Yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkeme, ilk önce yargılamanın iadesinin mesmu olup olmadığını araştırır. Mahkeme burada genel dava şartlarından başka, yargılamanın iadesi davacısının davayı süresi içinde açıp açmadığını, teminat gösterip göstermediğini ve kanunda yazılı bir yargılamanın iadesi nedenine dayanıp dayanmadığını kendiliğinden inceler. Mahkeme, bu şartların birinin mevcut olmadığı kanısına varırsa, yargılamanın iadesi davasını mesmu olmadığından dolayı esasa girmeden reddeder (Kuru, Baki/ Arslan, Ramazan/Yılmaz, Ejder; Medeni Usul Hukuku 25. Baskı, Ankara 2014, s. 687.). Davamıza gelince; davacı Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ...E. ...K. sayılı dava dosyasından beraat ettiğini belirterek mahkememizin ...E. ...K. sayılı (bozma öncesi ...E.) dava dosyasında yargılamanın iadesine karar verilmesi istemi ile dava açmıştır....
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 374. maddesi uyarınca yargılamanın iadesi, kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı istenebilir. Bu hüküm ortaya koymaktadır ki, kesin verilen veya kesinleşmiş olan kararlar hakkında sayılan sebeplerle yargılamanın yenilenmesi istenebilir. Önemle vurgulanmalıdır ki, ilke olarak, kesin hükme bağlanmış bir davaya yeniden bakılamaz. Bunun en önemli istisnası yargılamanın iadesi yoludur. Yargılamanın iadesi, bazı ağır yargılama hatalarında ve yanlışlıklarından dolayı, maddi anlamda kesinleşen hükmün ortadan kaldırılmasını ve daha önce kesin hükme bağlanan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur. Yargılamanın iadesi, sadece kesinleşmiş olan esasa ilişkin son kararlara karşı başvurulabilecek bir kanun yoludur. Maddi anlamda kesin hüküm gücü bulunmayan kararlara karşı (örneğin çekişmesiz yargıda verilen son kararlar) yargılamanın iadesi yoluna başvurulamaz....
Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi davasında yargılamanın iadesi ve tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece yargılamanın iadesi isteminin kabulüne ve tazminat istemi hakkında görevsizlik kararı verilmesi üzerine hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosya kapsamına, toplanan delillere ve hükümde yazılı gerekçelere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Davalıların yargılamanın iadesine ilişkin temyiz itirazlarına gelince; davacı ortaklığın giderilmesi dosyasında adına çıkarılan tebligatların usulsüz olduğunu bildirerek yargılamanın iadesi talebinde bulunmuş ise de davacının temyize konu yapabileceği bu hususu yargılamanın iadesi yoluyla istemesi mümkün değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır. SONUÇ: Yukarıda 2 no'lu bentte yazılı nedenlerle davalıların temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 09.03.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi....
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Yargılamanın İadesi Talebi Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davalı vekilinin yargılamanın iadesi talebinin kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekilince ve davacılar vekilince de süresinde duruşma istekli olarak temyiz edilmiş, duruşma isteğinin miktar itibariyle reddiyle; Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü....
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 02.07.2020 tarihli ve 2019/1028 Esas, 2020/729 Karar sayılı kararıyla; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 375 inci maddesinde yargılamanın iadesi nedenlerinin sınırlı olarak belirtildiği, bunun dışındaki bir sebepten dolayı, yargılamanın iadesi yoluna gidilemeyeceği, başka deyişle, maddede sayılan yargılamanın iadesi sebepleri kıyas yolu ile genişletilemeyeceği, davalı vekilinin yargılamanın iadesi sebebi olarak 6100 sayılı Kanun'un 375/ç bendine dayandığı, ... 3....
/153 Esas - 2020/301 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir....
“Aşağıdaki sebeplere dayanılarak yargılamanın iadesi talep edilebilir: c) Vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması.” ve yine aynı Yasanın 379. maddesinde “Yargılamanın iadesi talebi üzerine Mahkeme, tarafları davet edip dinledikten sonra; a) Talebin kanuni süre içinde yapılmış olup olmadığını, b) Yargılamanın iadesi yoluyla kaldırılması istenen hükmün kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş olup olmadığını, c) İleri sürülen yargılamanın iadesi sebebinin kanunda yazılı sebeplerden olup olmadığını, kendiliğinden inceler. (2) Bu koşullardan biri eksik ise hâkim davayı esasa girmeden reddeder. ” hükümlerine yer verilmiştir 3....
Yargılamanın iadesi, yargılama hataları ve noksanlarından dolayı, maddi anlamda kesin hükmün bertaraf edilmesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur. Yargılamanın iadesi sonucu verilen karar eski hükmü kaldırdığından geçmişe etkili yenilik doğuran bir karardır. Kural olarak yargılamanın iadesine kararın tarafları başvurabilir. Yargılamanın iadesi olağanüstü bir kanun yolu olsa da, bir üst yargı organından değil aynı mahkemeden talep edilmektedir. Yargılamanın iadesi talebi bir dava niteliğindedir. Bu sebeple yargılamanın iadesinin gerektirdiği özellikler dikkate alınarak davanın açılmasında verilmesi gereken dilekçe verilecektir. Yargılamanın iadesi bir dava açarak ileri sürülebileceğinden dava şartları ve davaya ilişkin genel hükümler geçerli olacak, yapılması gereken tüm işlemler yapılacaktır. Gerekli tüm harç ve giderler ödenmelidir....
Davacılar müşterek imzalı posta yoluyla göndermiş oldukları bila tarihli dilekçe ile yargılamanın iadesini talep etmiş iseler de ; yargılamanın iadesi sebepleri kanunda tahdidi olarak bildirilmiş olup, dilekçede yargılamanın iadesi sebeplerinin belirtilmediği, kaldı ki dosyada verilen kararın esasdan değil usulden red olması karşısında talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacılar ...'ın Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında verilen karara ilişkin yargılamanın iadesi taleplerinin reddine, 2-Alınması gerekli 269,85 TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının davacılar üzerinde bırakılmasına, 4-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nun 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine, Dair, tarafların yokluğunda , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/11/2023 Katip ......
Mahkemece, ortaklığın giderilmesi dosyasında ölü kişi aleyhine dava açıldığı ve usulsüz tebligat yapıldığı gerekçesi ile yargılamanın iadesi talebi kabul edilmiş ise de, davacının isteminin temyize konu yapılabileceği bu hususu yargılamanın iadesi yoluyla istemesinin mümkün olmadığı gözetilmeksizin yargılamanın iadesi isteminin kabulü doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Temyiz İtirazlarının yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile kararın BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 27.06.2013 tarihinde oy birliği ile karar verildi....
