KARŞI OY Uyuşmazlık, direnme kararına konu menfi tespit davasında İİK 72/5 maddesi uyarınca kötü niyet tazminatına hükmedilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Dava, İİK 72. maddesine dayalı menfi tespit davasıdır. Menfi tespit davası alacaklı tarafından icra takibine başvurulmadan önce açılabileceği gibi, icra takibinden sonra, takip sırasında da açılabilir. İcra takibi başladığında menfi tespit davası açılmasına gerek olmadığı hâlde, takip sırasında gelişen duruma göre borçlu takip sırasında menfi tespit davası açmak zorunda kalıp takip sırasında da menfi tespit davası açabilecektir. Somut olayda, davalı tarafından İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğünün 2013/27089 sayılı dosya ile 26.8.2013 tarihinde iki adet bonoya dayalı icra takibi başlatılmış, takip kesinleşmiştir....
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ARA KARAR TARİHİ: 12/02/2025 NUMARASI: 2024/409 Esas (Derdest) DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) İSTİNAF KARAR TARİHİ: 10/04/2025 Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen ara kararın ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ TALEP: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde ihtiyati tedbirle ilgili; ihtiyati tedbir taleplerinin kabul edilerek davaya konu takiplerin durdurulmasına ve İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası için Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18A/16 maddesinin tatbikine karar verilmesini talep etmiştir....
İlk derece mahkemesince 14/08/2025 tarihli, 2025/290 Esas, 2025/600 Karar tarihli kararı ile davanın feragat nedeniyle redine karar verildiği tespit edilmiştir. İSTİNAF TALEBİ: Davacılar vekili süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde; davacı müvekkilleri aleyhine tesis edilen İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının kaldırılmasını, öncelikle teminatsız olarak icranın durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu mümkün değilse dosyada bulunan satışların durdurulması yönünde karar verilmesini, bu da mümkün değilse icra dosyasında tahsil edilecek meblağın alacaklıya ödenmemesi yönünün de ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu da mümkün değilse uygun görülecek bir teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. G E R E K Ç E: Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır....
Dava; Menfi Tespit davasıdır. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili davalı aleyhine Menfi Tespit davası açmıştır. 2004 sayılı İİK'nın 72. Maddesinde; "(Değişik: 18/2/1965-538/43 md.) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.)...
İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." hükmü düzenlenmiştir. Somut olayda, taraflar arasındaki eser sözleşmesi ve protokoller imzalanmıştır. Davacı tarafından dava konusu menfi tespit konusu çekler verilmiştir. Davacı tarafından İİK 72/2 maddesi gereğince çekler yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. İİK 72/2 maddesi gereğince verilen ihtiyati tedbir kararı usul ve yasaya uygundur....
menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilirİcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez....
istediği diğer ihtiyati tedbir talebinin kararının da verilmiş olması, ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin ise hasımsız zayi nedeniyle çek iptali davasının konusuyla ilgili bir ihtiyati tedbir yani geçici hukuki koruma olması nedeniyle, davacının ödeme yasağına ilişkin söz konusu ihtiyati tedbir talebinin kabulü için gerek HMK 389 vd....
Öncelikle, menfi tespit davası ile ilgili genel bir açıklama yapılmasında ve ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır: Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır. Menfi tespit davası 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ise ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez....
Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/(6)3-969 Esas, 2021/866 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; "....Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukukî ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır. Menfi tespit davası 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ise ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez....
Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olduğundan, İİK 72/3. maddesindeki özel düzenlemeye göre, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında tedbir istenmesi halinde, borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın % 15'inden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında mahkemeden ihtiyati tedbir yolu ile icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesini isteyebilir. Somut olayda, davacılardan ... Motosiklet dava konusu çekin keşidecisi olup çeki diğer davacı ... A.Ş lehine düzenledikten sonra kargoya verildiğini kargoda kaybolduğunu çekteki lehtar cirosunun sahteliği sebebiyle ciro zincirinin koptuğunu bu nedenle davalının meşru hamil olmadığını beyanla menfi tespit talebinin kabulü ile ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş olup bu aşamada yaklaşık ispat bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece bu davacı yönünden ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karar hukuken yerindedir....
