Uyuşmazlık, davacının keşideci, davalının lehtar olarak yer aldığı .... keşide tarihli, .... seri numaralı ve ....TL bedelli çekteki keşideci imzasının davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı iddiasına dayalı açılan menfi tespit davasında, çekin bankaya ibrazı halinde muhattap banka tarafından çek bedelinin davalıya ödenmemesi, çekin icra takibine konu edilmesi halinde takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilip verilmeyeceğine ilişkindir. Davacı tarafından varlığı inkâr edilen bir hukukî ilişkinin mevcut olmadığının tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir (Kuru, Baki: İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı, İstanbul 2013, s. 346). Menfi tespit davası 2004 sayılı İİK'nın 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir....
İş bu karar ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. 2004 Sayılı İİK'nın " Menfi Tespit ve İstirdat Davaları " başlıklı 72.maddesine göre; "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir......"...
DELİLLER VE GEREKÇE Dava; kambiyo senetlerinden kaynaklı menfi tespite ilişkindir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu "Menfi tesbit ve istirdat davaları: Madde 72 – (Değişik: 18/2/1965-538/43 md.) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir. (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar....
Mahkemece davanın niteliği dikkate alındığında somut olayda uygulanması gereken mevzuat hükmü bu yönde özel bir düzenleme olan İİK 72 maddesidir.Davada talep İİK 72 maddesine dayalı menfi tespit talebine ilişkin olup dava konusu borç kaçak elektrik kullanım İİK'nun Menfi tesbit ve istirdat davaları başlıklı 72.maddesinde:"Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez....
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; haksız ihtiyati tedbir nedeniyle tazminat talebine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı .... ATM'nin ... Esas sayılı menfi tespit dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararından dolayı, faktoring işleminden kaynaklı son hamil olduğu 28/07/2015 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çek üzerindeki ödeme yasağı nedeniyle alacağın tahsil edilememesinden dolayı uğramış olduğu zararın .... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasına davalı tarafından yatırılan 10.000 TL teminatın kendisine ödenmesini talep etmiştir. .... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde davacının ... ... A.Ş. davalıların ... ve ... olduğu ve açılan davanın menfi tespit davası olduğu ve dava dilekçesinde ihtiyati tedbir talep edildiği, Mahkemenin 24/07/2015 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile; ''... Henüz açılmış bir icra takibi olmadığından, istemin kabulü ile, İcra İflas Kanununun 72/2. maddesine göre ......
devamına karar verilmesini talep etmiştir.Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemeli ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararında belirtmelidir....
GEREKÇE: Dava, kaçak elektrik kullanımı sebebiyle düzenlenen faturalar sebebiyle menfi tespit istemine ilişkindir. İcra İflas Kanunu md. 72’ye göre borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. Borçlu, menfi tespit davası zımnında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir. Menfi tespit davalarında davacı borçlu, davalı alacaklı ile arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığını, borcun hiç doğmadığını iddia ediyorsa ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir....
un mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği hususlarını bildirir rapor tanzim etmişlerdir. Dava; Menfi Tespit davasıdır. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davanın İİK.72.maddesine dayalı menfi tespit davası olduğu, İİK.72.maddesi "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir." İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir....
Tüm bu kanun hükümleri ile yapılan açıklamalara göre somut olayda; ihtiyati tedbire konu talep ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takipte cebri satışın ve takibin durdurulması talebine ilişkindir. İİK 72.maddesindeki menfi tespit davası, ancak borçlu tarafından alacaklıya karşı açılabilecek olup, İİK'nın 72.maddesi gereğince ihtiyati tedbir talep eden geçici hukuki koruma kararlarının genel olarak düzenlendiği HMK hükümleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesinin koşulları kapsamında, haklığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Takipten sonra açılan menfi tespit davasında İİK'nın 72. maddesi gereğince, ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak borçlu, gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında mahkemeden tedbir yoluyla icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde talepte bulunabilir....
Somut olayda elektriğin kesilmemesi ile ilgili ihtiyati tedbir yönünden yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmiştir. Buna göre elektriğin kesilmemesi yönünden verilen tedbir kararı yerindedir. 2. Takibin durdurulması ile ilgili ara karar ; Yukarıda belirtildiği üzere, davada asıl talep İİK 72 maddesine dayalı menfi tespit tale- bine ilişkin olup dava konusu borç kaçak elektrik kullanımından kaynaklanmaktadır. Somut olayda; dava konusu kaçak elektik tüketimine konu mahalde kaçak elektrik kullanılıp kullanılmadığı ve borcun varlığı yargılamaya muhtaçtır. İİK'nun Menfi tesbit ve istirdat davaları başlıklı 72.maddesinde: "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir....
