Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle aylık kiranın 70.197,40 TL olarak tespitine karar verilmiş; hükmün her iki tarafça temyiz edilmiş olmasına rağmen davacının temyiz istemi Dairemizce zuhulen maddi hata sonucu gözden kaçırılmış ve incelenmemiş; davalının temyiz itirazlarının incelenmesi sonucunda da özetle "açılan iş bu davanın BK 250 maddesi kapsamında kira bedelleri indirim davası olmayıp, niteliği itibariyle uyarlama davası olduğu, HUMK'nun 74. maddesi kapsamında talep dışına çıkılarak karar verilemeyeceği" gerekçesiyle bozulmuş; bozma nedenine göre de davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiş; bu kez davacı karar düzeltme isteminde bulunmuştur....
"İçtihat Metni" KARAR Dava, ticari işletme kira sözleşmesinden kaynaklanan uyarlama isteğine ilişkindir. Başkanlar Kurulunun 7.3.2008 günlü ve 6 sayılı kararı ile bu tür davalara ilişkin hüküm ve kararların temyizen incelenmesi görevi 1.3.2008 tarihinden itibaren Yargıtay 3.Hukuk Dairesine verilmiştir. SONUÇ: Dosyanın görevli Yargıtay Yüksek 3.Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 13.4.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Sözleşmede ilk yıl 6.000.000 TL olan kira parasının diğer yıllarda %30 artışla uygulanacağı da hükme bağlanmış bulunmaktadır. Davalı kiracının başvurusu üzerine önce (5) yıl için yapılan kira süresinin daha sonra (8) yıl daha uzatılarak (13) yıla çıkarıldığı görülmektedir. Kural olarak sözleşme yapılırken tarafların özgür iradeleri ile kararlaştırdıkları kira parasının ve öngördükleri kira artış oranının onların çıkar dengelerine uygun düştüğü kabul edilir. Başlangıçtaki kira parasının sonraki yıllardaki artış oranıda peşinen taraflarca kabul edildiğinden artık kiralayan kira parasının düşük kaldığını ileri sürerek uyarlama isteyemez. Çünkü, sözleşmeye bağlılık ilkesi (ahde-vefa kuralı) bunu gerektirir. Davacı kiralayan, ileride edimler arasındaki dengeler aleyhine değişmiş olsa bile ahde-vefa kuralı gereği sözleşme ile bağlı kalmalıdır....
B.İstinaf Sebepleri Borçlu, kira parasının TL'ye çevrildiğini, kira miktarının çekişmeli olduğunu, aylık olarak yapılan 180.000,00 TL'nin ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin kabul edildiğini, bundan sonra kira bedelinin yeniden yabancı para üzerinden talep edilemeyeceğini, uyarlama davasının sonucu beklenmeden karar verildiğini, aleyhe tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI C.1.Gerekçe ve Sonuç Takip talebinde eksik ödenen kira alacağının TL cinsinden talep edildiği, borçlu tarafından ödemeye ilişkin belge sunulmadığı, bilirkişi raporuna göre hüküm verilmesinin yerinde olduğu, uyarlama davasının reddine karar verildiği gerekçesi ile borçlunun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu temyiz isteminde bulunmuştur. B....
