Ayrıca, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre, talep edilen asıl alacak miktarına faiz işletilmesi için TBK.'nun 117/1.(BK.nun 101/1.) maddesi gereğince; “Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer” hükmüne göre davalı borçlunun temerrüde düşürülmesi gerekmektedir....
Esas sayılı dosya borcuna istinaden yapmış olduğu ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesinin talep edilmiş ise de , ödemeyle zenginleşen tarafın davalı şirket olmayıp icra takibinde borçlu olan kişi olduğunu, bu nedenle de sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre müvekkili şirketin pasif husumetinin bulunmadığını , davacının dayanak takipte borçlu bulunmadığı için aktif dava ehliyeti ve taraf sıfatı bulunmadığını davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, iş bu davanın konusu istihkak olmasına rağmen ve istihkak davası ile talep edilebilecekken davacının açmış olduğu istihkak davasında talep etmeyip ayrı bir dava da ileri sürmesinde hukuki yarar bulunmadığını , istihkak iddiasına itiraz edildiğini, İstanbul 22....
TBK'nın 77 ve ardından gelen maddelerindeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme; bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, geri verme borcu altındadır.Somut olaydaki sebepsiz zenginleşmeye dayalı iddianın değerlendirilmesi bakımından, davacı tarafından davalıya yapılmış kazandırmanın “geçerli bir hukuki sebebinin bulunup bulunmadığı” önem arz etmekle, bir borcu ifa etmek düşüncesiyle vuku bulan kazandırmanın sebepsiz zenginleşme teşkil edebilmesi için, bu kazandırmanın “geçerli olmayan”, “gerçekleşmemiş”, ya da “sona ermiş” bir sebebe dayanması (yani genel olarak ifade edilecek olursa geçerli bir hukuki sebebinin bulunmaması) gerekmektedir....
Dava, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre açılmıştır. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak iade isteminde bulunulabilmesi için, bir tarafın malvarlığının diğer tarafın malvarlığı aleyhine çoğalması gerekir. Buna göre sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. Zenginleşen, başkasının malvarlığından veya emeğinden haklı bir sebep olmaksızın elde ettiği zenginleşmeyi geri vermek zorundadır. (TBK m.77/1) Bunun için de, öncelikle iade borcunun kapsamı belirlenmeli, fakirleşme ve zenginleşme zamanı tesbit edilmelidir....
Davacı taraf ibraz edilmeyen çeke ilişkin olarak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacak isteminde bulunduğundan sebepsiz zenginleşmediğinin ispat yükü davalı tarafın üzerindedir, davalı taraf bu hususta herhangi bir cevap vermediği gibi sebepsiz zenginleşmenin gerçekleşmediği noktasında herhangi bir delil de bildirmemiştir. Bu nedenle davanın kabulüne karar verilmiştir Eldeki dava mahkememizin İznik Asliye Hukuk Mahkemesinin Hakimler ve Savcılar Kurulunun Birinci Dairesi'nin 07/07/2021 tarih ve 608 karar sayılı kararı dolayısıyla gönderme kararı ile gönderilmiştir....
Bu itibarla gerek sebepsiz zenginleşme ilkeleri gerekse vekaletsiz ... görme hükümlerine göre aracı işlettiği döneme denk gelen ve ödediği vergiyi davalıdan isteyemez. Sayın çoğunluğun üç nolu bentte belirttikleri bozma nedenine katılamıyoruz....
Davalı şirket vekili, öncelikle sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı taleplerin tümü 1 yıllık zamanaşımına uğradığından zamanaşımı yönünden davanın reddi gerektiğini ayrıca esas yönden de davanın yerinde olmadığını savunmuştur....
TL tutarlı çeke ilişkin olarak .......esas ile takip başlattıklarını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, çekin yasal süresi içerisinde edildiğini, ibraz tarihinin bitim tarihinden itibaren keşideci ve cirantalara icra takibi başlatmak için 3 yıllık zaman aşımı süresinin geçildiğini, 3 yıllık zaman aşımı süresi bitiminden sonraki sebepsiz zenginleşme davası olan 1 yıllık süre henüz doğmamış olduğundan çek hakkında sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak ödenmesi gerektiğini, davalı tarafın..........esas numarası ile çek zayi davası açtığını, çekin zayi olmadığı halde açılan dava davalının iyi niyetli olmadığını gösterdiğini, davalı hakkında yasal süre dolmadığından ....... TL bedelli çekin yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir....
İstinaf Nedenleri Davalı vekili, hatalı değerlendirme ve eksik incelemeye dayalı olarak verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, hukuki yarar, taraf sıfatı ve hak düşürücü süre itirazlarının dikkate alınmadığı ve değerlendirilmediği, davacı tarafından sebepsiz zenginleşme davası açıldığı, istirdat davası açılmadığı iddia edilse de, sebepsiz zenginleşme davasını ortada bir icra takibi veya cebri icra tehdidi olmamasına rağmen, ödeme yapan kişilerin açabileceği, davacının kambiyo senetlerine mahsus takip dosyasına istinaden ödenen paranın iadesini istediğinden, sebepsiz zenginleşme davası açamayacağı, istirdat davasının da hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı, davacı hakkında genel kredi sözleşmesi ve kefalet sözleşmesine dayalı bir icra takibinin hiçbir zaman yapılmadığı, menfi tespit davasında verilen ilamın genel kredi sözleşmesine istinaden gönderilen ihtarnameden kaynaklı olarak davacının bir borcunun bulunmadığına ilişkin olduğu, mahkemece sanki takibe konu senede ilişkin olarak...
Keşideciye karşı ise uyuşmazlık tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK'nın 644. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talepte bulunabilir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı talep yönünden ispat külfeti keşidecide olup keşideci, sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür. Mahkemece açıklanan ilkeler çerçevesinde ispat yükü saptanarak araştırma ve inceleme yapılıp tüm deliller eksiksiz olarak toplandıktan sonra hep birlikte değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 27.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi....
