Bu taşınmazlar idari kararla ya da mahkeme kararıyla kamunun yararlanmasına ayrılırken bunun karşılığında bir bedel ödenmez. Örneğin kadim yollar, kadim meralar, tahsisli meralar, kışlak ve yaylaklar gibi. Bu gibi yerler hiçbir şekilde özel mülkiyete konu olmazlar ve süresi neye ulaşırsa ulaşsın zilyetlikle kazanılamazlar. Kamulaştırmada ise durum böyle değildir. Özel mülkiyete konu bir taşınmaz kamulaştırılırken, anılan Kanundaki usül ve esaslar dairesinde kamulaştırma işlemi gerçekleştirilir. Hepsinden önemlisi, taraflar bedel konusunda anlaşamadıkları takdirde, mahkemece adil ve hakkaniyete uygun tam bir bedel tesbit edilir ve hak sahibine ödenir ve mülkiyet idareye geçer. Ne var ki, mülkiyetin idareye geçmiş olması idarenin tam malik olduğu anlamına gelmez. Zira idare taşınmaz kamulaştırma amacına uygun kullanmakla yükümlüdür. Aksine davranış taşınmazın eski mal sahibine iadesi yükümlülüğünü doğurur. Kamulaştırma Kanununun 23. ve 22. maddeleri bu yükümlülüğü düzenlemiştir....
İstinaf Sebepleri 1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı vakfın mazbut vakıf olması nedeniyle, kamulaştırma bedelinin müvekkil idare tarafından tahsil edildiğini, kamulaştırma işlemlerinin kesinleştiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. 2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; usuli işlemlerin tamamlandığını, bedelin Vakıflar Genel Müdürlüğe ödendiğini, dava konusu taşınmazın kamulaştırma işlemlerinin yürütülmesi için ... İkinci Noterliğinin 24.08.1970 tarihli ve 21587 yevmiye sayılı kamulaştırma tebligatı ile davacı vakfın kapıcısı "Saternik"e 01.09.1970 tarihinde bizzat noter tebligatı yapıldığını, bu sebeple süresinde açılmayan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, bedelin yüksek belirlendiğini, idare harçtan muaf olduğu halde aleyhine harca hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür. C....
Ecrimisil istemine ilişkin hüküm altına alınan bedel karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5219 sayılı kanunla değişik H.U.M.K’nunun 427.maddesi uyarınca, 2.080,00-TL’den az olduğundan, davalı idare vekilinin ecrimisil yönünden temyiz dilekçesinin REDDİNE, Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemli dava yönünden ise; 1) Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.Şöyle ki; Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca arsalara Kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre değer biçilmesi gerekir. Dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça yakın bölgelerden, benzer yüzölçümlü ve değerlendirme tarihi yakın satışları emsal alınması gerekir....
Tespit edilen bu bedel, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) tablosundaki aylık değişim oranları esas alınmak suretiyle dava tarihi itibarıyla güncellenir ve ortaya çıkan bedel hak sahibine ödenir. (Ek cümle:9/6/2021-7327/20 md.) Bu hüküm, tebliği dâhil eksik veya hatalı kamulaştırma işlemleri bulunmasına rağmen idare adına tescil edilmiş olan taşınmazlar hakkında da uygulanır. Geçici 15. maddesi ile “Mülga 6830 sayılı Kanunun 16 ncı ve 17 nci maddeleri ile bu Kanunun mülga 16 ncı ve 17 nci maddeleri uyarınca kesinleşmiş mahkeme kararlarına istinaden idareler adına tescil edilen taşınmazların eski malikleri adına kamu bankalarına yatırılan ancak hak sahiplerine ödenmediği tespit edilen kamulaştırma bedelleri nedeniyle idareler aleyhine açılmış ve devam eden davalar, ek 3 üncü madde hükmü uygulanarak sonuçlandırılır.”...
(X)-KARŞI OY: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun ''Kısmen kamulaştırma'' başlıklı 12. maddesinde, "Kısmen kamulaştırılan taşınmaz malın değeri; a) Kamulaştırılmayan kısmın değerinde, kamulaştırma sebebiyle bir değişiklik olmadığı takdirde, o malın 11 inci maddede belirtilen esaslara göre takdir edilen bedelinden kamulaştırılan kısma düşen miktarıdır. b) Kamulaştırma dışında kalan kısmın kıymetinde, kamulaştırma nedeniyle eksilme meydana geldiği takdirde; bu eksilen değer miktarı tespit edilerek, kamulaştırılan kısmın (a) bendinde belirtilen esaslar dairesinde tayin olunan kamulaştırma bedeline eksilen değerin eklenmesiyle bulunan miktardır. c) Kamulaştırma dışında kalan kısmın bedelinde kamulaştırma nedeniyle artış meydana geldiği takdirde ise, artış miktarı tespit edilerek, kamulaştırılan kısmın (a) bendinde belirtilen esaslar dairesinde tayin edilen bedelinden artan değerin çıkarılmasıyla bulunan miktardır....
Mahallesi 124729 ada 10 (eski 5) ve 124723 ada 8 (eski 2) parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların yol olarak terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı-karşı davacı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazların kamulaştırma işlemlerine başlanmış olduğunu, el atma davasının değil, karşı dava olarak açılan bedel tespit tescil davasının kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, karşı davanın ise kabulü ile kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinlerine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A....
CEVAP Davalılar ..., ... vd. vekili; açılan tapu iptal tescil davasının kabulüne karar verildiğini, bu nedenle davanın tapusu iptal edildiğinde taşınmazın maliki olan dava dışı ...e açılması gerektiğini, bir ve on yıllık zamanaşımı süreleri geçtikten sonra davanın açıldığını, iadesi istenen bedelin kamulaştırma bedeli ile sınırlı olması gerektiğini, haksız fiilin diğer tarafının dava dışı ... olduğunu, ...'ın kendi kusuru ile satış işleminin gerçekleştiğini, bu nedenle ... mirasçılarının da davanın tarafı olması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. III....
Hukuk Dairesince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmak suretiyle HMK 353/1-b-3 maddesi gereğince bedel, faiz, vekalet ve harca ilişkin olarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuş; karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir....
Hukuk Dairesince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmak suretiyle HMK 353/1-b-3 maddesi gereğince bedel, faiz, vekalet ve harca ilişkin olarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuş; karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir....
Tespit edilen bu bedel, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) tablosundaki aylık değişim oranları esas alınmak suretiyle dava tarihi itibarıyla güncellenir ve ortaya çıkan bedel hak sahibine ödenir. (Ek cümle: 9/6/2021-7327/20 md.) Bu hüküm, tebliği dâhil eksik veya hatalı kamulaştırma işlemleri bulunmasına rağmen idare adına tescil edilmiş olan taşınmazlar hakkında da uygulanır.” Geçici 15 inci maddesi ile “Mülga 6830 sayılı Kanunun 16 ncı ve 17 nci maddeleri ile bu Kanun’un mülga 16 ncı ve 17 nci maddeleri uyarınca kesinleşmiş mahkeme kararlarına istinaden idareler adına tescil edilen taşınmazların eski malikleri adına kamu bankalarına yatırılan ancak hak sahiplerine ödenmediği tespit edilen kamulaştırma bedelleri nedeniyle idareler aleyhine açılmış ve devam eden davalar, Ek 3 üncü madde hükmü uygulanarak sonuçlandırılır.”...
