Yasanın, talebin ön incelemesi başlıklı 379 uncu maddesinde; "(1) Yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkeme, tarafları davet edip dinledikten sonra; a) Talebin kanuni süre içinde yapılmış olup olmadığını, b) Yargılamanın iadesi yoluyla kaldırılması istenen hükmün kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş olup olmadığını, c) İleri sürülen yargılamanın iadesi sebebinin kanunda yazılı sebeplerden olup olmadığını, kendiliğinden inceler. (2) Bu koşullardan biri eksik ise hâkim davayı esasa girmeden reddeder." denmiştir. Görüldüğü üzere, kanun koyucu yargılamanın iadesi sebeplerini tahdidi olarak saymıştır. Bu sebepler bulunmadığı takdirde yargılamanın iadesi talebinin esasa girilmeden reddine karar verilmesi gerekir. 6100 sayılı HMK'nun 379 uncu maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde açıkça, talep hakkında karar verilebilmesi için duruşma açılıp tarafların dinlenmesi gerektiği belirtilmiştir....
Davalı vekili, iddiaların doğru olmadığını, davacı vekilinin ileri sürdüğü hususların HMK’da öngörülmüş yargılamanın iadesi sebepleri arasında yer almadığını savunarak, davacının yargılamanın iadesi isteminin reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının talebine konu ileri sürdüğü hususların HMK’da öngörülen yargılamanın iadesi sebepleri içerisinde yer alamadığı gerekçesiyle, davacının yargılamanın iadesi isteminin reddine dair verilen karar, Dairemizin ....02.2013 tarih ve 2012/6843 Esas, 2013/717 Karar sayılı ilamı ile onanmıştır. Bu kez, davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur. Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip ... ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir....
Yargılamanın iadesi sonucu verilen karar eski hükmü kaldırdığından geçmişe etkili yenilik doğuran bir karardır. Kural olarak yargılamanın iadesine kararın tarafları başvurabilir. Yargılamanın iadesi olağanüstü bir kanun yolu olsa da, bir üst yargı organından değil aynı mahkemeden talep edilmektedir. Yargılamanın iadesi talebi bir dava niteliğindedir. Bu sebeple yargılamanın iadesinin gerektirdiği özellikler dikkate alınarak davanın açılmasında verilmesi gereken dilekçe verilecektir. Yargılamanın iadesi bir dava açarak ileri sürülebileceğinden dava şartları ve davaya ilişkin genel hükümler geçerli olacak, yapılması gereken tüm işlemler yapılacaktır. Gerekli tüm harç ve giderler ödenmelidir. Mahkemece talep edilirse teminat da yatırılmalıdır. Yargılamanın iadesi talebini inceleyen mahkeme tarafları davet ederek dinler ve bir ön inceleme yapar. Yargılamanın iadesi talebinin kabulü halinde, yenileme sebebine göre farklı kararlar verilebilecektir....
Bu aşamada genel dava koşullarından ayrı olarak yargılamanın iadesi davasının süresinde açılıp açılmadığının, teminat gösterilip gösterilmediğinin ve yasada sayılan yargılamanın iadesi sebeplerine dayanılıp dayanılmadığının incelenmesi gerekir. Bu koşullardan birisinin mevcut olmadığı sonucuna varılması halinde istem ret edilir. Mahkeme, birinci aşamada yargılamanın iadesi davasının dinlenmeye değer olduğu sonucuna varırsa, ikinci aşamada esasa girerek ileri sürülen yargılamanın iadesi sebeplerinin doğru olup olmadığını araştırır. Dava dilekçesinde ileri sürülen sebebin gerçek olduğu kanısına varması halinde ise istemi kabul ederek asıl dava hakkında yeni bir karar verir. Yargılamanın yenilenmesi yasada dava olarak tanımlandığına göre, usulüne uygun olarak nisbi harç alındıktan sonra esasa kaydedilip görülmelidir....
Mahkeme birinci aşamada yargılamanın iadesi davasının dinlenmeye değer olduğu sonucuna varırsa, ikinci aşamada esasa girerek ileri sürülen yargılamanın iadesi sebeplerinin doğru olup olmadığını araştırır. Mahkeme,yargılamanın iadesi talebi üzerine,tarafları belirlediği duruşmaya davet edip dinledikten sonra;iade talebinin mesmu olup olmadığını araştırır.Mahkeme,burada genel dava şartlarından başka yargılamanın iadesi davacısının davayı süresi (m.377) içinde açıp açmadığını,yargılamanın iadesi yoluyla kaldırılması istenilen hükmün kesin veya kesinleşmiş olup olmadığını ve kanunda yazılı (m.375) bir yargılamanın iadesi sebebine dayanıp dayanmadığını kendiliğinden inceler.Mahkeme,bu şartlardan birinin mevcut olmadığı kanısına varırsa,yargılamanın iadesi davasını mesmu olmadığından dolayı(esasa girmeden) reddeder....
