Gerekçe: Mahkemece, iş akdinin fesih tarihinde, davalı Belediyeden ihale yolu ile hizmet alan ve davacının son alt işvereni bulunan ihbar olunan ... İnşaat Ltd. Şti. firmasında 30'dan az işçi çalışmasına göre işe iade davasının ön şartı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi üzerine, Dairemizce ihbar olunan ... İnşaat Ltd. Şti. firmasının aynı iş kolunda ülke genelinde çalışan işçi sayısının Sosyal Güvenlik Kurulu nezdinde araştırılması için dosyanın geri çevrilmesine karar verilmiştir. Mahkemece bunun üzerine yapılan araştırma neticesinde, firmanın aynı iş kolunda 5 ayrı işyerinin mevcut bulunduğu ve çalışan sayısının 30'dan fazla olduğu tespit edilmiştir....
Davacı vekili kesinleşen işe iade kararının tebliği üzerine yasal süresi içinde davalı işverene yazılı olarak işe başlatılması yönünde başvuruda bulunduğu hâlde müvekkilinin davalı işveren tarafından işe başlatılmadığını, geçersiz olduğu tespit edilen fesih tarihindeki ücretinin brüt 1.800 TL olduğunu, ücret yanında ulaşım yardımı ile aylık 150 TL yemek fişi aldığını ileri sürerek ihbar tazminatı ile işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti ve asgari geçim indirimi alacaklarının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili davanın reddini istemiştir....
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen görüşü bu yöndedir (Yargıtay HGK 17.6.2009 gün ve 2009/9‑232E, 2009/278K.). İşveren işe iade için başvuran işçiyi (1) ay içinde işe başlatmak zorundadır. Aksi halde en az dört, en fazla sekiz aylık ücret tutarında belirlenen iş güvencesi tazminatı ile boşta geçen süreye ait en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları işçiye ödemek zorundadır. İşçinin işe iade yönündeki başvurusu samimi olmalıdır. İşçinin gerçekte işe başlamak niyeti olmadığı halde, işe iade davasının sonuçlarından yararlanmak için yapmış olduğu başvuru geçerli bir işe iade başvurusu olarak değerlendirilemez. İşçinin süresi içinde işe iade yönünde başvurusunun ardından, işverenin daveti üzerine işe başlamamış olması halinde, işçinin gerçek amacının işe başlamak olmadığı kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla, işçi işverene hiç başvurmamış gibi sonuca gidilmelidir....
Aksi halde en az dört, en fazla sekiz aylık ücret tutarında belirlenen iş güvencesi tazminatı ile boşta geçen süreye ait en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları işçiye ödemek zorundadır. İşçinin işe iade yönündeki başvurusu samimi olmalıdır. İşçinin gerçekte işe başlamak niyeti olmadığı halde, işe iade davasının sonuçlarından yararlanmak için yapmış olduğu başvuru geçerli bir işe iade başvurusu olarak değerlendirilemez. İşçinin süresi içinde işe iade yönünde başvurusunun ardından, işverenin daveti üzerine işe başlamamış olması halinde, işçinin gerçek amacının işe başlamak olmadığı kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla, işçi işverene hiç başvurmamış gibi sonuca gidilmelidir. Bu durumda işverence yapılan fesih, 4857 sayılı Yasanın 21 inci maddesinin beşinci fıkrasına göre geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur. Bunun sonucu olarak da, işe iade davasında karara bağlanan işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen s-üreye ait ücret ve diğer hakların talebi mümkün olmaz....
Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, müvekkilinin açtığı işe iade davası devam ederken, davalı işveren ile sendika arasında düzenlenen protokolün mahkemeye ibraz edilmesi üzerine mahkemece davanın kabulüne ve davacının işe iadesine karar verildiğini; ancak, davacının işe başlatılması yönünde işverene yapılan başvurunun dikkate alınmadığını, bu durumun tespiti amacıyla ...3.İş Mahkemesinin 2011/2 D.İş sayılı dosyasıyla tespit ettirdiklerini, işverenin davacı ve arkadaşı işçileri işe geri almamak için çeşitli gerekçeler öne sürdüğünü, işverenin güven ilkesine ve dürüstlük kuralına aykırı hareket ederek başvuran işçileri işe almamak suretiyle işe iade yükümlülüğünden kurtulduğu gibi işe iadenin tazmine ilişkin sonuçlarından da kurtulmaya çalıştığını ileri sürerek, davacıya ödenmediğini iddia ettiği fark kıdem tazminatı ile boşta...
