İcra ve İflâs Kanunu’nun 72/6. maddesi uyarınca “Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir” düzenlemesi mevcuttur. Anılan madde uyarınca menfi tespit davası icra takibinden önce sonuçlanmaz ve ihtiyati tedbir kararı verilmemiş olması yahut ihtiyati tedbir kararının kaldırılması nedeniyle, dava sırasında borç alacaklıya (davalıya) ödenmiş olursa, menfi tespit davası kanunun açık hükmü gereği (kendiliğinden) istirdat davasına dönüşür. Bu halde mahkeme menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam eder, davacının talep sonucunu değiştirmesi için ıslah yoluna başvurmasına ya da karşı tarafın (alacaklının) muvafakati gerekmez. Somut olayda, yerel mahkemece dava konusu toplam 750.000,00 TL bedelli çekler sebebiyle davacının davalı .. Ltd. Şti.'ne ......
Geçici hukuki koruma kapsamında olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir. Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur. Somut olayda, davacının müspet-menfi zarar talebi, sözleşmeye konu taşınmazın kısmen kamulaştırılması iddiasına dayandırılmış olup, eser sözleşmesinin niteliği, iddia edilen olgu karşısındaki tarafların kusur durumları dikkate alındığında yaklaşık ispat koşulunun sağlanamadığı gerekçesiyle mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır....
Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Kuru, Baki: İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233). Başka bir şekilde ifade etmek gerekirse, menfi tespit davası icra takibinden önce sonuçlanmaz ve ihtiyati tedbir kararı verilmemiş olması (veya ihtiyati tedbir kararının kaldırılması) nedeniyle, (menfi tespit davası görülmekte iken) borç alacaklıya (davalıya) ödenmiş olursa, menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilir (m.72/6); yani menfi tespit davası (kendiliğinden) istirdat davasına dönüşür; bu hâlde mahkeme menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam eder (Kuru, Baki: İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflâs Hukuku Ders Kitabı, Ankara, 2017, s. 146)....
DELİLLER VE GEREKÇE Dava; bankacılık işlemlerinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu " Madde 72 - (Değişik madde: 18/02/1965 - 538/43 md.) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir. (Değişik fıkra: 09/11/1988 - 3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar....
DELİLLER VE GEREKÇE Dava; bankacılık işlemlerinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu " Madde 72 - (Değişik madde: 18/02/1965 - 538/43 md.) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir. (Değişik fıkra: 09/11/1988 - 3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar....
Yine İ.İ.K'nun 72/4. maddesi gereğince dava alacaklı lehine neticelenirse, ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağın geç almış bulunmaktan dolayı, alacaklı yararına tazminata hükmedilir. Olayımızda ihtiyati tedbir kararı verilmediğine göre, davalı alacaklının alacağını geç alması söz konusu olmadığından, davalı alacaklı yararına tazminat hükmedilmesi de usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. SONUÇ:Birinci ve ikinci bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davacı ve davalı yararına BOZULMASINA, 550.00 YTL duruşma avukatlık parasının karşılıklı alınarak birbirlerine ödenmesine, temyiz harcının istek halinde iadesine, 10.3.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Menfi tespit davasının reddi kararı ile ihtiyati tedbir kendiliğinden kalktığından davanın reddi üzerine hemen icra takibine kaldığı yerden devam edilir ( Kuru, B.: İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013 s. 375 ). Eldeki dava, İİK gereğince açılmış menfi tespit davası olup İİK 72/4. maddesi gereğince “dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar” emredici hükmüne rağmen ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmesi yanlış olmuştur. İlk derece mahkemesinin menfi tespit davasının reddi ile birlikte, ihtiyati tedbirin devamına ve kaldırılmasına ilişkin bir hüküm kurmasına gerek bulunmamaktadır. Nitekim, kanunun emredici hükmü gereği, menfi tespit davasının reddi ile birlikte ihtiyati tedbir kararı kendiliğinden kalkacaktır....
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, işçinin, işverence işe girişte teminat olarak alındığı iddia edilen senetten ötürü borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi. 2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "Menfi tesbit ve istirdat davaları" kenar başlıklı 72 nci maddesi şöyledir: Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez....
Esas sayılı dosyasında; icra veznesine girmiş paranın alacaklıya ödenmemesi için İİK'nın 72/ f.3 cümle-2 hükmü uyarınca borcun tamamına ilaveten ayrıca borcun %15'i tutarında bedelin taraflarınca yatırılması kaydıyla icra veznesine depo ettikleri 800.000,00 TL tutarın alacaklı tarafa geçirilmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece 24/11/2023 tarihli karar ile; ihtiyati tedbir talep eden tarafından İstanbul Anadolu 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/140 Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında İİK'nın 72.maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edildiği ve mahkemece teminat karşılığında ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiği, yine ihtiyati tedbir talep eden tarafından İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2018/473 Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığı, HMK'nın 390/1.maddesi gereğince ihtiyati tedbirin dava açıldıktan sonra ancak davanın görüldüğü mahkemeden isteneceği...
Esas Sayılı dosyası üzerinden yapılan takipten kaynaklı olarak vekil eden davacının, davalıya borçlu olmadığının tespiti, dava sırasında icra baskısı altında ödenmek zorunda kalınması halinde davalıdan tüm ferileriyle birlikte istirdatı, ...bank ... Şubesi; ...çek numaralı 31.03.2025 keşide tarihli Keşide yeri ... olan 286.007-TL bedelli çekle ile ilgili vekil eden davacının, davalıya karşı borçlu olmadığının tespiti, dava sırasında icra baskısı altında ödenmek zorunda kalınması halinde davalıdan tüm ferileriyle birlikte istirdatı, isteklerine dayalı menfi tespit ve istirdat davası olduğunu, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ...D....
