Bu durumda, İİK 276 maddesinde düzenlenen durumun somut olayda bulunmaması, mecurun borçluya teslim edilmesine dair tahliyeye yönelik muhtıranın alacaklı ...’a karşı düzenlenmesi ile şikayetçi ...’ün takibin tarafı olmaması nazara alındığında bu aşamada icranın iadesi istemesinde hukuki menfaati olmadığından istemin reddine karar verilmesi gerekirken, mahkemece, yazılı gerekçe ile aksi yönde hüküm tesisi isabetsizdir. SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), bozma nedenine göre borçlunun sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi....
İcra Müdürlüğü'nün 2007/7902 Esas sayılı icra takip dosyasında, icranın iadesi koşulları gerçekleştiği için borçlunun bu dosyadan kesinleşmiş bir alacağının bulunduğundan söz edilemez...O halde Mahkemece kesinleşmiş bir alacak olmadığından takas mahsup şartlarının gerçekleşmediği gerekçesi ile istemin reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, kararın bozulması gerekirken, Dairemizce onandığı anlaşılmakla alacaklının karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir… Alacaklının karar düzeltme itirazlarının kabulü ile Dairemizin 19.12.2011 tarih, 2011/11430 Esas ve 2011/29293 Karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA),” işaret edilmiştir. Mahkemece yeniden yapılan yargılama sonucunda itirazın reddine karar verilmesi üzerine, hüküm, borçlu vekili tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece, hükmüne uyulan Yargıtay 12....
-YTL.nin davalı tarafından 23.5.2003 tarihinde icradan çekildiğini, bu arada karar düzeltme isteminin kabul edilerek yerel mahkeme kararının bozulduğunu, bunun üzerine yerel mahkemenin davayı reddettiğini, red kararının 23.5.2005’te onandığını, davalının karar düzeltme isteminin de 15.11.2005’te reddedilmesi üzerine icraya başvurarak icranın iadesi talebinde bulunduklarını ve 16.3.2006 tarihinde icra dosyasına yatırılan parayı çektiklerini belirterek, davalının icra dosyasından çektiği 21.171.05.-YTL.nin icradan çekildiği tarihten itibaren müvekkilinin tahsil etiği tarihe kadar olan süre için % 70 oranındaki ticari faizi olan 42.340.00.-YTL.nin dava tarihinden itibaren en yüksek ticari faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
İİK.’nun 40. maddesine göre ilk hüküm bozulmakla icranın iadesi gerekeceğinden mahkemece bozma üzerine yeniden verilen kararda işin esası hakkında karar verilmemesi durumunda ilamın icrası mümkün olmayacaktır. Bu yanlışlık re’sen bozma sebebidir. SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 27.01.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Esas sayılı takibe konu borç bakımından lehtar sıfatıyla ilk cirantadaki imzanın davacıya ait olduğu ispat edilemediğinden borçlu olmadığının tespitine, iadesi talep edilen miktarın icra müdürlüğünce icranın iadesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. " şeklindeki gerekçe ile davanın kabulü ile, davacının ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takibe konu borç bakımından lehtar sıfatıyla ilk cirantadaki imzanın davacıya ait olduğu ispat edilemediğinden borçlu olmadığının tespitine, iadesi talep edilen miktarın icra müdürlüğünce icranın iadesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Davalı tarafın bu karar aleyhine istinaf kanun yoluna başvurması neticesinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 31/03/2022 tarih 2019/2912 Esas ve 2022/549 Karar sayılı kararı ile; "Dava, İİK 72....
Aynı Kanun'un "İcranın İadesi" başlıklı 40/2. maddesi, "bir ilâm hükmü icra edildikten sonra bölge adliye mahkemesince kaldırılır veya yeniden esas hakkında karar verilir ya da Yargıtayca bozulup da aleyhine icra takibi yapılmış olan kimsenin hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilâmla tahakkuk ederse, ayrıca hükme hacet kalmaksızın icra tamamen veya kısmen eski hâline iade olunur" hükmünü içermektedir. Açıktır ki, burada, icra müdürüne kanun tarafından verilmiş, özel bir görev ve daha da önemlisi cebri icra gücünün kullanılması kapsamındaki bir yetki söz konusudur. İcra müdürü, dayanağı ve şekli ne olursa olsun, girişilmiş bir icra takibinde, borçludan tahsil edilen paranın, tahsili gerekenden daha fazla olduğunu hesap sonucunda belirlediği durumlarda, cebri icra gücünü kullanarak, fazla tahsilatı borçluya geri verecektir....
Buna göre, ilamlı takibe karşı paranın ödendiğine ilişkin yapılabilecek itirazlar kanunda düzenlenmiş olup, borçlu, icra emrinin tebliğinden önceki ödemeyi icranın geri bırakılması prosedürünü işleterek ileri sürebilecek; borçlu olmadığı parayı ödemek durumunda kalan borçlu istirdat davası açabilecek; mahkemece verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesi veya Yargıtay tarafından bozulması durumunda da icranın iadesini isteyebilecektir....
K sayılı ilamları, icra dosyası, taraf beyanları ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla davalının icra takibinden önce temerrüde düşürülmemesi takibe konu faiz talebi yönünden, takibe konu vekalet ücretinin icra takibine konu edildikten sonra ödenmesi söz konusu olmaması nedeniyle icranın iadesi hükümlerinin uygulanma ihtimali bulunmadığı da gözetilerek aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir....
Kanun koyucu ilam niteliğindeki belgeleri sadece icra edilebilirlik açısından ilamlarla aynı hukuki rejime tabi tutmuştur (Süha Tanrıver, İlamlı İcra Takibinin Dayanakları ve İcranın İadesi s.83). İlamların ilke olarak maddi anlamda kesin hüküm gücüne sahip olmasına karşılık, ilam niteliğindeki belgeler bu özellikten yoksundur. İlamlı icra takibinde İİK'nun 33/4 fıkrasında borçlunun sadece istirdat davası açabileceği belirtilmiştir. Bu hükümden ilamlı icrada menfi tespit davası açılamayacağı sonucuna varılamaz. İİK'nun 41.maddesinin yollaması ile İİK'nun 72.maddesi ilamlı icra takiplerinde de uygulama alanı bulur. Ancak, ilama dayalı ilamlı icra takiplerinde borçlu, ilamın verildiği tarihten önceki dönemde borcun itfa edilmiş veya zamanaşımına uğramış olduğunu ileri sürerek istirdat veya menfi tespit davası açamaz. Aksi halin kabulü HUMK'nun 237.maddesinde belirtilen maddi anlamda kesin hükme aykırı düşer (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı s.817 ve 818)....
Şayet noter senedi onaylama biçiminde ise, bu noter senedine dayanılarak ancak ilamsız icra takibi yapılabilir (Tanrıver Süha, İlamlı İcra Takibinin Dayanakları ve İcranın İadesi, ..., 1996, S.123.). Somut olayda; ilamlı icra takibinin dayanağı ... Şehri Noterliği'nde düzenlenen 14.08.2014 tarihli ''taahhütname'' başlıklı borç ikrarını içeren ve noterlikçe düzenleme şeklinde yapılan noter senedidir. Anılan bu belgede apostille şerhi de bulunmaktadır. ... Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü'nün 01.03.2008 tarih ve 68/1 sayılı genelgesinin ek-1 '' Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine Taraf Devletler Listesi'nde ... Fedarasyonu'nun da bulunduğu anlaşılmakla akit devlet olduğundan Sözleşmenin 3. maddesi gereğince borç kabul belgesinin düzenlendiği ülkenin yetkili makamınca onay şerhinin verilmesi yeterlidir....
