530. maddesi (BK. 414.m) kapsamında vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davalı kiraya verenden isteme hakkı olduğu yönündedir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Sebepsiz zenginleşme Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı sebepsiz zenginleşme davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kiracı tarafından taşınmazı devir alan yeni malike karşı açılan, kiralanana yapılan faydalı masraflar olarak harcanan 880.000-TL bedelin ve bu faydalı masraflar nedeni ile ortaya çıkan değer artışının sebebsiz zenginleşme hükümlerine tahsili istemine ilişkindir....
Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığından bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır. Kural olarak davacı, davalılardan taşınmaz üzerinde yaptığı muhtesat ve faydalı giderler nedeniyle taşınmazın satış bedelinde bir artış olmuş ise, bu artan değerin davalıların paylarına isabet eden miktarını sebepsiz zenginleşme kuralları uyarınca isteyebilir. Somut olayda; davacının taşınmaza masraf yaptıkları, davacının yaptıkları imalat bedeli kadar da davalıların sebepsiz zenginleştiği tartışmasızdır. Davaya konu uyuşmazlık yapılan imalatların türü ve niteliğinde olmayıp, bu imalat bedelinin dava tarihi mi yoksa imalat tarihi mi esas alınarak hesaplanacağı hususunda toplanmaktadır. Giderlerin (imalatın) yapıldığı tarih itibariyle sebepsiz zenginleşme miktarının belirlenmesi gerekir....
Mahkemece; davalının taşınmazı mevcut ev ile birlikte satın alması nedeniyle, sebepsiz zenginleşme olmadığı, sebepsiz zenginleşenlerin satış yapan önceki malikler olduğu; ayrıca, davacının burada halen oturduğu, taşınmazların müşterek mülkiyete tabi olması nedeniyle muhdesatın tespiti davasının, ortaklığın giderilmesi davası açılmasından sonra olması gerektiğinden, davada davalının haksız zenginleşen durumda olmaması nedeniyle pasif husumet ehliyetinin de bulunmadığı görülmekle, takdiren; koşulları oluşmayan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, başkasına ait taşınmazda yapılan (zorunlu ve faydalı masrafların) giderlerin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsili istemine ilişkindir. Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının geçerli (haklı) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir....
-TL.alacağın fazladan yapılan ödemelerin davalıya ödendiği tarihlerden itibaren taraflar arasındaki sözleşme faizi üzerinden faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, sözleşme hükümlerince ödenmesi gerekenden daha çok miktarda bir meblağın ödenmesi halinde, fazla ödenen kısım, hukuki bir sebebe dayanmaksızın yapılan ödeme niteliğinde olduğundan sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandığını, davacı tarafça iddia edilen sebepsiz zenginleşme durumunun dava tarihinden çok önceki tarihlerde ve en geç taraflar arasındaki sözleşmenin fesih tarihi olan 01.10.2006 tarihi itibariyle öğrenilmiş olduğunun kabulü ile süresinde açılmayan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini istemiştir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, eğitim ve öğretim giderleri nedeniyle davalı tarafından haksız tahsil edilen 25.000 TL nin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Davacı vekili, davacının üniversite sınav sonuçlarına göre ... bursundan yararlanarak üniversite eğitimini A.B.D 'de sürdürmeye hak kazandığını, davacının...Mühendisliği bölümünü 1999 yılında tamamlayıp aynı yıl ......
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacıların, dikilip yetiştirilen sözkonusu ağaçlardan dolayı, davalı Hazineden; sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tazminat talep edip edemeyecekleri hususundadır. Hemen belirtelim ki, davacılar; başkasına ait taşınmaza ağaç dikip yetiştiren kişi durumunda olduklarından, uyuşmazlığın; TMK.nun 729. maddesi yollamasıyla 722 ve devamı maddeleri gereğince çözümlenmesi gerekmektedir. ... Medeni Kanununun 722/1. maddesi gereğince "bir kimse kendi arazisindeki yapıda başkasının malzemesini ya da başkasının arazisindeki yapıda kendisinin veya bir başkasının malzemesini kullanırsa, bu malzeme arazinin bütünleyici parçası olur....
Mahkemece; taşınmazda meydana gelen zarara davalı tarafından sebebiyet verildiğinin ispatlanamadığı ayrıca taşınmaza üçüncü kişi yeni malik tarafından zarar verilmiş olmasının da kiraya verenin sorumluluğunda olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Kural olarak kiracı tarafından kiralanana yapılan faydalı ve zorunlu imalat bedellerinin dava tarihi itibarıyla uygulanması gereken vekâletsiz işgörme ( BK m. 414) ve sebepsiz zenginleşme (BK m. 61 vd.) hükümlerine göre kiraya verenden istenmesi mümkündür. Yargıtayın yerleşik uygulamaları, kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafların, yapıldığı tarih itibariyle belirlenecek değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle elde edilecek değeri isteme hakkı olduğu yönündedir. Kural olarak bu gibi zorunlu ve faydalı masrafların kira sözleşmesinin başlangıcında yapılmış olduğu kabul edilmektedir....
Somut olayda; davalıya ait taşınmazın uzun yıllardır davalının rızası ile davacı tarafça kullanıldığı, davacının bu taşınmaza bazı tadilat-tamirat masrafları yaptığı, nihayetinde taşınmazın davalı tarafça dava dışı üçüncü kişiye satıldığı ve davacının taşınmazı tahliye ettiği anlaşılmaktadır. Davacı, davalının sözlü tashihi ile uzun yıllardır kullandığı taşınmazın kendisine devredileceği inancı ile yapmış olduğu tüm harcamaların bedelini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep etmektir. Bu noktada, 02.02.1991 gün, 1990/1 E.-1991/1 K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında vurgulandığı gibi, iade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tespit edilmesi gerekir....
ın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre elde ettiği kazanımı geri vermek zorundadır ve BK'nun 64.maddesi gereğince ağaçların davalıya iade anındaki değerini isteyebilir. Ancak, 02.02.1991 gün, 1990/1 E-1991/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi iade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tesbit edilmesi gerekir. Sebepsiz zenginleşme nedeniyle iade isteminde bulunabilmek için bir tarafın malvarlığının diğer tarafın malvarlığı aleyhine çoğalması gerekir. Bu azalma ve çoğalma dava konusu taşınmazın davacı tarafından davalıya teslim edildiği tarihte gerçekleştiğinin kabulü zorunludur. Buna göre taşınmazın fiilen davalıya teslim edildiği tarih itibariyle sebepsiz zenginleşme miktarı belirleneceğinden, davanın açıldığı sırada dava konusu taşınmazın davacı tarafından fiilen kullanıldığı anlaşıldığı takdirde davacının sebepsiz zenginleşme talebinin reddi gerekir....
