İcra Hukuk Mahkemesinin 2012/490 Esas-2012/606 Karar sayılı kararı ile takip dosyasında en son 26.04.2011 tarihinde işlem yapıldığından icranın geri bırakılmasına karar verildiği, TTK 732/4 maddesi gereğince poliçenin zamanaşımına uğraması halinde, zamanaşımına uğradığı tarihten itibaren 1 yıl içinde sebepsiz zenginleşme davasının açılabileceğinin düzenlenmiş olmasına rağmen davanın 1 yıllık süreden sonra açılması nedeniyle davalının sebepsiz zenginleşme nedeni ile sorumlu tutulamayacağı, yazılı delil başlangıcı olan zamanaşımına uğramış çek nedeni ile davacının tek tanığının dinlendiği, dava konusu çek nedeniyle davacının TTK gereğince kambiyo hukukundan kaynaklanan haklarından sözedilemeyeceği, davacının davasını HMK gereğince ispatlaması gerekirken tanığın takdiri deliller arasında bulunduğu, davacı tarafından açıkça kesin delil niteliğindeki yemin deliline de dayanılmadığı, tüm bunlar birlikte dikkate alındığında davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir...
Dava, kazanılan ihale sonrası sözleşme imzalanması amacı ile vergi dairesine yatırılan karar pulu bedelinin aynı ihalenin iptali nedeni ile davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Davacı, davalının ihalenin iptali ile yatırılan miktar kadar sebepsiz zenginleştiğini ileri sürmekte davalı ise bedelin taraflarına değil ilgili vergi dairesine yatırılmakla sebepsiz zenginleşme şartları oluşmadığı gibi muhatap vergi dairesi olduğundan davanın yargı yolu nedeni ile reddini savunmaktadır.Mahkemece işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Ne var ki, somut uyuşmazlıkta idare tarafından yapılan bir ihale sözkonusu olup bu ihaleye ilişkin yapılan işlemler henüz sözleşme ilişkisi kurulmadığından adli yargının görev alanında değildir. Zira henüz akdi ilişki tesis edilmemiştir.Öyleyse Sözleşmenin kurulabilmesi yönünden vergi dairesine yatırılan bedelin iadesi için de ancak idari yargıda dava açılabilir....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/219 Esas KARAR NO : 2023/605 DAVA : Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 04/04/2023 KARAR TARİHİ : 02/10/2023 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin 04/04/2023 tarihli dilekçesinde özetle; keşidecisi ... , lehtarı müvekkili ... ...-... olan ... Bankası ... şubesine ait ... seri numaralı 10.09.2019 keşide tarihli 40.000,00 TL bedelli çeke ilişkin müvekkili ... ... tarafından, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/403 sayılı esas dosyası ile zayi nedeni ile çek iptali davası açıldığını, yargılama aşamasında davalı tarafından müvekkili ile dava dışı keşideci ve dava dışı ... aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, çek iptali davasının ikame edildiği ......
a karşı açtığı davada; davasını ıslah ettiği görülerek ıslah talebi ile birlikte davasının kabulüne, 33.880,87 TL’ nin 01.11.2001 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınıp davacıya verilmesine; davacının davalı ...'a karşı açtığı davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmiş; hüküm, süresi içinde davalı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davacı vekili davasını 24.11.2014 tarihli dilekçe ile sebepsiz zenginleşme nedeniyle alacak davası olarak ıslah ederek, 33.880,87 TL alacağının 01.11.2001 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini talep etmiştir. 1)Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının geçerli(haklı) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir....
YHGK'nın yukarıda yer verilen ilamının ilgili bölümü şöyledir; "...Öncelikle sebepsiz zenginleşme kavramı ve hukuki işlemlerden doğan borçlardan farkının açıklanması gerekmektedir. Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun konuya ilişkin 61 ve devamı maddelerindeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır. Öte yandan, hukuki işlemin borç doğurmasının nedeni irade açıklamasıdır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi Taraflar arasındaki alacak hukukuna ilişkin davada Ankara 26. Asliye Hukuk ve Ankara 9. Aile Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü; - K A R A R - Dava, alacak istemine ilişkindir. Ankara 26. Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın nişanlılık süresi içinde alınan muhtelif eşyalarının bedelinin tahsiline yönelik olduğu, nişanlılığın hüküm ve sonuçlarının Türk Medeni Kanununun Aile Hukukunu düzenleyen ikinci kitabında belirtildiği ve buna göre uyuşmazlığın aile mahkemesince görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Ankara 9.Aile Mahkemesi ise,nişan müessesi kullanılarak, sebepsiz zenginleşme nedeni ile tazminat istendiği gerekçesiyle, görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur. Aile mahkemesi özel bir mahkemedir ve aile hukukunu ilgilendiren husularda görevlidir....
A.Ş. alacağı karşısında hak etmedikleri alacağı tahsil etmiş olmaları nedeniyle sebepsiz olarak zenginleşmiş oldukları aşikardır." yönünde görüş bildirmiştir.Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının haklı bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalmasıdır. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığında, bir başkasının aleyhine bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır.Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir.Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır....
Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır. Kural olarak, tapuya kayıtlı taşınmazların satışına ilişkin sözleşme resmi biçimde yapılmadığı sürece geçersizdir (TMK 706, TBK 237, Tapu Kanunu 26, Noterlik Kanunu 60.maddesi). Geçersiz olduğu için de, taraflarına hak ve borç doğurmaz. Ancak, taraflar verdiklerini sebepsiz zenginleşme kuralları gereğince geri isteyebilirler. Haklı bir sebep olmaksızın mal edinen kimse onu iade ile yükümlüdür. Bu sebeple geçerli olmayan bir sözleşme dolayısıyla ödenmiş bulunan peşinatın geri verilmesi, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince istenebilir. Dosyanın incelenmesinde; davacı alıcı, davalı ......
ye bildirerek sehven hesaba yatırılan paranın iadesini talep ettiklerini, davalı bankanın ödemenin sehven yapıldığını biliyor olmasına rağmen kötü niyetli olarak müvekkili şirketi oyaladığını ve iadeyi gerçekleştirmediğini, sehven yapılan ödeme nedeniyle davalıların sebepsiz zenginleştiğini belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle; müvekkili şirket tarafından tamamen unvan benzerliği nedeni ile sehven yapılan 44.577,76-TL. tutarındaki ödemenin, ticari faizi ile birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılardan. ......
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki tescil ve alacak istemli davada ... 1. Asliye Hukuk ve ... 1. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, tescil ve sebepsiz zenginleşme nedeniyle alacak istemine ilişkindir. ... Asliye Hukuk Mahkemesince, kat karşılığı inşaat sözleşmesi değerinin 350 YTL olarak gösterildiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. ... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ise, taşınmazın keşfen belirlenen değerinin sözleşmenin yapıldığı 18/10/2000 tarihi itibarıyla 23.187,30.-TL olduğu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında konut veya tatil amaçlı taşınmazların da sayıldığı gerekçesiyle ......
