- K A R A R - Asıl davada davacı vekili, davalının maliki olduğu gayrimenkul üzerinde müvekkili şirket lehine 22/03/2006 tarihinden geçerli olmak üzere 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiğini, intifa bedelinin müvekkili tarafından peşin olarak ödendiğini, davaya konu gayrimenkul üzerindeki akaryakıt istasyonunda müvekkilinin ürünlerinin satışının intifa hakkı süresince devam edeceği inancıyla akaryakıt istasyonunun faaliyetinin geliştirilmesi ve iyileştirmesi amacıyla önemli değere sahip yatırımlar yapıldığını, davalı bayiinin satış faaliyetinin geliştirilmesi ve diğer bayiiler arasındaki rekabetçi konumunun güçlendirilmesi için satış teşvik primi veya başka adlar altında fınansal destek ödemelerinde bulunulduğunu, Rekabet Kurulu internet sitesinden 12/03/2009 tarihinde gerçekleştirdiği genel bir bildirimle intifa hakkı ve benzeri etkiye sahip sözleşmeler ile ilgili 5 yılı aşan süreler bakımından 4054 sayılı kanunun 4. maddesi kapsamında yasak anlaşma olarak değerlendirileceği...
olarak 59.436,72 TL, ödenen 92.695,77 TL intifa hakkı terkin harcı ve işlem masrafı, inşaat giderlerinden geçersiz kalan bakiye süreye isabet eden 34.320,91 TL olmak üzere toplam 206.467.07 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
Gelinen aşamada üzerinde durulması gereken bir başka konu da "intifa hakkı" kavramıdır. 16. Türk Medeni Kanunu'nun 794 üncü maddesindeki tanıma göre intifa hakkı taşınırlar, taşınmazlar hatta haklar veya bir malvarlığı üzerinde tesisi mümkün olan ve hak sahibine konusu olan şeyden tam yararlanma hakkı veren bir irtifak türüdür. 17. Türk Hukuk Lûgatında da "intifa hakkı" belirli bir kişiye başkasına ait bir malvarlığı değeri üzerinde en geniş yararlanma olanağı sağlayan hak şeklinde ifade edilmiştir (Türk Hukuk Lûgatı, Türk Hukuk Kurumu, Cilt I, Ankara 2021, s. 586). 18. İntifa hakkı; bir süreyle sınırlı olarak kurulmuşsa sürenin dolması veya bu süreden önce intifa hakkı sahibinin hakkından vazgeçmesi, intifa hakkı sahibinin ölümü veya tüzel kişi ise tüzel kişiliğin sona ermesi, konusu olan şeyin bütünüyle harap olması sebebiyle artık ondan yararlanma olanağının kalmaması durumlarında sona erer....
tarihli sözleşme kapsamında ......
Sayılı ilamıyla kaldırılması üzerine dairemizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp duruşmalı olarak yapılan incelemesi sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ ASIL DAVA: Davacı vekili, davalının maliki bulunduğu taşınmaz üzerinde, müvekkili şirket lehine 23.08.2005 tarihinden geçerli olmak üzere 10 yıl süreli (23.08.2015 tarihine kadar) intifa hakkı tesis edildiğini, intifa bedelinin tamamının peşin olarak davalıya ödendiğini, intifa hakkı nedeniyle müvekkili şirketin kullanım (zilyetlik de dahil) hakkına sahip olduğu gayrimenkul üzerinde kurulu akaryakıt istasyonunun işleticiliği/ bayiliği, ... marka ve logosu altında faaliyette bulunmak üzere, akdedilen bayiilik sözleşmesi gereğince davalının yetkilisi olduğu dava dışı ......
Davacı yan, intifa hakkı sahibi oldukları taşınmazda bu hakka dayanarak elatmanın önlenmesi isteğinde bulunduğunu ileri sürmekte ise de dayanılan vakıalar doğrultusunda uyuşmazlığın temelini intifa hakkını davacı adına kullanan bayi ve bu bayi ile diğer davalı ...Ş’nin yaptığı otogaz satış sözleşmesi ve bu sözleşmeye onay veren çerçeve sözleşmede tanınan sürenin sona erdiği iddiası oluşturmaktadır. Dosya içeriğine göre, davacı ...nin 492 ada 36 (750 ada 1) parsel sayılı taşınmazlarda intifa hakkı sahibi olduğu ve bu yerde davalı .... San. ...ye bayilik verdiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket, ... Tic. San. ...nin de içinde bulunduğu çok sayıda bayisine bu tip tesislerde belli bir süre için otogaz satışı izni vermiş, bu arada davacı, davalılardan ... A.Ş. ile otogaz tesisi kurulması ve satış yapılmasına onay verme anlamında 02.01.2011 tarihli çerçeve sözleşme imzalamıştır....
üçüncü şahıslardan ayni ya da şahsi haklar kapsamında taşınmazın kullanma ve/veya yararlanma hakkının alınması ve bunu müteakiben tesisin bizzat sağlayıcı tarafından işletilmesi ya da kullanma/yararlanma hakkı veren ile hiçbir bağlantısı olmayan şahıslarla bayilik ilişkisinin kurulması ile sınırlıdır....
Mahkemece, davalının yetki itirazının sözleşmenin 24. madde hükmü gereğince yerinde görülmediği, kurul kararlarında intifa/kira hakkı içeren bayilik sözleşmelerinin geçersiz hale geldiğine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin ve dava konusu taşınmaz üzerindeki intifa hakkının başlangıçtaki koşullarla devam ettiği, sözleşmenin geçersiz hale gelmediği gerekçesiyle erken açılan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir. Mahkemece, taraflar arasındaki akdin feshedilmediği ve geçerli olduğu gerekçesiyle verilen red kararı esasa ilişkin nihai karar olup buna göre davalı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin üçüncü kısmına göre hesaplanacak nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde maktu vekalet ücretine hükmolunması doğru görülmemiştir....
A.Ş. lehine tesis edilen intifa hakkı karşılığı elde ettiği gayrimenkul sermaye iradını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2013 yılı gelir vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Gelir Vergisi Kanunu'nda intifa hakkı bedelinin gayrimenkul sermaye iradı olarak tanımlanmadığı, üçüncü sahıslar lehine tesis edilen intifa hakkı karşılığında elde edilen gelirin kiralama bedeli ya da kira geliri olarak kabulüne hukuken imkan bulunmadığından yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı erekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir....
A.Ş. lehine tesis edilen intifa hakkı karşılığı elde ettiği gayrimenkul sermaye iradını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2015 yılı gelir vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; Gelir Vergisi Kanunu'nda intifa hakkı bedelinin gayrimenkul sermaye iradı olarak tanımlanmadığı, üçüncü sahıslar lehine tesis edilen intifa hakkı karşılığında elde edilen gelirin kiralama bedeli ya da kira geliri olarak kabulüne hukuken imkan bulunmadığından yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir....