"İçtihat Metni" Taraflar arasındaki yargılamanın iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü: 7036 sayılı ... Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) 8 inci maddesinde temyiz edilmeyen kararlar başlığı altında 4857 sayılı ... Kanunu'nun 20 nci maddesi uyarınca açılan fesih bildirimine itiraz davalarında verilen kararların kesin olduğu belirtilmiştir. Mahkemenin yargılamanın iadesi davası sonucunda verdiği karar temyiz edilebilir. Ancak aleyhine yargılamanın iadesi yoluna başvurulan karar kanundan dolayı kesin ise yargılamanın iadesi üzerine verilen karar da asıl karar gibi kesindir; yani temyiz edilemez....
nun 379. maddesi gereğince ileri sürülen sebeplerin kanunda yazılı yargılamanın iadesi sebebi olmadığından davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı, 22.03.2013 tarihli dilekçe ile Daire tarafından onanarak kesinleşen reddi hâkim talebine ilişkin HUMK'nun 445 ( H.M.K.'nun 374) maddesinde düzenlenen yargılamanın iadesi kanun yoluna başvurmuştur. Yargılamanın iadesi kanun yolu, kanunda düzenlenen tahdidi hallerin bulunması halinde, taraflar arasındaki uyuşmazlığı nihai olarak çözümleyen, maddi anlamdaki kesin hükmün bertaraf edilmesini sağlayan olağanüstü nitelikte bir kanun yoludur. 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.U.M.K'nun 445. maddesi gereğince yargılamanın iadesine ancak uyuşmazlığın esasına ilişkin kesin olarak verilen veya kesinleşmiş bulunan nihaî kararlara karşı başvurulabilir. Somut olayda, davacı tarafından reddi hâkim talebine karşı yargılamanın iadesi yoluna başvurulmuştur....
Mahkemenin yargılamanın iadesi talebi sonucunda verdiği karar temyiz edilebilir. Ancak aleyhine yargılamanın iadesi yoluna başvurulan karar kanundan dolayı kesin ise yargılamanın iadesi üzerine verilen karar da asıl karar gibi kesindir; yani temyiz edilemez (Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, Cilt: V, ..., 2001, s. 5263). Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince temyiz yolu açık olmak üzere verildiği belirtilen karar hakkında yargılamanın iadesini talep eden taraf vekilince temyiz dilekçesi verilmiş ve dosya incelenmek üzere Dairemize gönderilmişse de yargılamanın iadesi talebine ilişkin davanın yeni ve bağımsız bir dava olduğu, işe iade talepli davanın ise 7036 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca kesin olduğu anlaşılmaktadır....
Yargılamanın iadesi talebi kim tarafından istenirse istensin, aslında yeni bir dava niteliğindedir. Yargılamanın iadesini isteyen bu talep açısından davacı, kesin hükmün diğer tarafı ise davalı davalıdır. Yargılamanın iadesi HMK.nın 374. maddesine göre kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı istenebilir. Yargılamanın iadesi olağanüstü yasa yollarından biridir. Yargılamanın iadesi sebepleri HMK.nın 375. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır....
Aleyhine yargılamanın iadesi talep edilenler vekili, karşı tarafça ileri sürülen hususların doğru olmadığını, yargılamanın iadesi şartlarının bulunmadığını, esasa ilişkin beyanların gerçeği yansıtmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, yargılamanın iadesi talebinde bulunanın ticari şirket olduğu, Ticaret Sicil Memurluğu'nda kayıtlı bulunan adresine duruşma gününün tebliğ edildiği ve bu şekilde geçerli bir tebligat olduğu, yargılamanın iadesi talebi yönünden yasada öngörülen şekilde başkaca iddianın bulunmadığı, yargılamanın iadesi için yasada öngörülen koşulların gerçekleşmediği, verilen kararın mahiyeti itibariyle ayrıca evvelce verilen hükümle ilgili diğer itirazların dinlenmediği gerekçesiyle, yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir. Kararı, yargılamanın iadesini talep eden-davalı vekili temyiz etmiştir. ......
