ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2018/1235 Esas KARAR NO : 2021/226 DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 31/12/2018 KARAR TARİHİ : 26/03/2021 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, davalının cari hesaptan kaynaklanan 85.828,27 TL borcu olduğunu, alacağının tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı itirazı üzerine takibin durduğunu, davalı itirazlarının yerinde olmadığını, açıklanan nedenlerle; davalı itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir....
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflarca imzalanan sözleşme hükümlerine göre tedariki kararlaştırılan miktarın bağlayıcı olmadığı, ihtiyaca göre miktarın artıp azabileceğinin kararlaştırıldığı, buna göre davacının edimini fazlasıyla yerine getirdiğine dair iddiasının sübut bulmadığı, her ne kadar davalı tarafından ticari defterlerin sunulmadığı, davacının ticari defterlerine göre davacının davalıdan alacaklı olduğu sabit ise de, davacı tarafından davalıya gönderilen fesih bildiriminde sözleşmenin fesih sebebi olarak alacaklarının ödenmemesine dayanılmadığı, sözleşmenin davalı tarafından fazladan talep edilen sipariş sebebiyle zaruretten feshedildiğinin bildirildiği, bu şartlarda sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedilmiş olduğunun kabul edilemeyeceği Mahkememizce kabul edildiğinden, teminat mektubunun iadesi şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde...
Durum Saygı ile Sayın Mahkemeye arz olunur." şeklinde görüş bildirilmiştir. 6-Ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin yasal düzenleme 6100 sayılı HMK'nın 222.maddesinde yer almaktadır. "1-Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. 2-Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. 3-İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir....
Ltd ŞTi7Ne ait 2016 yılı defterlerin incelenmesinde, davalı tarafın 2016 yılı içerisinde davacı firma ticari defter kayıtlarında toplam olarak 354.208,06TL banka hesabından ve nakit olarak toplam 354.208,06TL aldığını, maaş ödemesi ve nakit iadesi olarak 210.756,52TL ödeme yaptığını, davalının davacı firmaya 143.451,54TL borçlu hale geldiğini, davalı tarafa 24/02/2016 tarihinde davacı tarafın ... Bankası Merkez ... Şubesi hesabından "......
Somut olayda; müvekkili şirkete ait 2015 ve 2016 yıllarına ait davacı şirketin defter-i kebir, yevmiye defteri ve envanter defterinin Avcılar Uygulama Denetim Müdürlüğü tarafından istendiğini ve bu nedenle ilgili kuruma 26/01/2017 tarihinde teslim edildiğini, ancak 25/11/2022 tarihinde söz konusu defter ve belgelerin iadesi talep edildiğinde 15/08/2022 tarihinde yoğun yağmur yağışı nedeniyle Beylikdüzü Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne ait olan adreste su baskını gerçekleştiğini, bu nedenle söz konusu defterlerin zayi olduğu, bu itibarla, ilgili belgeler için zayi belgesi verilmesini talep etttiği..." görülmüştür....
Mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 18.02.2021 tarihli raporda, davalı tarafın inceleme gününe katılmadığı ile defter ve belgelerini ibraz etmediğini, davacı yanın ticari defterlerin incelemeye tabi tutulduğu, defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı lehine ----- alacaklı olduğu, belirtilmiştir. Tüm Dosya Münderecaatı Kapsamında Yapılan Değerlendirmede; 4721 sayılı TMK’nın “İspat yükü” başlıklı 6. maddesi “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” hükmünü amirdir. 6100 sayılı HMK hükümlerine göre, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafın ispat yükü altındadır (HMK 190). 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ticari defterlerin ibrazını ve delil olmasını düzenleyen 222. maddesine göre mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden karar verebilmektedir....
Davalının yasal ticari defterleri üzerinde mahkememizce resen seçilen mali müşavir bilirkişi eşliğinde inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi mahkememize hitaben hazırlamış olduğu raporunda özetle: Mahkemenin davalı tarafa defterlerin ibrazı konusunda ihtar verdiği verilen süreye karsın davalının defterlerini ibraz etmediği....
Aynı celsenin 2 numaralı ara kararı ile talimat cevabı döndüğünde davalı şirketin ticari defterlerinin mali müşavir bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmiştir. Talimat Mahkemesi tarafından aldırılan raporda mali müşavir bilirkişi; davacının 2018-2019-2020-2021 yılı ticari defter ve kayıtlarını incelemiştir. Defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, usulüne ve vergi mevzuatına uygun tutulduğunu tespit etmiştir. Davacı defterlerinde sadece 1 adet 29/12/2018 tarih ve 616.550-TL tutarında fatura düzenlendiği, fatura içeriğinin çift kompenantlı yol çizgi boyası olduğu, davalı defterlerinde toplam 681.411,60-TL 6 kalem ödeme kaydı bulunduğu, davalının davacıya toplam 476.5590-TL tutarında 8 adet çek verdiği, defter kayıtlarına göre bu çeklerden toplamda 326.550-TL tutarındaki 3 adet çekin iade edilmiş göründüğü, davacı defterindeki kayıtlara göre dava tarihi itibariyle davalıya 64.102,33-TL borçlu göründüğü görüş ve tespitlerine yer vermiştir....
Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222.maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK m.222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m.222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir....
Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.---- Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır ----- Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar....
