maddesine dayalı istihkak davasına ilişkindir. İstihkak davalarının dinlenebilmesi için ön koşul, malın üçüncü kişi elinde haczedilmesi üzerine üçüncü kişi tarafından haczedilen mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı gibi sınırlı bir ayni hakka vs. dayanarak istihkak iddiasında bulunulmasıdır. Geçerli istihkak iddiasının varlığı hüküm kesinleşinceye kadar yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekir....
