D A N I Ş T A Y ONBİRİNCİ DAİRE Esas No: 2007/11080 Karar No: 2009/8256 Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) : … Vekili : … Karşı Taraf (Davalı) : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vekili : … İstemin Özeti : Ermeni vatandaşı olan davacının, Sandık emeklisi olup vefat eden eşinden dolayı tarafına dul aylığı bağlanması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davayı; davacının Ermenistan vatandaşı olması nedeniyle aylık bağlanabilmesi için 5434 sayılı Yasanın Ek 59. maddesinde belirtilen mütekabiliyet şartını taşıyıp taşımadığının belirlenmesi gerektiğinden, Mahkemelerinin ara kararı ile T.C....

Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, askerlik hizmeti devam ederken firar eden davacı hakkında Milli Savunma Bakanlığının … tarih ve … sayılı yazıları ile 403 sayılı Kanun'un 25. maddesi uyarınca Türk vatandaşlığının kaybettirilmesinin teklif edildiği, Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine ilişkin 2003/6683 sayılı Bakanlar Kurulu kararının 08/01/2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlandığı, vatandaşlığının kaybettirilmesine ilişkin işlemlerin davacının kendi ihmal ve kusurundan kaynaklandığı, her Türk Vatandaşı gibi 20 yaşına geldiğinden askerlik hizmetini yapması gerektiği, ancak davacının askerlik hizmeti devam ederken firar ettiği belirtilerek davacının kusurundan dolayı idarenin yaptığı işlemlerden sorumlu tutulamayacağı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararı doğrultusunda davacının manevi tazminat isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir....

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının Türk vatandaşı olarak ilk defa Almanya'da sigortalı olarak çalışmaya başladığı 25.09.1996 tarihinden itibaren Türk vatandaşlığını kaybettiği 26.09.2002 tarihine kadar olan yurt dışı çalışma sürelerini borçlanabileceğinin tespitine,yurt dışı borçlanma bedelinin ,borçlanma talep tarihi olan 31.12.2013 tarihinde geçerli olan prime esas asgari günlük kazanç tutarı üzerinden belirlenmesi gerektiğinin tespitine,aksine kurum işlemlerinin iptaline, davacının sigorta tescil başlangıcı hakkındaki davasının reddine karar verilmiştir. Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan ülkelerde ilk defa çalışmaya başlanılan tarihin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilebilmesi için 3201 sayılı Yasa kapsamında borçlanma talebinde bulunulması veya kısmen de olsa borçlanma bedelinin ödenmesi zorunlu değildir....

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının Türk vatandaşı iken yurt dışında geçen borçlanmaya esas sürelerinden dilediği kadarını borçlanma talep tarihinde geçerli olan asgari prim miktarı üzerinden 3201 SY gereğince borçlanabileceğinin tespitine , bu yöne ilişkin kurum işleminin iptaline ,davanın niteliği ve istemler gereği davacının hukuki yarar bulunmayan diğer taleplerinin reddine karar verilmiştir. 5510 sayılı Kanun'un 38.maddesine göre malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; sigortalının, 5417, 6900, 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya 5510 sayılı Kanuna tâbi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilir. Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri hükümleri saklıdır....

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E...., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi ve kararın temyiz edilmeden kesinleşmesi üzerine, İçişleri Bakanlığı Nüfus İşleri Genel Müdürlüğünce davacının nüfus kayıtları yeniden canlandırılarak ölüm tarihi olan 27/01/2012 tarihine kadar kayden Türk vatandaşlığını muhafaza etmiştir. Davacının murisi ... tarafından sonradan Türk vatandaşlığı haklarını kazandığından bahisle ... ili, ... ilçesi, ... Köyündeki bazı taşınmazlarının hisseleri üzerindeki kayıtlardaki ibarelerin Türk vatandaşı olarak düzeltilmesi talebiyle davalı idareye başvurulmuş, başvurunun reddine dair ... tarih ve... sayılı Altınözü Kaymakamlığı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır....

