Temlik eden tarafın sözleşmenin haksız feshinden kaynaklanan talep edebileceği zarar bedelinin tespiti hususunda farklı heyetlerden rapor alınmış, (1 ve 2. heyetten alınan raporlarda gerekli belge, dokuman incelemesi yapılmaksızın hazırlanmış ve mahkeme denetimine elverişli olmadığı anlaşılmakla hükme esas alınmamış olup) bilirkişiler ... ... ..., ... ... ve ... raporunda özetle; menfi zarar tutarının 797.172,79 TL, müspet zarar tutan ise; 757.333,33 TL olarak belirlendiği şeklindeki raporu sonrasında itiraz üzerine bilirkişiler ... ... ve ...'dan oluşan heyetten alınan raporlar sonuç miktar itibariyle birbiri ile uyumlu oldukları görülmüştür....
Düzenleme kapsamına göre tazminat istenebilmesi için alacaklının zarara uğramış olması gerektiğinden, uğranılmış bir zarar karşılığı olmayan miktara tazminat olarak hükmedilemez. Burada zarar kapsamı net ve gerçek zarar olarak düzenlenmiştir. Net ve gerçek zarar, malvarlığındaki gerçek eksilmeyi ifade eder. Bu nedenle müspet zararın tazmini halinde malvarlığının ulaşacağı değerin, sözleşmenin ifası halinde malvarlığının ulaşacağı değeri geçmemesi gerektiği gözetilerek hesaplama yapılmalıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi, sözleşmelerde; borçlunun temerrüdü sonucu borç yerine getirilmemişse alacaklıya üç yetki tanımıştır: Bunlar; her zaman için ifa ve gecikme tazminatı isteğinde bulunma, derhal ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini isteme ya da ifadan vazgeçip sözleşmeden dönerek menfi zararını isteyebilmedir."Sözleşmeden kaynaklanan zarar müspet zarar olacağı gibi, menfi zarar da olabilir....
Bu nedenle müspet zararın tazmini halinde malvarlığının ulaşacağı değerin, sözleşmenin ifası halinde malvarlığının ulaşacağı değeri geçmemesi gerektiği gözetilerek hesaplama yapılmalıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi, sözleşmelerde; borçlunun temerrüdü sonucu borç yerine getirilmemişse alacaklıya üç yetki tanımıştır: Bunlar; her zaman için ifa ve gecikme tazminatı isteğinde bulunma, derhal ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini isteme ya da ifadan vazgeçip sözleşmeden dönerek menfi zararını isteyebilmedir. "Sözleşmeden kaynaklanan zarar müspet zarar olacağı gibi, menfi zarar da olabilir. Müspet zarar: Borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki fark müspet zarardır. Diğer bir anlatımla müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır. Kuşkusuz kâr mahrumiyetini de içine alır....
ın arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesindeki edimlerini yerine getirmediği, sözleşmeye, mimari projeye, imar mevzuatına uygun şekilde eseri meydana getirme ve teslim borcunu yerine getirmediği, davalı yüklenici ...'...
Davalı Belediye tarafından diğer davalı yüklenici Şirket’e tanıtım materyallerinde belediyenin isminin kullanılmaması yönünde ihtarlar gönderildiği, bu nedenle sorumluluklarının bulunmadığı savunulmuş ise de, bu yönde kamuoyuna yapılmış herhangi bir bilgilendirme mevcut olmadığı gibi, tam tersine yalnızca ilan ve broşürler değil pek çok iletişim platformunda da Belediyenin desteğinin varlığı benimsenmiş, Belediyeye ait bilboardlarda ve çöp kamyonlarında dahi, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği Belediyeye ve davalı Şirkete düşecek daireler arasında hiçbir ayrım gözetilmeksizin, projenin Belediye - Şirket işbirliği ürünü olduğu görüntüsü yaratılmıştır....
Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/35 esas sayılı (bozma öncesi 2018/340 esas 2020/300 karar sayılı dosya) dosyası tetkik ve iade edilmek üzere celp edilmiş, incelenmesinde; ...Kooperatifi Tarafından yüklenici ... Şirketi Aleyhine "kat karşılığı İnşaat Ve Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi"nin geriye etkili olarak feshi temerrüt ve akde aykırılık nedeniyle menfi, müspet ve munzam zararlarına karşılık şimdilik 20.000,00 TL nin davalıdan tahsiline yönelik 25.03.2013 tarihinde dava açıldığı, davanın Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/200 esasına kaydının yapıldığı bu kez yüklenici ... Şirketi tarafından ...Kooperatifi aleyhine kat karşılığı inşaat ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin ifası için şirket tarafından müteahhit sıfatı ile yapılan 100.000,00 TL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla faiziyle tahsili amaçlı 11.06.2013 tarihinde açılan davanın ise Ankara 6....
, ifa imkânsızlığı nedeniyle geçersiz bir sözleşme olduğundan davacı tarafın doğmuş ya da doğması muhtemel herhangi bir müspet ya da menfi zararı bulunmadığını, kararın bozulmasını talep etmiştir....
Binaların bitirilmiş olması halinde getirilmesi beklenen kira geliri kaybı, geciken ifa nedeniyle ifaya bağlı ceza, seçimlik ceza, eksik işler bedeli, kâr kaybı müspet zarar kapsamındaki alacak kalemlerindendir. Kâr kaybı da müspet zarar kapsamındaki alacak kalemlerinden olup menfi zarar olarak nitelendirilemez ve akdin feshi halinde de istenmesi mümkün değildir. Yukarıdaki açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; davacının sözleşme gereği ödemesinin tamamı yapıldığından eksik ve ayıplı işer bedelinin tahsilini talep ettiği, davalı tarafın ise bedelin eksik ödenmesi nedeniyle ihtara rağmen yine ödeme yapılmadığından ve davacının edimlerini yerine getirmediğinden sözleşmenin feshedildiği ve davanın reddi gerektiğini beyan ettiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında 591.36kWp/500 kWe'lik Merkez/... Bölgesinde kurulacak, Güneş Enerji Santrali Sözleşmesi imzalandığı, davacı ... Limited Şirketi'nin işveren, davalı ......
Davacı tarafça sözleşme kapsamına göre yapılması gereken ticaret merkezi için hiçbir işlem yapmadığı ileri sürerek, sözleşmenin ticaret merkezi yapılacak olan parsele ilişkin bölümünün feshi talep edilmişse de; Bozma öncesi mahkememiz kararında; kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde arsa sahibinin ya aynen ifa ve gecikme tazminatı, ya da aynen ifadan vazgeçtiğini bildirerek sözleşmenin yerine getirilmemesinden doğan müspet zararını, ya da sözleşmeden dönüp menfi zararın tazminini isteyebileceği davacının sözleşmenin tamamından döndüğünü beyan etmediğinden akdi fesh etmek istemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olup, bozma ilamında "... aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. ..." denilerek bu husus bozma ilamı dışında bırakılarak temyiz itirazları reddedilmiştir....
Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hakkında açıklama yapılmasında yarar vardır. Eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, arsa sahibinin arsasındaki belli payların mülkiyetini yükleniciye devretme borcu altına girdiği, buna karşılık yüklenicinin de arsa üzerinde bağımsız bölümler inşa etme ve bu bağımsız bölümlerden arsa sahibine ait olanları devretme borcu altına girdiği bir sözleşmedir. Diğer bir anlatımla arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi tam iki tarafa karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerden olup sözleşme ile yüklenici, arsa üzerinde taraflar arasında anlaşılmış bulunan vasıflarda ve imar mevzuatına uygun bir bina yapmayı üstlenirken, arsa sahibi ya da sahipleri de edim olarak belirlenen arsa payının devrini gerçekleştirmeyi üstlenmiştir....
