Davalı vekili, davanın reddini savunmuş, Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. 3533 sayılı Kanunun 1. maddesi “Umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediye ve hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanların bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledilmesini” hükme bağlamıştır. Davada taraflar, 3533 Sayılı Kanunun 1. maddesinde gösterilen kuruluşlardandır. Bu kanunun 2570 Sayılı Kanunla değişik 4. maddesi gereğince aralarındaki uyuşmazlığın “hakem” sıfatı ile çözümlenmesi gerekmektedir. Mahkemece, tarafların sıfatı ile 3533 sayılı Kanun 1. ve 4. maddeleri hükümleri dikkate alınarak uyuşmazlığa hakem de bakılmak üzere görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, davanın esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmemiştir....
Davanın konusu hazine ile belediye arasındaki ecrimisil istemine ilişkindir. 3533 sayılı Kanunun 1.maddesi hükmünce “umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya umumi idarelere ait olan dava ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanları, bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledilir.” Davada taraflar, 3533 sayılı Kanunun 1.maddesinde gösterilen kuruluşlardandır. Bu kanunun 2570 sayılı kanunla değişik 4.maddesi gereğince aralarındaki uyuşmazlığın “Hakem” sıfatı ile çözümlenmesi gerekmektedir. Mahkemece tarafların sıfatı ile 3533 sayılı Kanunun 1. ve 4.maddeleri hükümleri dikkate alınarak uyuşmazlığın hakem sıfatı ile çözülmesi gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, genel hükümlere göre incelenip sonuca bağlanması doğru görülmemiştir....
Hukuk Dairesi 2020/5966 E. , 2020/3533 K. "İçtihat Metni"MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 8. HUKUK DAİRESİ Taraflar arasındaki uyuşmazlık 6183. sayılı Yasadan kaynaklanmasına göre, kararın temyiz incelemesi görevi Yargıtay Yüksek 17. Hukuk Dairesine ait olup, 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 21/2 maddesi ile değişik 2797 sayılı Kanun'un 60/3 maddesi gereğince dosyanın anılan Yüksek Daireye gönderilmesi gerekmektedir. SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın görevli Yargıtay Yüksek 17.Hukuk Dairesi Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 22.09.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Davacı, 6.7.2006 tarihli celsede, tevzi sırasında dosyanın en kıdemli hakim sıfatı ile 4.Asliye hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerekirken yanlışlıkla 5.Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildiğini belirterek, görevsizlik kararı verilmesini talep etmiştir. 3533 sayılı Yasanın 4. maddesi gereğince hakem sıfatıyla bakılacak davalarda o yerin yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya hakimi davaya bakmakla görevli olup, ...’te en kıdemli hakimin hangi mahkemeye baktığı dosyadan anlaşılamadığından, davacının bu talebinde haklı olup olmadığı denetlenememektedir. Öte yandan 3533 Sayılı Kanunun 1. maddesi "Umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı Devlet'e veya belediyelere veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar 3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununda yazılı tahkim usülüne göre halledilir" hükmünü içermektedir....
Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın 3533 Sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca mecburi hakemde görülmesi gerektiği belirtilerek, uyuşmazlığın kıdemli Asliye Hukuk Mahkemesi Hakiminin bulunduğu Asliye Hukuk Mahkemesinde çözülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Adana 2. Asliye Hukuk (Hakem sıfatıyla) Mahkemesi ise, 7.Asliye hukuk mahkemesinin kapanması ve dosyanın devredilmesi üzerine, davalı ... Üniversite Rektörlüğünün 3533 sayılı yasa kapsamında kalmadığı gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur....
Mahkemece, 3533 sayılı Yasanın 1. maddesi hükmü uyarınca uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiğinden söz edilerek mahkemenin görevsizliğine, dosyanın yüksek dereceli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir. 03.07.2003 tarih ve 4916 sayılı Yasanın 24. maddesi ile 3533 sayılı Yasanın 4. maddesinde değişiklik yapılarak “ taşınmazın aynına yönelik “ davaların hakemde görülemeyeceği kabul edilmiştir. Anılan yasada yapılan bu değişiklik uyarınca davaya taşınmazın değerine göre ilgili hukuk mahkemesinde bakılması gerekir. Mahkemece, yasa değişikliği gözden kaçırılarak görevsizlik kararı verilmesi doğru olmadığından karar bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz itirazlarının yukarıda açıklanan nedenle kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 21.10.2009 tarihinde oy birliği ile karar verildi....
Genel Müdürlüğü ile belediye arasında tazminat talebine ilişkin olup, dava konusu taşınmaz tapuda... adına kayıtlı bulunmaktadır. 3533 sayılı yasanın 1.maddesi hükmünce "umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle, sermayesinin tamamı, devlete veya belediye veya umumi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bululanlar, bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledilir"....
Buna göre zorunlu tahkim, anılan Kanun kapsamındaki kamu kuruluşlarının, özel hukuktan kaynaklanan uyuşmazlıklarının çözümünde uygulanmakta olup kanun koyucu tarafından yapılan bu düzenlemede, diğer davalardan farklı nitelik ve özellik arz eden bu tür çekişmelerin, hukuki destek ve alt yapıya sahip kamu kuruluşlarınca incelenip en az giderle ve mümkün olan çabuklukla sonuçlandırılmasının, böylelikle genel mahkemelerin iş yükünün azaltılmasının ./.. amaçlandığı anlaşılmaktadır. Nitekim, hakem kararlarından bir kısmının kesin, bir kısmının da yalnızca itiraz yolunun açık olması da bunu doğrulamaktadır. 3533 sayılı Kanunun uygulanabilmesi için, uyuşmazlığın, ilgili hükümlerde belirtilen kurum ve kuruluşlar arasında belirmesi ve adli yargının görev alanı içerisinde yer alması gerekmektedir. 5502 sayılı ......
Davanın tarafları, 3533 sayılı Kanuna tabi kuruluşlardan olup mahkemece de hakem sıfatıyla karar verildiğinden yukarıda açıklanan yasa hükümleri gereğince bu tür kararlar itiraza tabi olup temyiz edilmeleri mümkün değildir. Açıklanan nedenlerle hükmün temyizi mümkün bulunmadığından davacının temyiz isteminin REDDİNE, 23.09.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi....
Genel Müdürlüğü’nün tam malik bulunduğu, davacı ile davalı 3533 Sayılı Kanun'un 1. maddesinde gösterilen kuruluşlardan olduğu sabittir. Bu Kanun'un 2570 sayılı Kanun'la değişik 4. maddesi gereğince eldeki uyuşmazlığın "Hakem" sıfatı ile çözümlenmesi gerekeceği kuşkusuzdur . O halde; tarafların sıfatı ile 3533 sayılı Kanun'un 1. ve 4. maddeleri hükümleri dikkate alınarak uyuşmazlığın hakem sıfatı ile çözümlenmesi gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, usul ve yasaya aykırı olan hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'un 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 09.06.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi....
