Geçit hakkı irtifak hakkı olmakla birlikte özünü komşuluk hukukundan almaktadır. Geçit hakkı kurulmasına ilişkin hükümde, lehine geçit hakkı tesis edilen taşınmaz ile üzerinden geçit hakkı kurulan taşınmazların ve geçit genişliği ile kurulan geçit büyüklüğünün duruksamaya yer vermeksizin yer alması zorunludur. Geçit hakkı tesis edilmekle kendiliğinden infaz kabiliyeti kazanmaz. Hüküm özetinin tapunun beyanlar hanesine işlenmesi gerekir. Somut uyuşmazlıkta mahkemece geçit hakkı usulüne uygun bir biçimde tesis edilmiş ise de; hükümde, kurulan geçit hakkının tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenmesi yönünde herhangi bir ibarenin yer almaması infazda tereddüt oluşturabileceğinden hükmün bu haliyle bozulması gerekmekte ise de; düşülen yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm fıkrasının HUMK'nun 438/VII maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki tapu iptali ile yol olarak terkini olmazsa geçit istemi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 02.03.2016 gün ve 2015/12191 Esas - 2016/2619 Karar sayılı ilamı ile düzeltilerek onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Dava, tapu iptali ile yol olarak terkin mümkün olmazsa geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. Davalı davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, geçit hakkı istemi yönünden davanın kabulüne karar verilmiş; hükmün davacı ve davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce "... gerekçeli kararın hüküm bölümünde davacı lehine geçit hakkı kurulması doğru olmadığı'' gerekçesiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. Davalı vekili, karar düzeltme isteğinde bulunmuştur....
Bu itibarla, hüküm fıkrasında "davacı lehine geçit hakkı tesisine, geçit hakkının tapuya tesciline" şeklinde geçit yerinin taşınmazdan ayrılması anlamını verecek biçimde hüküm kurulması doğru değildir. Ayrıca, geçit hakkının tesisine ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerekir. Yazılı şekilde davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru değildir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 16.11.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi....
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm sonucunun 1 numaralı bendine, "geçit hakkı tesisine" ibaresinden sonra gelmek üzere, "kurulan geçit hakkının taşınmazın kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline" ibaresinin eklenmesi suretiyle düzeltilmesine, hükmün DÜZELTİLMİŞ ve değiştirilmiş bu şekli ile ONANMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 02.04.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi....
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm sonucunun 1 numaralı bendine, "geçit hakkı tesisine" ibaresinden sonra gelmek üzere, "kurulan geçit hakkının taşınmazın kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline" ibaresinin eklenmesi suretiyle düzeltilmesine, hükmün DÜZELTİLMİŞ ve değiştirilmiş bu şekli ile ONANMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 09.04.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi....
Bu ilkeler ışığında somut olaya gelince, 119 ada 39 parsel sayılı taşınmaz lehine 119 ada 13 nolu parsel sayılı taşınmaz üzerinde fen bilirkişisinin 28.01.2015 tarihli ek rapor ve krokisinde mavi ve 1-B harfi ile gösterilen 622,346 m2'lik alan üzerinde kamyon geçişine uygun olduğu şeklinde gerekçe ile 4 metre genişliğinde geçit hakkı tesisine karar verilmiş ise de; fedakarlığın denkleştirme ilkesi gereğince geçit hakkının (2.5 – 3) metre eninde olması gerekirken kamyon geçişine uygun olduğu şeklinde gerekçe kurularak 4 metre eninde geçit kurulması doğru görülmemiştir, Ayrıca hüküm sonucunda, kurulan geçit hakkının beyanlar hanesinde gösterilmesine karar vermek gerekirken bu hususta hüküm kurulmaması da doğru bulunmamış bu sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir....
Mahkemece davanın kabulü ile 7 parsel sayılı taşınmaz lehine 4 parsel sayılı taşınmaz aleyhine geçit hakkı kurulmasına, kurulan geçit hakkının tapu siciline kaydedilmesine ve geçit hakkının tescil tarihinden itibaren beş yıllık süre dolduğunda tapu kütüğünden re'sen terkin edilmesine karar verilmiştir. Hükmü, davacı vekili ve davalılar ... ve ... vekili temyiz etmiştir. Somut olayda; yargılama sonucunda kurulan geçit hakkının 5 yıllık süre dolduğunda re'sen terkin edileceğine ilişkin bir yasa hükmü mevcut olmayıp mahkemece, tesis edilen geçit hakkının TMK'nın 747. maddesi hükmüne aykırı beş yıllık süre sonunda terkinine karar verilmesi doğru değildir....
Mahkemece kurulan geçit hakkının taşınmaz lehine değil davacı lehine kurulması, harç ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerekirken davalı üzerinde bırakılması, geçit hakkının taşınmaza ait tapu kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tescili yönünde karar verilmesi gerekirken bu yönde karar verilmemesi doğru görülmemiş ise de belirtilen hususlar hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nun 438/7. maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Davacılar tarafından, davalılar aleyhine 4.4.2005 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25.10.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Dava Türk Medeni Kanunun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı istemine ilişkindir. Mahkemece istem hüküm altına alınmış kararı davalılardan ... temyiz etmiştir. Geçit hakkı taşınmaza bağlı bir irtifak niteliğindedir. O yüzden bu tür davalarda hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulur, ve kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3. maddesi uyarınca tapu siciline kaydı gerekir. Mahkemece geçit hakkının ve yükümlülüklerinin parsel malikleri olarak belirlenmesi doğru olmamıştır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Davacı vekili tarafından, davalılar ve dahili davalılar aleyhine 23.11.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yol olarak terkini, ikinci kademede geçit ... kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; tapu iptali ve terkin talebinin reddine, geçit ... kurulması talebinin kabulüne dair verilen 22.05.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 29.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi....
