Mahkemece; sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak davalarının BK.'nın 66. maddesi uyarınca bir yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılması gerektiği, bir yıllık sürenin davacı kamu idaresinin alacakta haklı olduğunu öğrendiği 07.10.2010 tarihli tazmin raporu ile başladığı, iş bu davanın bir yıllık sürenin geçmesinden sonra 21.05.2012 tarihinde açıldığı gerekçe gösterilerek; davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir. Dava; yersiz ödemenin istirdadı istemine ilişkindir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77 ve devamı maddelerindeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır....
Taraflar arasındaki alacak davası hakkında İstanbul 4. Asliye Ticaret ve İstanbul 25. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: - K A R A R - Dava, sebepsiz zenginleşme hukukî nedenine dayalı alacak istemine ilişkindir. Asliye Ticaret Mahkemesince, davanın sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı alacak davası niteliğinde olduğu, taraflar arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ise, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesini ilgilendirdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir....
itibariyle hukuka uygun bir alacak bulunmadığından, davanın dinlenme olanağının olmadığını, sebepsiz zenginleşme davasında, “hamilin zarara uğraması" ve “poliçe borçlusunun sebepsiz zenginleşmesi” koşullarının da gerçekleşmediğini, hamilin çekin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle herhangi bir zarara uğramadığını, davalının keşide ettiği çeklerden dolayı herhangi bir karşılık almadığı için çek bedellerini bankada hazır etmediğini ve bu çekler zamanaşımına uğramış olmakla da zenginleşmediğini, davanın dinlenme olanağı bulunduğu bir an için kabul edilse bile buradaki zararın çek bedelleri ile sınırlı olduğunu savunarak davanın öncelikle zamanaşımı nedeni ile ve sebepsiz zenginleşme koşulları oluşmadığından esastan reddine karar verilmesini istemiştir....
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça iddia edilen fatura alacaklarına ilişkin kısmi dava açılmasından herhangi bir hukuki yararın mevcut olmadığını, davacı tarafın------yılları arasında tanzim edilen faturalar için sebepsiz zenginleşme iddiasında bulunduğunu, ilgili ------- sebepsiz bulunduğunu, ilgili kanun hükmünün sebepsiz zenginleşme için--- süresi öngörmüş olduğunu ilkinin sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkının öğrenildiği tarihten başlayarak iki yıl içinde istenmesi olduğunu, davacının zaman aşımı süresi içerisinde sebepsiz zenginleşme iddiasında bulunmadığını davanın öncelikle zaman aşımı yönünden ret edilebilmesi gerektiğini, davacının davalı şirketten alacağının olduğunu iddia ettiğini, davalı şirketten herhangi bir hak ve alacağının kalmadığına ilişkin ibraname imzaladığını, ibranamene de taraflar arasında herhangi bir alacak ilişkisinin kalmadığını, davacı tarafın davalı şirkete------ yılları arasında alkol sattığını ve buna ilişkin faturaları...
Hukuk Dairesi 2014/12 Esas, 2014/7303 Karar sayılı ilamında "...davalı hesabına geçen para nedeni ile sebepsiz zenginleşmiş olduğundan sebepsiz zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten itibaren ..." şeklinde belirtilmiştir. Davaya konu olay, değinilen Yargıtay kararındaki olay ile aynı olup sadece usulsüz şekilde hesabına aktarım yapılan kişiler farklıdır....
Hukuk Dairesinin 08.09.2015 tarihli ve 2014/8779 E., 2015/5685 K. sayılı kararı ile; “…6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 818 sayılı Borçlar Kanunu'ndaki sebepsiz zenginleşmeye ilişkin maddelerdeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır. Öte yandan, hukuki işlemin borç doğurmasının nedeni irade açıklamasıdır. Sebepsiz zenginleşmenin borç doğurmasının nedeni kişinin iradesi dışında malvarlığında bir eksilmenin meydana gelmesidir. Bunun sonucu olarak, taraflar arasında malvarlıkları arasındaki değişim bir sözleşmeye, tarafların açıkladıkları iradeye dayanırsa, sebepsizlikten ve sebepsiz zenginleşmeden sözedilemez....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Taraflar arasında alacak istemine ilişkin davada Bodrum İş ve Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, sebepsiz zenginleşme nedenine dayalı alacak istemine ilişkindir. Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, taraflar arasında işçi işveren ilişkisi bulunduğu, davaya bakmakla iş mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Bodrum İş mahkemesince ise; dava konusu alacağın işçilik hakları kapsamında kalmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Somut olayda davacı vekili, davalının 2011-2012 yılı yaz sezonunda müvekkilinin yanında sezonluk olarak çalıştığını, müvekkilinin 14/03/2013 tarihinde SGK ....Müdürlüğüne yatırılmak üzere müvekkilinin, davalının banka hesabına sigorta bedeli açıklaması ile 6.670,00....
Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının haklı (geçerli) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir. Sebepsiz zenginleşmenin borç doğurmasının sebebi zarar değil, alacaklının (davacının) mal varlığında meydana gelen eksilmedir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığında bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır. Geçersiz sözleşme gereğince, diğerinin mal varlığına kayan değerlerin iadesi "Denkleştirici Adalet" düşüncesine dayanmaktadır. Denkleştirici adalet ilkesi ise, haklı bir sebebe dayanmadan başkasının mal varlığından istifade ederek, kendi mal varlığını artıran kişinin elde ettiği kazanımı geri verme zorunda olduğunu ve gerçek bir eski hale getirme yükümlülüğü bulunduğunu ifade eder....
Mahkemece; davalının yatırması gereken vekalet ücretlerinin gelir vergisini yatırıp yatırmamasının davalı avukatın bağlı olduğu vergi dairesinin alacak isteminin konusu olabileceği, davacının, davalı namına vergi dairesine yatırdığı gelir vergisi tevkifatlarını vergi dairesine kendisi yatırdığından bunları davalıdan talep edemeyeceği, davalı avukatın tahsil ettiği avukatlık ücretleri nedeni ile gelir vergisi beyanı sonucu yaptığı ödemesi var ise vergi dairesinin sebepsiz zenginleşmiş olabileceği, dolayısıyla husumetin davalıya düşmeyeceği gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir....
Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile ... 1.İcra Müdürlüğü'nün 2013/5115 Esas sayılı icra dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin 3.610,00 TL asıl alacak üzerinden ve bu alacağa 13.06.2015 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek sureti ile devamına karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.Uyuşmazlık, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı itirazın iptali davasına ilişkindir. 1-Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için, bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olması gerekir. 02.02.1991 gün 1990/1 E.-1991/1 K. sayılı YİBK'da vurgulandığı gibi iade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tespit edilmesi gerekir....
