Mahkemece, 3533 sayılı yasa hükümleri gereğince Hakem Sıfatıyla davanın kabulüne ilişkin verdiği kararın davalı tarafça temyizi üzerine Dairemizce hükmün onanmasına karar verilmiş, davalı taraf karar düzeltme talebinde bulunmuştur. 1-Bir uyuşmazlığın 3533 sayılı yasa hükümleri gereği mecburi tahkim Kanunu hükümlerine göre çözümlenebilmesi için davanın her iki tarafının, umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayenin tamamen Devlete veya belediye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseden olması gerekir somut uyuşmazlıkta davalı Belediyenin 3533 Sayılı yasada öngörülen müesseselerden olduğu sabit ise de davacı ... 6172 Sayılı Sözleşme Birlikleri Kanunu 1.maddesi gereğince Kamu Tüzel kişiliğine sahip ise de kanunda hüküm bulunmayan hallerde Özel Hukuk hükümlerine tabidir. Hal böyle 2010/14267-2011/5579 Olunca davacıyı 3533 sayılı yasa hükümlerine tabi bir kurum olarak kabulü mümkün değildir....
(Bkz. 26.5.1975 günlü ve 78/5 Sayılı içtihadı birleştirme Kararı) Öte yandan mülga 2762 sayılı yasada ve 5737 sayılı yasada mazbut vakıfların Vakıflar Genel Müdürlüğünün mal varlığına dahil bulunduğuna ilişkin bir hüküm de bulunmamaktadır. İdare bu malları temsilci olarak yönetir. Ayrı hükmü şahsiyeti bulunan, mazbut vakıfların, bağımsız bir hükmü şahsiyete sahip ve öz mal varlığı ayrı olan Vakıflar Genel Müdürlüğüne tab’an 3533 Sayılı Yasa Hükümlerine tabi olacağı kabul edilemez. (BKZ. 6.3.1978 T. ve 2/2 Sayılı Yargıtay içtihadı birleştirme Kararı) Hal böyle olunca mazbut vakıflar nedeni ile çıkan uyuşmazlıkların tahkim suretiyle değil, genel mahkemelere açılacak dava yoluyla çözümlenmesi gerektiğinde kuşku ve duraksamaya yer olmamalıdır. Gerçekte de ..., mazbut Vakıflara ait taşınmazları temsilci olarak yönetir ve temsilen davalara taraf olur....
Davalı vekili, davanın reddini savunmuş, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 3533 sayılı Kanunun 1. maddesi “Umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediye ve hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanların bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledilmesini” hükme bağlamıştır. Dava konusu taşınmaz (... parsel) ... Genel Müdürlüğü adına tapuda kayıtlıdır. Davada taraflar, 3533 Sayılı Kanunun 1. maddesinde gösterilen kuruluşlardandır. Bu kanunun 2570 Sayılı Kanunla değişik 4. maddesi gereğince aralarındaki uyuşmazlığın “Hakem” sıfatı ile çözümlenmesi gerekmektedir....
Genel Müdürlüğü adına kayıtlı bulunmaktadır.3533 Sayılı Kanunun 1. maddesi hükmünce "umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya umumi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanları, bu kanun da yazılı tahkim usulüne göre halledilir." Davada taraflar, 3533 Sayılı Kanunun 1. maddesinde gösterilen kuruluşlardandır. Bu kanunun 2570 sayılı kanunla değişik 4.maddesi gereğince aralarındaki uyuşmazlığın "Hakem" sıfatı ile çözümlenmesi gerekmektedir. Mahkemece, tarafların sıfatı ile 3533 sayılı kanunun 1 ve 4. maddeleri hükümleri dikkate alınarak uyuşmazlığın hakem sıfatı ile çözümlenmesi gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, genel hükümlere göre incelenip sonuca bağlanması doğru görülmemiştir....