Asliye Hukuk mahkemesinde açtıkları uyarlama davası sonucunda mahkemenin Temmuz/2002’den itibaren kira parasının aylık 900 TL olarak uyarlanmasına karar verildiğini, davalıların henüz bu karar kesinleşmemişken uyarlanan miktar üzerinden kira ödemeye başladıklarını, ancak sonrasında mahkemenin vermiş olduğu kararın Yargıtay'ca bozulduğunu ve davanın reddine karar verildiğini, davalıların yatırdıkları tutarlar nedeniyle fark kira alacağı oluştuğunu, bunun yanında Kasım/2004 ayından sonra kira parasını ödemediklerini, kiralananı boşaltarak terk ettiklerini, 21.10.2005 tarihinde yaptırılan delil tespiti suretiyle kiralananın tasarrufunun müvekkilin geçtiğini, yapılan bu açıklamaya göre işlemiş faizi ile birlikte 82.586,64 TL kira alacakları olduğunu, alacağın tahsili için yaptıkları icra takibine davalıların itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu belirterek, itirazın iptaline ve %40 tazminatın tahsiline karar verilmesini istemiştir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ Dava dilekçesinde kira parasının uyarlama yoluyla 06/01/2010 gününden başlayarak aylık 500 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile, taşınmazın 06/01/2010 tarihi itibariyle aylık kira bedelinin net 316.00 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 2,75 TL bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 24/01/2012 günü oybirliğiyle karar verildi....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi DAVA T TÜRÜ : Kira uyarlaması Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira uyarlama davasına dair karar Dairemizin 25.11.2013 gün ve 4409 -15854 sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmesi üzerine bu defa davacı tarafından yasal süresinde karar düzeltme isteminde bulunulmuş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Mahkemenin kararında ve Yargıtay ilamında yazılı sebeplere göre 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 440.maddesinde yazılı hallerden hiçbirine uymayan karar düzeltme isteminin REDDİNE ve aynı yasanın 442.maddesi gereğince takdiren 226.-TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınmasına, karar düzeltme harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına 08.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasındaki uyarlama davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacılar; 03.12.2012 tarihinde açtığı dava ile davaya konu taşınmazda 2.195 m2 lik dükkanın henüz kat irtifakı ve kat mülkiyeti kurulmadan bir bütün olarak davalıya kiraya verildiğini, daha sonra kat mülkiyetine geçilmesi üzerine davaya konu 45 nolu bağımsız bölümün davacılar tarafından eski ... ... Ltd. Şti'nden satın alındığını, sözleşmede kira bedelinin aylık cironun KDV hariç kısmının % 2,5'i olduğunu, bununda ortalama 9.600 TL'ye isabet ettiğini belirterek aylık kira bedelinin uyarlama yapılarak 20.000 TL olarak tespitine karar verilmesini istemiştir....
Kira sözleşmesinin 01.03.2015'de sona ereceği, kira sözleşmesinin 10 yıl süreli olmasının özel neden sayılması gerektiği, kira sözleşmesinde belirlenebilir kira artış şartının yeraldığı, kira sözleşmesinin sonuna dek kira bedelinin sözleşmedeki artış şartına göre o oranla sınırlı olarak artırılacağı, artış şartının tarafları bağladığı, talep edilen dönem için kira bedelinin hak ve nesafet ilkeleri gereğince tespitinin mümkün olmadığı tartışmasızdır. Yukarıda da belirtildği üzere, sözleşmeye bağlılık ilkesi, hukuki güvenlik, doğruluk, dürüstlük kuralının bir gereği olarak sözleşme hukukunun temel ilkesini oluşturmaktadır. Davacının istemi kira bedelinin tespiti olup kira uyarlaması istemi bulunmamaktadır. Bu durumda mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanlış nitelendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır....
Davada dayanılan 1.1.1999 tarihli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesinde arsa vasfındaki taşınmazın davalıya kiralandığı yazılıdır. Anılan taşınmazın arsa niteliğinde olması nedeniyle, kira sözleşmesinin 1.1.2000 tarihinden itibaren BK nu hükümleri uyarınca 6 aylık dönemler halinde yenilenerek devam ettiği hususları da taraflar arasında tartışmalı değildir. Davacılar kira parasının yenilenen dönem için bölgedeki ekonomik ve sosyal gelişmeler neticesinde emsal kiraların altında kaldığını bildirerek arttırılmasını talep etmiş iseler de davacıların bu talepleri kira bedelinin uyarlanması isteğinden ibaret olup taraflar arasındaki kira sözleşmesi 1 yılın altında ve kısa süreli olması nedeniyle uyarlama istenilmesi mümkün değildir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir....
