davası açma yoluna başvurmaksızın ihtiyati haciz nedeniyle bir zararın doğması önlenmek istediği, bu hâle göre üçüncü kişinin ihtiyati hacze itiraz etmesinden sonra başlatılan takipte borçlunun takibe itiraz etmemesi nedeniyle takibin kesinleşmiş bulunmasının takip kesinleştikten sonra verilen ihtiyati haczin kaldırılması kararının icrasına bir etkisinin bulunmaması gerektiğini, aksi hâlde üçüncü kişi ile arasında menfaat çatışması bulunan borçlunun takibe itiraz etmemek suretiyle üçüncü kişinin alacağı ihtiyati haciz kararının hüküm ve sonuçlarını ortadan kaldırılmasına yol açacağı, bu hususun İİK'nın 265. maddesinin 2. fıkrasını düzenleme amacına aykırı olduğunu, davacı üçüncü kişinin, ihtiyati haciz kararının infazı sonrasında hem İİK'nın 99. maddesi uyarınca icra mahkemesinde istihkak davası, hem de İİK'nın 265. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesinde İİK'nın 265. maddesinin 2. fıkrası uyarınca ihtiyati haczin kaldırılması davası açtığı, bu davanın açıldığı tarihten...
Bu ilke ışığında, dava dilekçesi içeriğindeki anlatımına göre, davacı üçüncü kişinin kendisine ait olduğunu iddia ettiği hastane ruhsatı üzerine konulan haczin kaldırılmasını talep etmesi ayrıca takip dosyasının tarafı olmayan davacının İİK'nun 16.maddesi uyarınca şikayet hakkı bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın, 3. kişinin İİK'nun 96. maddesi uyarınca istihkak istemine ilişkin olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda; Mahkemece yapılacak iş, öncelikle istemin İİK.nun 96 vd. maddelerine dayanan istihkak davası olarak vasıflandırarak yargılamayı istihkak prosedürüne göre sürdürmek, tarafların delillerini toplayıp, varsa noksan harcı tamamlattırdıktan sonra sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (İcra Hukuk) Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin şikayetçi 3. kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : Alacaklı tarafından kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan icra takibinde, mahkeme kararı ile taşınmaza haciz yükü ile malik olan şikayetçi üçüncü kişinin icra mahkemesine başvurusunda; İİK.nun 106 ve 110. maddeleri gereğince haczin düştüğünü ileri sürerek, taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılması talebinin, icra müdürlüğünce reddi kararının iptali ile taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılmasını talep ettiği, mahkemece, haciz tarihinde borçlu ile taşınmaz malikinin aynı şahıslar olduğu ve haciz şerhinin de taşınmaz üzerine konulacağı gerekçesi ile...
Daha sonra tapu iptali ve tescil kararına dayalı olarak taşınmazın maliki olan 3. kişinin, haczin kaldırılması için, Hukuk Genel Kurulu'nun 13.06.2001 tarih ve 2001/12-461 E. - 2001/516 K. sayılı kararında ve Dairemizin süreklilik arzeden içtihatlarında da belirtildiği üzere genel mahkemede mülkiyet hakkına dayalı olarak dava açması gerekir. Bu nedenle icra müdürlüğünün bu hususlara ilişkin haczin kaldırılması talebinin reddine yönelik gerekçesi yerinde ve yasaya uygun olup mahkemenin tapu iptali ve tescil kararı verildiğinden bahisle müdürlük kararının kaldırılması gerektiğine ilişkin tespit ve gerekçesinde isabet bulunmamaktadır....
