"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : İntifa Hakkı ve Tevliyete Ehil Vakıf Evladı Olduğunun Tespiti Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü. K A R A R Dava dilekçesinde, davacının... Vakfının intifa hakkı ve tevliyete müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istenilmiş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda vakfın ... ... ilçesinde kurulmuş olması nedeni ile mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir. 5737 sayılı ......
Ticaret Limited Şirketi lehine 50.000,00 Türk lirası karşılığında ipotek tesisi ile intifa hakkı verdiği iddiası ile kamu davası açıldığı, katılan beyanı, sanığın savunması, suça konu belgenin aldatma kabiliyetini haiz olduğuna dair uzmanlık raporu, mahkeme gözlemi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilip, katılana ait taşınmaz üzerinde ipotek işlemi tesis edilirken kullanılan noter tasdikli vekâletname suretinin sanık tarafından sahte olarak düzenlendiği kabul edilerek, sanığın resmi belgede sahtecilik suçundan cezalandırılmasına dair temyize konu mahkumiyet hükmü kurulmuştur. IV. GEREKÇE 1....
Bu durumda mahkemece, intifa hakkı terkin edilmeden dava açılamayacağı gözetilerek; zamansız açılan davanın reddine karar vermek gerekirken; yerinde olmayan gerekçelerle hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır” denildiği, Mahkememizce bu husus nazara alınarak ve getirtilen---- davacı adına taşınmaz üzerinde ---- devam ettiğinden; zamanından evvel açılan davanın reddine karar vermek gerektiği, kararın niteliği gereği, davalı lehine maktu vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği gerekçeleriyle; İpotek terkin edilmeden açılan davanın zamanından önce dava olması nedeniyle davanın usulden reddine" KARAR VERİLMİŞTİR. Mahkememiz kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiş olup, ---- Karar sayılı hükmünde; " Mahkemece getirtilen ---- bulunmadığı ve tapu kaydında 05/01/2016 tarihli bir ipotek kaydının bulunmasına rağmen; dava konusu edilmeyen ipotekten bahsedilerek hüküm tesisi doğru olmamıştır....
Davacı kurum vekili, davalı Hazineye ait taşınmazlarda 49 yıl süreyle tesis edilen 14.10.1998 günlü intifa hakkı uyarınca taşınmazlarda tasarrufta bulunduklarını, davalı Hazinenin 26.11.2009 ve 19.03.2010 tarihli yazılarıyla davacının intifa hakkı sözleşmesine aykırı davrandığını belirterek hasılat payı ödenmesini ve intifa hakkının terkinini istemek suretiyle muaraza yarattığını ileri sürerek hasılat payı ile gecikme zammı nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitini, irtifak hakkı sözleşmesinin aynen ifasını ve 26.11.2009 ile 19.03.2010 tarihli işlemlerle haksız, hukuka aykırı olarak yaratılan muarazanın giderilmesini ve tahliyeye kalkışılmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir. Davalı Hazine, Sincan Mahkemelerinin yetkili olduğunu, tarafına husumet yöneltilemeyeceğini, davacının irtifak hakkı sözleşmesine aykırı davrandığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir....
Davalı, murisin vefatından evvel 16.08.2006 tarihinde dava konusu taşınmaz üzerine, anılan tarihten başlamak üzere 15 yıl süre ile .... lehine 130.500,00 TL bedelle intifa hakkı tesis ettirdiğini, taşınmazın murisin vefatı ile bu şekilde mirasçılarına intikal ettiğini, davacıların taşınmazdaki intifa hakkının haksızlığına ya da taşınmazın kötüniyetle işgal edildiğine ilişkin taleplerini intifa hakkı sahibine yöneltmeleri gerektiğini, kendisinin bayilik anlaşmasını ... ile yaptığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, dava konusu taşınmazın tarafların ortak mirasbırakanına ait olduğu, onun ölümü ile tarafların iştirak halinde malik oldukları, davalının petrol istasyonunu işletmekle işletmeden gelir elde ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir....
c) "Üst hakkı" kenar ba...lıklı 726 ıncı maddesinin birinci fıkrası, "Bir üst irtifakına dayalı olarak ba...kasına ait bir arazinin altında veya üstünde sürekli kalmak üzere in...a edilen yapıların mülkiyeti, irtifak hakkı sahibine ait olur." d)"İntifa hakkı" kenar ba...lıklı 794 üncü maddesi, "İntifa hakkı, ta...ınırlar, ta...ınmazlar, haklar veya bir malvarlığı üzerinde kurulabilir. Aksine düzenleme olmadıkça bu hak, sahibine, konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi sağlar." e) "Kurulması" kenar ba...lıklı 795 inci maddesi, "İntifa hakkı, ta...ınırlarda zilyetliğin devri, alacaklarda alacağın devri, ta...ınmazlarda tapu kütüğüne tescil ile kurulur. Ta...ınır ve ta...ınmazlarda intifa hakkının kazanılması ve tescilinde, aksine düzenleme olmadıkça, mülkiyete ili...kin hükümler uygulanır. Ta...ınmaz üzerindeki yasal intifa hakkı tapu kütüğüne tescil edilmemi... olsa bile, durumu bilenlere kar...ı ileri sürülebilir. Tescil edilmi... ise, herkese kar...ı ileri sürülebilir."...
