Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir. Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir. Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir....
Mahkemece, bozma ilamına uyularak, davanın kabulü ile 174 ada 17 parsel sayılı taşınmaz lehine 174 ada 7 parsel ile 174 ada 39 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir. Hükmü, davalı ... vekili ile davalı ... temyiz etmiştir. Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir. Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur....
Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliğine uygun atanacak bilirkişiler aracılığı ile objektif kriterler esas alınarak belirlenmelidir. Saptanacak bedel hükümden önce depo ettirilmeli, şayet dava tarihi ile hüküm tarihi arasında taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş ve bu sürede de geçit için öngörülen bedel davanın daha başında belirlenmişse, bu bedelin ödenmesine karar verilmesi halinde, mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olunacağı durumlarda hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak davranışları önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tesbiti yapılmalıdır. Kurulan geçit hakkının Medeni Kanunun 748/3. maddesi uyarınca Tapu Siciline kaydı da gereklidir. Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır....
Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir. Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir. Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir....
Zorunluluk hallerinde yüzölçümü itibariyle birbirine denk olan taşınmazların ortak sınırından geçit hakkının kurulması düşünülebilir ise de geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda uygulanan fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gereğince öncelikle yüzölçümü büyük olan parsel üzerinden geçit hakkı kurulmalıdır. Somut uyuşmazlıkta mahkemece yapılması gereken iş; fedarkarlığın denkleştirilmesi ilkesi gereğince öncelikle yüzölçümü büyük olan 1920 parsel sayılı taşınmaz üzerinden geçit hakkı kurulmasının mümkün olup olmadığını araştırmak, mümkün olmadığı takdirde diğer alternatifler üzerinde durmak olmalıdır. Mahkemece eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir. Kabule göre de; geçit hakkı kurulurken derenin bir kısmının doldurulması şeklinde şarta bağlı hüküm tesisi isabetli olmamıştır. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dahili davalı ...'...
Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir. TMK'nın 747/2 maddesi gereğince genel yola çıkmak için en az zararı veren ve en kısa mesafeli yer aranmalıdır.Şayet davacının geçit ihtiyacının karşılanması için başka bir alternatif söz konusu değil ise geçit hakkının ve bunun ilişkin olduğu yerin genel yoldan itibaren, davacının taşınmazına kadar ulaşması şart değildir. Bu durumda kesintisizlik ilkesinin ihlal edildiğinden de söz edilemez. Geçit ihtiyacı olan taşınmazın genel yola çıkacak başka seçeneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Davacının herkes gibi dava konusu taşınmazın kuzeyinde yer alan cebel niteliğinde olan taşınmazdan yararlanmasına engel yoktur....
Somut olayda davacıya ait 140 ada 1 parsel lehine geçit ... kurulmuş ise de, ... boyalı olarak gösterilen 1 numaralı güzergahta yer alan ve davacıya ait olan 201 ada 556 ve 201 ada 106 parsellerden geçit ... kurulmadan geçit 201 ada 522 parselde bırakılmıştır. Bu durumda geçit hakkının kesintisiz olarak yola kadar ulaştığının kabulü mümkün değildir. Mahkemece bu yön gözetilmeden kesintisizlik ilkesine aykırı olacak biçimde geçit ... kurulması doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1). bentte yazılı nedenlerle davalı Hazine vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2). bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/10/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi....
Ülkemizde arazi düzenlemesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Kurulan geçit hakkının Medeni Kanunun 748/3. maddesi uyarınca Tapu Siciline kaydı gerektiğinden, tapuda kayıtlı taşınmazların yararına ve aleyhine kurulur. Tapuda kayıtlı olmayan bir taşınmaz üzerinde böyle bir hakkın kurulması mümkün değildir. Somut olayda, davacının maliki olduğu 930 parsel yararına, davalılara ait 927, 929 ve 964 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir. Aleyhine geçit kurulan 964 parsel mera sicilinde kayıtlıdır. Meralar kamu malı niteliğinde bulunup, herkesin kullanımında olan yerler olduğu gibi, mera sicilinde kayıtlıdırlar. Tapu sicilinde kayıtlı olmayan 964 parsel sayılı mera aleyhine geçit hakkı kurulması bu nedenle doğru olmamıştır. Ayrıca, hükme esas alınan 17.03.2005 tarihli fen bilirkişi raporunda üç ayrı seçenek belirlenmiştir....
Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 maddesi uyarınca tapu siciline kaydı da gereklidir. 1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir. 2-Dava konusu olayda 23.12.2009 tarihinde keşif yapılmış ve bilirkişi raporunda belirlenen geçit bedeli keşif tarihi itibari ile hesaplanmıştır. Karar tarihi ile geçit bedelinin belirlendiği keşif tarihi arasında 25 aydan fazla süre geçmiştir. Taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş olması sebebi ile hüküm tarihine yakın yeni bir bedel tespit edilerek geçit hakkı tesisine karar verilmelidir....
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca mahkeme kararının 1 ve 2 no'lu fıkralarının hükümden çıkartılarak yerine (1) no'lu bent olarak "1-Davanın kabulü ile 29.02.2011 tarihli fen bilirkişisinin ekli krokisinde 2 no'lu alternatif geçit yolu olarak belirtilen; Sakarya ili Pamukova ilçesi Kazimiye Köyü, 140 ada 33 sayılı parsel aleyhine ve davacılar adına kayıtlı 140 ada 36 parsel sayılı taşınmaz lehine krokide 33/A ile gösterilen yerden 3 metre eninde olmak üzere toplam 144,59 m2 alanlı kısımdan geçit ... tesisine" cümlesinin yazılmasına, yine (2) no'lu bent olarak "2-Kararın kesinleşmesini müteakip geçit hakkının TMK'nun 748/3 maddesi gereğince leh ve aleyhine geçit kurulan taşınmazların tapu sicilinde irtifak sütununa yazılmasına" cümlesinin eklenmesine, hükmün DÜZELTİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 17.09.2012 tarihinde oybirliği ile karar...