Davalı vakıf tarafından, 29.03.2001 tarihinde vakıf senedinde yapılan değişikliklerin; aylık bağlama oranları ve emekli aylığı hesabında esas alınacak tavan ücretler yönünden genel nitelikli bir düzenleme içerip, davacının emeklilik statüsünü kazanmasına ilişkin olmamasına, emeklilik şartlarında bir düzenlemeyi içermesine, vakıf üyeleri arasında ayrım yaratmaması ve emeklilik statüsünü kazanmış davacının kazanılmış hakkının konusunu teşkil eden; emeklilik statüsüyle ilişkisinin bulunmamasına dair mahkemeni kabulü yerindedir. 20.03.2002 tarihinde yapılan senet değişikliklerinden kaynaklanan fark aylık ve ikramiye alacağına ilişkin talep yönünden; vakıf dışında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi iki yıldan fazla hizmet süresi bulunan vakıf üyelerinin aylık hesaplama yöntemini düzenleyen vakıf senedi hükümlerinde, vakfın 14.03.2007 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararlarla değişiklik yapılmış, ...... senedinin 35/III....

Bu durumda, Hacettepe Üniversitesi Çocuk Diş Hekimliği Anabilim Dalı'nda uzmanlık eğitimini tamamlayan davacı tarafından, uzmanlık tescili yapılmasına ilişkin isteminin, Türk vatandaşlığını hangi şekilde kazanırsa kazansın uzmanlık eğitimine yabancı uyruklu statüsünde kabul edilemeyeceği ve eğitimini de bu statüde yapamacağından bahisle reddine ilişkin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz istemin incelenmeksizin reddine, 2....

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanun’unun 20.maddesi uyarınca, izinle çıkma sonucu 07.05.2004 tarihi itibarıyla Türk Vatandaşlığını kaybeden, 11.05.2011-25.05.2011 tarihleri arası dönemde 15 gün 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında sigortalılığı bulunan, 01.07.1982 tarihi sonrasına ait yurt dışı çalışmalarından, 01.01.1984 - 04.05.2004 tarihleri arası yurt dışı süresini 15.06.2011 günlü borçlanma başvurusuyla, 3201 sayılı Yasaya göre borçlanmak isteyen 31.12.1965 doğumlu davacının borçlanma başvurusu, talep tarihinde Türk Vatandaşı olmadığı gerekçesiyle reddi üzerine iş bu dava açılmıştır....

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanun’unun 20.maddesi uyarınca, izinle çıkma sonucu 23.02.1999 tarihi itibarıyla Türk Vatandaşlığını kaybeden,23.09.2003 tarihinden itibaren de 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olan ve 01.09.1983-31.01.1999 tarihleri arası yurt dışı çalışmalarından, 25.06.1984-31.01.1999 dönemini 01.08.2012 günlü borçlanma başvurusuyla, 3201 sayılı Yasaya göre borçlanmak isteyen 01.07.1966 doğumlu davacının bu başvurusu, talep tarihinde Türk Vatandaşı olmadığı gerekçesiyle reddi üzerine iş bu dava açılmıştır....

İLGİLİ MEVZUAT: (Mülga) 403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun "A) Çıkma şartları" başlıklı 20. maddesinde, "Türk vatandaşlığından çıkma izni, aşağıdaki şartların varlığı halinde, İçişleri Bakanlığınca verilebilir. a) Mümeyyiz ve reşit olmak, b) Herhangi bir nedenle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış olmak veya başka bir devlet vatandaşlığını kazanacağına ilişkin inandırıcı belirtiler bulunmak, c) Herhangi bir suç nedeniyle aranmakta olan kişilerden olmamak, d) Hakkında herhangi bir malî ve cezaî tahdit bulunmamak." hükmü yer almaktadır. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun "Türk vatandaşlığından çıkma" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Türk vatandaşlığından çıkmak için izin isteyen kişilere aşağıdaki şartları taşımaları halinde Bakanlıkça çıkma izni veya çıkma belgesi verilebilir. a) Ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak. b) Yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış olmak veya kazanacağına ilişkin inandırıcı belirtiler bulunmak. c) Herhangi bir suç veya askerlik hizmeti nedeniyle...