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İlk Derece Mahkemesince, feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, işe başlatmama tazminatının dört aylık ücret tutarı olarak belirlenmesine, çalıştırılmadığı süre için en çok dört aylık ücret ve sosyal haklarının davalıdan alınarak davacıya verilmesine şeklinde hüküm kurulmuştur. İstinaf Başvurusu: İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti: Bölge Adliye Mahkemesince, mahkeme kararının usul ve esas yönünden yasaya ve kamu düzenine aykırı olmaması nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Temyiz: Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. Gerekçe: 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliği istemi yani işe iade davasında kurulacak hüküm tespit hükmü niteliğindedir....
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İlk Derece Mahkemesince, feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, işe başlatmama tazminatının dört aylık ücret tutarı olarak belirlenmesine, çalıştırılmadığı süre için en çok dört aylık ücret ve sosyal haklarının ödenmesine şeklinde karar verilmiştir. İstinaf başvurusu: İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti: Bölge Adliye Mahkemesince, mahkeme kararının usul ve esas yönünden yasaya ve kamu düzenine aykırı olmaması nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Temyiz: Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. Gerekçe: 4857 sayılı İş Kanununun ... vd. maddeleri uyarınca feshin geçersizliği istemi yani işe iade davasında kurulacak hüküm tespit hükmü niteliğindedir....
Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Davacı işçi, işe iade kararının 19.03.2014 tarihinde kesinleşmesi üzerine işe iadesine karar verilen ortak girişim ...... ve ..... işyerine ayrı ayrı .... Noterliğinin 15.04.2014 tarih ve 07589 sayılı ihtarnamesi ile işe iadesini sağlamak için başvurduğunu, 21.04.2014 tarihinde ..... Ltd. Şti'ne tebligat yapıldığını ancak .....'nin kararda ve ticaret sicilinde belirtilen ..... adresine tebligat çıkartılmasına rağmen adresin boş olması ve taşındığının belirtilmesi ancak yeni adresinin bilinemediği gerekçesiyle teligatın bila ikmal iade olunduğunu, üzerine düşen görevi yaptığını ve davalı ... Enerjinin de süresi içerisinde işe başlatma için davet etmediğini ve cevap vermediğini belirterek feshin geçersizliği nedeniyle işe başlatmama ve boşta geçen süre alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir....
Hukuk Dairesince kararın onanmak sureti ile kesinleştiğini, müvekkilinin süresinde işe başlatılma talebinde bulunduğunu, davalı tarafça 3 iş günü içinde ödenen kıdem ve ihbar tazminatlarını iade etmesi koşulu ile fesihten önceki işi olan şoförlük hizmetinde çalışmak üzere hazır bulunması aksi halde feshin geçerli olacağının bildirildiğini, işverenin işe davetinin herhangi bir koşul içermemesi gerektiğini, bu nedenle işe başlatma kararının samimi olmadığını belirterek işe iade davası sonucu belirlenen 4 aylık ücret ve diğer hakları ile işe başlatmama tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davacının yaptığı başvuruya rağmen işe başla davetine icabet etmediğini ve 1 aylık yasal süre içerisinde işe başlamadığından feshin geçerli hale geldiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir....
İş güvencesi kapsamında kalan işçinin iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde, feshin geçerli sebebe dayanmadığının tespit edilmesi halinde feshin geçersizliğine, buna bağlı olarak da 21. madde de işe başlatmama tazminatı ve dört aya kadar boşta geçen süre için ücret ve diğer haklara karar verilmektedir. İşçinin feshin geçersizliği ve işe iade davasını kazanması ve işe başlatılmaması durumunda, anılan dört aylık süre kıdem, ihbar tazminatını etkiler. Zira dört aya kadar ki süre işçinin fiili çalışmasına ilave edilir ve dolayısıyla bu sürenin eklenmesiyle hizmet süresi artacaktır. İhbar tazminatı ise ücret artışı meydana geldiğinde veya süre eklenip önel süresini ve izne hak kazanmaya neden olduğunda etkilemektedir. Kıdem, ihbar tazminatının işe başlatmama tarihi yeni fesih tarihi olduğundan, bu tarihteki ücret üzerinden hesaplanması gerekir. Zira önceki fesih ortadan kalkmıştır....