Yine Taraflar işbu İntifa Hakkı Sözleşmesi'nin uygulanması ve yorumlanmasında yukarıda belirtilen sözleşmeler dizisinin amaç ve hukuksal yapısızın esas alınacağı kâbul etmişlerdir." olduğu, İntifa hakkının tesisi için yapılan işlemlerin "İntifa hakkına konu olan hisseler “nama yazılı” olup, “nama yazılı geçici ilmühabere” bağlanmıştır, ancak yalnızca ciro ile devirleri ana sözleşme ile önlenmiştir. Bu sebeple bü hisseler üzerine intifa hakkı kurulmasi yazılı bir beyan ve geçici ilmühaberlerin ciro ve teslimi ile mümkün olabilecektir. Bu nedenlerle de Taraflar arasında bu İntifa Hakkı Sözleşmesi imza edilirken intifaya konu olan 2 adet hisseyi temsil eden 2 ve 3 seri numaralı her biri 100 TL nominal değerli geçici ilmühaberler, “intifa içindir” kaydıyla ciro ve İntifa Hakkı Sahibi'ne teslim edilmiştir....
Bu durumda dava konusu taşınmazların maliki tarafından dava açılmayarak muvafakat edilen toplulaştırma işleminin intifa hakkı sahibi tarafından iptalinin istenilmesi, malikin aleyhine olacak şekilde, Medeni Kanun hükümleri ile düzenlenen intifa hakkının kapsamının ve bu hak sahibine sağlanan hakların genişletilmesi dolayısıyla da sübjektif dava ehliyetinin mülkiyet hakkının önüne geçirilmesi sonucunu doğuracak olup, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkının bu yolla sınırlandırılamayacağı tartışmasızdır. Davacının dava konusu taşınmazlarda mülkiyet değil, intifa hakkı sahibi olduğu ve taşınmazın maliki tarafından da söz konusu toplulaştırma işleminin iptali istemiyle dava açılmadığı göz önünde tutulduğunda, 5403 sayılı Kanun kapsamında yapılan toplulaştırma uygulamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle malik olmayan intifa hakkı sahibi davacının dava açmasının hukuken mümkün olmadığı sonucuna varılmaktadır....
Anılan maddenin 1. fıkranın 2. cümlesindeki hükme dayanılarak intifa hakkına son verilmek istenirse, sicildeki kaydın silinmesinin tesisi (kurucu) bir değeri vardır; bu hâlde kaydın silinmesi esas hak bakımından bir değişiklik meydana getirir ve var olan bir ayni hakkı ortadan kaldırır. 28. Sicilden kaydın silinebilmesi için de muteber bir hukuki sebebin bulunması gerekir. İntifa hakkının kurulmasını sağlayan hukuki sebepte (anlaşma, vasiyetname) bu hak için bir süre gösterilmişse o sürenin bitmesi, herhalde hak sahibi gerçek kişi ise TMK’nın 796. maddesine göre intifa hakkı sahibinin ölümü, intifa hakkı sahibi tüzel kişilik ise infisahı veya hakkın kurulmasının üstünden 100 yıl geçmesi ve mahkemeden verilmiş intifa hakkını sona erdiren bir kararın bulunması intifa hakkını son bulduran diğer sebeplerdir. 29. Bu aşamada kira sözleşmesi ile ilgili açıklama yapılmasında fayda bulunmaktadır. 30....
-K A R A R- Davacılar vekili, müvekkillerinden ... ile davalı arasında akdolunan bayilik sözleşmesi kapsamında bayilik faaliyete konu olan ve diğer müvekkil ... adına tescilli taşınmazlar üzerinde davalı yararına onbeş yıl süre ile intifa hakkı tesis edildiğini, Rekabet Kurulu kararları uyarınca sözleşme süresi beş yılı aşamayacağından bahisle akdi ilişkinin beşinci yılın sonunda sonlandığı halde intifa hakkının terkin edilmediğini belirterek iki adet taşınmaz üzerindeki intifa hakkının terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, tüm deliller birlikte değerlendirilerek benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda davacı yanca kanıtlanan davanın kabulüne, davaya konu iki adet taşınmaz üzerinde davalı lehine bulunan intifa hakkının terkinine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir....
