Yargıtay bazı kararlarında ödeme emrine itiraz eden borçlunun icra takibi mevcut olduğu sürece borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunduğunu kabul etmiştir; “ Borçlunun itirazı üzerine icra takibinin durması alacaklının takibe devam etmeyeceği anlamına gelmez.İtiraz icra takibini ortadan kaldırmaz. Kaldı ki, icra takibinde önce de menfi tespit davası açılması mümkün olduğuna ve davalı alacağın varlığını bu davadan önce iddia etmiş bulunmasına göre, bu davanın iddia ve savunma çerçevesinde incelenerek esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı nedenle mahkemece ret kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.(11. H.D. 30.11.1982, 6501/7252)....
Kamu alacağına ilişkin olarak anılan madde kapsamında öngörülen menfi tespit davası dışında, yeni ve ayrı bir menfi tespit davası açılmasına anılan kanun hükümleri cevaz vermemektedir....
İcra Daireleri ve mahkemelerinin yetkili olduğunu beyan ederek davanın yetki yönünden reddini savunmuştur. ...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2003/352 E, 2004/49 K sayılı ilamıyla, HUMK.’nun 9.maddesi gereğince itirazın iptali davalarının borçlunun ikametgahı mahkemesinde açılması gerektiği, icra takibinin yapıldığı yerde davanın açılabilmesinin sadece menfi tespit davalarında öngörüldüğü gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmiştir. Davacı ...’nin süresinde yaptığı talep üzerine dosya ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.....Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda icra takibinin yapıldığı yargı çevresi içerisinde itirazın iptali davası açılması gerektiği, henüz ... İcra Müdürlüklerinde yapılmış bir icra takibinin bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir. Davalı akdi ilişkiyi inkar etmemiştir....
"İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi Taraflar arasındaki menfi tespit - istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R - Davacı vekili, davalının müvekkili şirketten alacaklı olduğu iddiası ile başlattığı ... İcra Müdürlüğü'nün 2015/1020 esas sayılı dosyasında 142.956,93.-TL'lik alacak istediğini ve icra takibinin dayanağı olarak taşıma irsaliyeleri malzeme temin sözleşmesi ve mutabakat mektubunun gösterildiğini davalıdan mal almadığını ve satış sözleşmesinide imzalamadığını, haciz tehdidi altında dosyaya 81.086,40.-TL para yatırdığını ileri sürerek müvekkilinin davalıya hiçbir borcunun bulunmadığının ve ödenen paranın istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davacı şirket tarafından icra takibine itiraz edildiğinden ......
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı banka vekili ile davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R - Davacı vekili, davalı bankanın icra takibine konu ettiği bonodaki borçlu imzasının müvekkiline ait olmadığını ileri sürerek icra takibinin müvekkili yönünden iptali ile %20 kötüniyet tazminatı ve %10 para cezasının davalı ... Ltd.Şti'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı Banka vekili borçlusu ... Ltd.Şti. olan kredinin teminatı olarak dava konusu bononun alındığını, müvekkilinin bononun yetkili ve iyiniyetli hamili olduğunu, icra takibinin kesinleştiğini, müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirtmiştir. Davalı ......
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/811 Esas KARAR NO : 2022/807 DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım) DAVA TARİHİ : 17/12/2021 KARAR TARİHİ : 25/10/2022 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... İcra Dairesi'nin 2021/... esas sayılı dosyasında dava konusu 30.09.2021 keşide tarihli ve ... seri numaralı 50.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davacı müvekkillerinin davalıya borçlu olmadıklarının tespiti ile icra takibinin iptaline ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı taraf davaya cevap vermemiştir. İlgili yerlere müzekkereler yazılmış, cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır. Dosya kapsamı itibari ile imza incelemesi yapılmış, çek üzerinde bulunan birinci ciranta - lehtar imzasının davacı şirket yetkilisi ......
tahsilini, müvekkili aleyhine ikame edilen --------- icra dosyası ve bu dosyaya konu alacaklar bakımından müvekkilinin davalı yana karşı borçlu olmadığının (menfi) tespitine ve icra takibine konu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, tazminat talepleri ve menfi tespit davası yönünden ayrı ayrı belirlenmek üzere yargılama masrafları (ihtarname ve vekaletname noterlik ücretleri dahil) ile vekalet ücretlerinin davalı üzerine bırakılmasına dair karar verilmesini dava ve talep etmiştir....
Davacı, davalı ...’in İlamsız icra yoluyla yapmış olduğu icra takibine karşı mükerrer ödeme yapmamak için menfi tespit davası açmıştır.Mahkemece de İİK’nun 68. maddesinde belirtilen belgelerden olmayan müstahsil makbuzlarına istinaden yapılan ilamsız takibe davacı tarafından itiraz edilip takibin durması ve süresinde itirazın iptali davası açılmadığı için haczin de kalkmış sayılmasına rağmen durmuş takibe karşı menfi tespit davası açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir. İcra İflas Yasasının 72. maddesinin 1. bendine göre borçlu,icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir.Borçlunun itirazı üzerine icra takibinin durması icra takibini ortadan kaldırmaz. Davalılar her zaman alacak davası açar. Böyle bir davaya muhatap alma tahdidi altında olan davacının bu belirsizliği ortadan kaldırmak, uyuşmazlığı kesin hükme bağlamak için menfi tespit davası açmakta hukuki yararı vardır....
DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : DAVALI : DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 13/09/2021 KARAR TARİHİ : 01/09/2022 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ergani İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı numarasına kayıtlı takip başlatılmış, yapılan takip açıkça haksız ve hukuka aykırı olduğu, davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacakların kesinlikle hiç bir hukuki dayanağının olmadığı, böyle bir borcunun bulunmadığı, tedbiren Ergani İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında vezneye giren paranın ödenmemesi ve icra takibinin durdurulması, Ergani İcra Müdürlüğünün .......
Davacılar vekilince eldeki menfi tespit dava dilekçesinde, davalı tarafından davacı aleyhine İstanbul ... icra müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istenmiştir. Aynı icra takip dosyasına davacı yanca itiraz edilmesi üzerine, iş bu davanın davalısı tarafından, davacı aleyhine iş bu menfi tespit davasından önce, 08.12.2024 tarihinde İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/755 E sayılı dosyasında İİK'nın 67. maddesi uyarınca itirazın iptali davası açıldığı ihtilafsızdır. Davacının aynı takip dosyası kapsamında davalı tarafından aleyhine açıldığı ihtilafsız olan itirazın iptali davasında, iş bu menfi tespit davasında ileri sürdüğü iddiaların savunma nedeni olarak ileri sürebilmesi mümkün olmakla, itirazın iptali davasından sonra açılmış olan eldeki menfi tespit davasında davacının hukuki yararının bulunmadığı açıktır....
