"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ: TAPU İPTALİ VE TESCİL-ALACAK Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, ehliyetsizlik ve bağıştan rücu hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca alacak isteklerine ilişkindir....
Mahkemece, iddia,savunma ve toplanan deliller doğrultusunda bankanın teminat mektubu ile güvence altına aldığı riskin gerçekleşmesi nedeniyle kendi borcunu ödediği, ancak bankanın bu borcu ödemiş olmasından dolayı lehtar olan davalının mal varlığında sebepsiz zenginleşme meydana geldiği, nitekim davacının da rücu talebini davalının sebepsiz zenginleştiği iddiasına dayandırdığı, ancak davalıya karşı sebepsiz zenginleşme iddiasında bulunabilmek için davalı şirketin satın aldığı malların bedelini ödemediği hususunun sabit olması gerektiği , bu hususta davalının satın aldığı malların bedelini satıcı MAN B&W Diesel A/...'...
Sebepsiz zenginleşme davası ise; hukuka uygun sebebi olmadan bir tarafın diğer taraf aleyhine mal varlığındaki artışı ifade eder. Davacı yanca hesaplardaki karışıklık ve işletmedeki olağanüstü durumlar sebebiyle davalıya fazladan yapılan ödemelerin iadesi kapsamında dava açılmıştır. Bu halde eldeki dava hukuki niteliği itibariyle sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak davasıdır, kaldı ki dava dilekçesinde davacı yan bu hukuki sebebe dayandığını açıkça bildirmektedir. Sebepsiz zenginleşme davalarında hak düşürücü süre değil zamanaşımı söz konusudur. BK 82. Maddeye göre; hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten itibaren on yılın geçmesi ile zamanaşımına uğrar. Bu halde somut davada davacının sebepsiz zenginleşmeden doğan alacak talebi zamanaşımına uğramamıştır....
TBK'nın 77 ve ardından gelen maddelerindeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme; bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır.Somut olaydaki sebepsiz zenginleşmeye dayalı iddianın değerlendirilmesi bakımından, davacı tarafından davalıya yapılmış kazandırmanın “geçerli bir hukuki sebebinin bulunup bulunmadığı” önem arz etmekle, bir borcu ifa etmek düşüncesiyle vuku bulan kazandırmanın sebepsiz zenginleşme teşkil edebilmesi için, bu kazandırmanın “geçerli olmayan”, “gerçekleşmemiş”, ya da “sona ermiş” bir sebebe dayanması (yani genel olarak ifade edilecek olursa geçerli bir hukuki sebebinin bulunmaması) gerekmektedir....
takip alacaklılarının çeklerin lehdarı oldukları, lehdar olan alacaklıların zamanaşımı sebebiyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak dava açmalarının mümkün olmadığı, sadece çeklerin yazılı delil başlangıcı olduğu iddiasına dayanılarak temel ilişkiyi kanıtlanmak suretiyle alacak davası açabilecekleri gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir....
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1-) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. ...-) Dava, haksız fiil suretiyle mal iktisabına dayalı istirdat istemine ilişkindir. Mahkemece, hükmedilen alacağa dava tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmedilmiştir. Ancak, Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, her türlü sebepsiz zenginleşme hallerinde iade borcu, sebepsiz zenginleşilen tarih itibariyle doğmakta olup, iade borcunun doğumu için sebepsiz zenginleşenin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerekmemektedir....
dayalı olduğu ve ödeme anında sebepsiz zenginleşmeden söz edilemeyeceği, dolayısıyla davalıların dava dışı sigorta şirketinden almış olduğu tazminatın davalılar lehine sebepsiz zenginleşme oluşturmayacağından davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiği” gerekçesiyle hükmün davalılar yararına bozulmasına karar verilmiş olup, davacılar vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur....
dayalı olarak dava açan davacı müvekkili şirketin ve lehtarın sebepsiz olarak zenginleştiklerinden bahisle dosyalarına konu davayı açtığını; mahkeme hakiminin sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak açılan davanın dayanağının bir kambiyo senedi olduğunu nazara almamış olması hatalı bir kararın verilmesine sebebiyet verdiğini; kambiyo senetlerine dayalı olarak açılan sebepsiz zenginleşme davasının dayanağı Türk Ticaret kanunun 732....
nun 77. maddesindeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşmenin borç doğurmasının nedeni, kişinin iradesi dışında mal varlığında bir eksilmenin meydana gelmesidir. Hukuki muamelenin (akdin) kurulmaması, eksik kurulması veya geçersiz kurulması gibi hukuki sebebin geçersiz olması, gerçekleşmemiş olması, sonradan ortadan kalkması, borç olmayan şeyin yanlışlıkla ödenmesi, zenginleşmenin zenginleşenin müdahalesinden doğması, yine zenginleşmenin umulmayan bir olaydan doğması sebepsiz zenginleşme yollarından sayılır. Bir borcu ifa etmek düşüncesiyle veya karşı taraftan bir edimin ifası beklentisiyle yapılan ifalar sonucu vuku bulan kazandırmalar, ifa sonucu zenginleşme oluşturur ve bu sebepsiz zenginleşme konusu olur....
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ödemenin 22/11/2013 tarihinde yapıldığını, taraflar arasında bu ödemeye ilişkin ibraname düzenlendiğini, bu nedenle davacı tarafın ödemeyi geri istemesinin mümkün olmayacağını, sorumluluğun davacıya ait olduğunu, müvekkilinde meydana gelen kırığın kaynayabileceğini yada iyileşebileceğini davacının öngörmesi gerektiğini ve buna bağlı olarak ödeme yapmaması gerektiğini, on yıldan fazla bir sürenin geçtiğini bu nedenle zamanaşımı itirazlarının da bulunduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı alacağın tahsili amacı ile başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İtirazın iptali istemine konu İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası celp ve tetkik edilmiştir....