İdaresi ile ... arasında ecrimisil talebine ilişkin olup, ecrimisile konu edilen taşınmaz, tapuda davacı ... idaresi adına kayıtlıdır. 3533 Sayılı Kanunun 1. maddesi hükmünce "umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya umumi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar, bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledilir." Davada taraflar, 3533 Sayılı Kanunun 1. maddesinde gösterilen kuruluşlardandır. Bu kanunun 2570 sayılı kanunla değişik 4. maddesi gereğince aralarındaki uyuşmazlığın "Hakem" sıfatı ile çözümlenmesi gerekmektedir. Mahkemece, tarafların sıfatı ile 3533 sayılı kanunun 1 ve 4. maddeleri hükümleri dikkate alınarak uyuşmazlığın hakemde bakılmak üzere görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAHKİM (HAKEM) -KARAR- Mahkeme kararındaki nitelendirmeye göre dava; 775 Sayılı Yasadan kaynaklanan tapu iptali tescil istemine ilişkindir. Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 24.01.2014 tarih ve 1 sayılı kararı ile aynen kabul edilen ve 29.01.2014 günü Resmi Gazetede yayımlanarak 01.02.2014 tarihinde yürürlüğe giren hukuk dairelerine ilişkin işbölümü uyarınca temyiz incelemesi Yargıtay 14.Hukuk Dairesine ait bulunmaktadır. Hal böyle olunca, yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın ilgisi yönünden anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE,5.5.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
Davacı, Hazineye ait Balıkçı Barınağı ve müştemilatının 20/07/1978 tarih ve 7/15993 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile 6237 sayılı yasa 5. maddesine göre ...Büyükşehir Belediyesine devredildiğini, Belediye'nin ödemesi gereken 2008 yılına ait intifa bedelini süresinde ödemediğini beyanla geç ödemeden kaynaklanan gecikme zammının davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı, idarenin nakit sıkıntısı nedeniyle geç ödeme yaptığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Yerel mahkemece, davalı idarenin geç ödemeye dayanak gösterdiği iddialarını ispatlayamadığı gerekçesiyle açılan davanın kabulüne karar verilmiştir. 3533 sayılı Yasa'nın 1. maddesine göre genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o yasada yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir....
İnceleme konusu ilk derece mahkemesince verilen karar, 3533 sayılı Umumi Mülhak ve Hususi Bütçelerle İdare Edilen Daireler ve Belediyelerle Sermayesinin Tamamı Devlete veya Belediye veya Hususi İdarelere Aid Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yolile Halli Hakkında Kanun’dan kaynaklanan uyuşmazlığa ilişkin olup, yukarıda sözü edilen Yargıtay Büyük Genel Kurulu İş Bölümü kararına göre, belirgin biçimde Dairemizin inceleme alanı dışında kalmakta ve niteliği bakımından Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin görevi içine girmektedir. SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 60. maddesi gereğince dosyanın görevli Yargıtay 3. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 22.04.2025 gününde oy birliğiyle karar verildi....
İstinaf kanun yoluna başvurulması hakem kararının icrasını kendiliğinden durdurur” şeklinde değiştirilmiş olup, yine 7078 sayılı Kanun’un 18. maddesi ile aynen kabul edilen 694 sayılı KHK’nın 18. maddesi ile 3533 sayılı Kanun’a eklenen geçici 4. madde de “6 ncı maddede yapılan değişiklik hükümleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle itiraz aşaması tamamlanmamış olanlar dahil olmak üzere hakemde görülmekte olan davalarda da uygulanır” şeklinde düzenleme yer almaktadır. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler gereğince, 7078 sayılı Kanun’la aynen kabul edilen 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamındaki KHK’nin 17. ve 18. maddeleriyle 3533 sayılı Kanun’da yapılan değişikliklerle, 3533 sayılı Kanun uyarınca hakem sıfatıyla verilen kararlara karşı temyiz kanun yoluna değil, istinaf kanun yoluna başvuru yolu açılmış olup, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf incelemesi sonucu verilen kararın kesin nitelikte olduğu düzenlenmiştir....
Anılan Kanunda, 4916 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, taşınmaza ait olan uyuşmazlıklardan taşınmazın aynına ilişkin olanlar, kanunun kapsamı dışına çıkartılmış, böylece taşınmazın mülkiyetine ilişkin uyuşmazlıkların genel mahkemelerde açılacak tek bir dava ile sonuçlandırılması, taşınmazın mülkiyetine ilişkin yargı kararları arasında birlikteliğin ve mahkemelerin iş yükünün azaltılması sağlanmıştır.(Y.H.G.K'nun 09.06.2004 gün ve 2004/8-353-350 sayılı ilamı) Ne varki 03.07.2003 tarih ve 4916 Sayılı Kanunla 3533 Sayılı Kanunda yapılan değişikliğin uygulanması için dava konusu olan uyuşmazlığın gayrimenkulün aynına ilişkin bulunması gerekir. Kanun gerekçesinde de; "… …29.06.1938 tarihli ve 3533 sayılı Kanunun 4.maddesiyle yapılan değişiklik ile, taşınmaza ait uyuşmazlıklardan taşınmazın aynına ilişkin olanlar, kanun kapsamı dışına çıkarılmaktadır… …."denmektedir....