Anılan yasal düzenleme uyarınca, haczedilmezlik şikayeti, yalnızca takip borçlusuna tanınmış bir hak olup; takipte borçlu sıfatı taşımayan üçüncü kişinin bu şikayette bulunmaya hakkı yoktur. Somut olayda, şikayetçi .......'nın 04.06.2015 tarihli haciz sırasında haczedilen bir adet dalga kıran kompresör ve iki adet bilgisayar kasasının mesleği için gerekli eşyalar olduğunu ileri sürerek İİK'nun 82. maddesinin .... fıkrasının .... bendi uyarınca haczin kaldırılması isteğiyle icra mahkemesine başvurduğu görülmektedir. Nitekim, şikayetçi üçüncü kişinin ........2015 tarihli duruşmada, haczedilmezlik şikayetinde bulunduğunu tekrar ederek talebinin istihkak davası niteliğinde olmadığını beyan ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, yukarıda değinilen yasal düzenleme ve açıklamalar gereğince, adı geçen üçüncü kişinin icra takibinde taraf olmaması ve takipte "borçlu" sıfatını taşımaması nedeniyle İİK'nun 82/.... maddesinin .... bendi kapsamında haczedilmezlik şikayetinde bulunamayacağı açıktır....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü: -K A R A R- Davacı (üçüncü kişi) vekili, ... 4. İcra Müdürlüğü’nün 2009/10568 Takip sayılı dosyasında trafik kaydına 24.02.2010’da haciz konulan ..plaka sayılı aracın üçüncü kişi tarafından aynı gün haciz saatinden önce noterde yapılan sözleşme ile satın alındığını, haczin kaldırılması isteği ile yaptıkları başvurunun İcra Müdürlüğü tarafından reddedildiğini belirterek istihkak iddiasının kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. Davalı (alacaklı) vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur....
Bu nedenlerle Mahkemece verilen 28.05.2009 günlü temyiz başvurusunun reddine yönelik ek kararın kaldırılması ile esasa yönelik yapılan incelemede; Dava,üçüncü kişinin İİK’nun 96. vd. maddeleri uyarınca açtığı “istihkak” davası niteliğindedir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı (üçüncü kişi) ... Boru Profil Ltd.Şti.vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 1,55 TL kalan onama harcının temyiz eden davacı 3.kişi'den alınmasına 4.3.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi....
SONUÇ : Şikayetçi üçüncü kişinin temyiz isteminin kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesinin 22.11.2023 tarih ve 2023/1213 E. - 2023/1841 K. sayılı kararının BOZULMASINA, bozma nedenine göre; şikayetçi üçüncü kişinin esasa ilişkin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi....
Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulmuş olup, bu kez davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, üçüncü kişinin İİK'nin 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir. ... 2.İcra Hukuk Mahkemesinin 02.05.2018 tarihli ve 2015/405 Esas, 2018/253 Karar sayılı kararı ile; davacı üçüncü kişinin borcun doğumundan sonra haciz adresinde faaliyete başladığı, haciz adresinde borçluya ait belge ve kredi kartı slipleri bulunduğu,üçüncü kişinin iş yerini borçlunun ağabeyi Necati Boyraz'dan satın aldığını iddia ettiği, davacı üçüncü kişi ile borçlunun faaliyet alanlarının aynı olduğu,üçüncü kişinin dayandığı, borcun doğumundan sonraki tarihleri taşıyan ve ayırt edici...
Hukuki yarar şikâyet talebi üzerine resen gözetilmekle üçüncü kişiler şikâyette bulunmakta hukuki yararının bulunduğunu ispatlamalıdırlar. Şikâyette bulunan kişinin icra dairesinin işlemini iptal ettirmekte veya düzelttirmekte hukuki yararı vardır diyebilmek için o işlemin doğrudan doğruya o kişinin kendi hukuki durumuna ilişkin olması ve zararına bulunması gerekir (Kuru, s. 106). Borçlunun borcu için üçüncü kişi adına kayıtlı taşınmaza haciz konulamaz. Taşınmazlar haciz tarihinde borçlu adına kayıtlı ise ancak o zaman haczedilebilir. Somut olayda şikayet eden tarafından, şikayet tarihi ve haciz tarihi itibariyle adına kayıtlı bulunan taşınmaz üzerine konulan haczin kaldırılması talep edildiği, bu bakımdan hukuki yararın şikayet tarihi ve şikayetin incelenmesi sırasında devam etmesi gerektiği ancak şikayetin incelenmesi sırasında taşınmazın üçüncü kişiye 04.02.2022 tarihinde satışının yapıldığı görülmektedir....
