Yargılamanın iadesi talebi, madde gereğince taraflar davet edip dinledikten sonra; a) Talebin kanuni süre içinde yapılmış olup olmadığı, b) Yargılamanın iadesi yoluyla kaldırılması istenen hükmün kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş olup olmadığı, c) İleri sürülen yargılamanın iadesi sebebinin kanunda yazılı sebeplerden olup olmadığı, yönünden mahkemece resen incelenmelidir. Bu koşullardan biri eksik ise hâkim davayı esasa girmeden reddeder. O halde mahkemece öncelikle yargılamanın iadesi isteminin koşulları olup olmadığı yönünden incelenmeli, koşulları var ise yargılamanın iadesi istemi kabul edildikten sonra davanın esası hakkında bir karar verilmelidir. Somut olayda; oda kaydı Kurumca geçersiz sayılmasına istinaden 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılık tescili 15.10.1973 tarihinden 10.04.1981 tarihine çekilen davacı, ... (...) ve ... Kuaförler ve Berberler Odası ......
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 15.9.2006 gününde verilen dilekçe ile yargılamanın yenilenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 5.12.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Dava, yeni bir belgenin ele geçirilmiş olması nedeniyle yargılamanın iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan inceleme sonucu istemin reddine karar verilmiştir. Hükmü yargılamanın iadesi talebinde bulunan Zabit ... ve arkadaşları vekili temyiz etmiştir. Yargılamanın iadesi sebepleri H.U.M.K.nun 445.maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır. Davacı, yasanın 445/1.maddesine dayanmaktadır. Hiç kuşkusuz yargılamanın iadesi talebi yeni bir davadır....
CEVAP Davalı ... mirasçıları vekili, yargılamanın yenilenmesi talebinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 375. ve devamı maddelerinden sayılan hallerden hiçbirisine uymadığını, kararın kesinleşmesinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulamayacağını, kararın infaz edildiğini belirterek yargılamanın yenilenmesi talebinin reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Samsun 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.01.2020 tarihli ve 1997/275 E.- 1998/718 K. sayılı kararıyla; Mahkeme kararının 15/01/1999 tarihinde kesinleştiği, yasanın 377. maddesinde düzenlenen 10 yıllık yargılamanın iadesi talebine ilişkin hak düşürücü süresinin geçtiği, yine HMK'nın 375. maddesinde yargılamanın iadesi sebeplerinin sınırlı olarak sayıldığı ve eldeki vaki taleplerin sayılan sebeplere uymadığı, yargılamanın iadesi sebeplerinin yorum yoluyla genişletilemeyeceği gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A....
Nitekim yargılamanın iadesi taleplerinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 379. maddesi gereği işin esasının incelenmesinden önce talebin kanuni süre içinde yapılmış olup olmadığı, yargılamanın iadesi yoluyla kaldırılması istenen hükmün kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş olup olmadığı ve ileri sürülen yargılamanın iadesi sebebinin kanunda yazılı sebeplerden olup olmadığının mahkemece kendiliğinden inceleneceği, bu koşullardan biri eksik ise hâkimin davayı esasa girmeden reddedeceği düzenlenmiştir....
SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle aleyhine yargılamanın iadesi istenen davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle aleyhine yargılamanın iadesi istenen davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 04/04/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi....
Yargılamanın iadesi bir dava açarak ileri sürülebileceğinden dava şartları ve davaya ilişkin genel hükümler geçerli olacak, yapılması gereken tüm işlemler yapılacaktır. Gerekli tüm harç ve giderler ödenmelidir. Mahkemece talep edilirse teminat da yatırılmalıdır. Yargılamanın iadesi talebini inceleyen mahkeme tarafları davet ederek dinler ve bir ön inceleme yapar.Yargılamanın iadesi talebinin kabulü halinde, yenileme sebebine göre farklı kararlar verilebilecektir. Yargılamanın iadesi bir dava olduğundan bu davada haksız çıkan taraf, asıl davada olduğu gibi yargılama giderlerine ve vekalet ücretine mahkûm edilir..." (Yargıtay 7 HD'nin 2023/5744 Esas 2024/5792 Karar sayılı ilamı). Yargılamanın iadesi, 6100 sayılı HMK'nun 374 vd. maddelerinde düzenlenmiş olup buna göre yargılamanın iadesi talebi, kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı istenebilen, ayrıca hukuki niteliği itibariyle ayrı ve bağımsız bir davadır....
Dosya içeriğine göre yargılamanın iadesine konu edilen ... 11. ... Mahkemesinin 2008/601 Esas ve 2009/383 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, bu karar Dairemizin 15.02.2012 tarihli 2009/42728 Esas, 2012/4146 Karar sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir. Davalı karşı davacı vekili tarafından bu davaya ilişkin olarak yargılamanın iadesi talebinde bulunulmuş olup ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından talebin reddi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Mahkemenin yargılamanın iadesi talebi sonucunda verdiği karar temyiz edilebilir. Ancak aleyhine yargılamanın iadesi yoluna başvurulan karar kanundan dolayı kesin ise yargılamanın iadesi üzerine verilen karar da asıl karar gibi kesindir; yani temyiz edilemez (Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt V, ..., 6. Baskı, 2001, s. 5263)....
Buna göre yargılamanın iadesi, hükmü veren mahkemeden istenir. Mahkemece, yargılamanın iadesi talebi kanuna uygun bulunur ve kabul edilirse yapılacak işlem; yeniden yargılama yapılarak sonucuna göre ya eski hüküm olduğu gibi bırakılıp onanması ya da meydana gelen yeni duruma uygun olarak önceki kararın kısmen veya tamamen tadili ile yeni bir karar vermekten ibarettir. Somut olayda dava, mahkemece ...'ın kısıtlanması hakkındaki kararın yargılamanın iadesi yolu ile kaldırılması isteğine ilişkindir. Mahkemece, yukarıda açıklanan yasa hükümleri gözetilerek; yargılamanın iadesi talebinin kanuna uygun bulunup bulunmadığı konusunda ön inceleme yapılması ve kanunda yazılı koşulların gerçekleştiğinin belirlenmesi halinde ise duruşma açılarak esasa girilmesi, tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre ......
Mahkemece; yargılamanın iadesi istenilen davanın esas ve karar numarası üzerinden verilen 21/09/2021 tarihli ek kararla yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 374 vd. maddelerinde düzenlenen yargılamanın iadesi talebi, ayrı bir dava olarak açılır ve incelenir. Başka bir deyişle; dava, yargılamanın iadesi istenilen davanın devamı niteliğinde değildir. Diğer taraftan, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 10 uncu maddesi; "İadei muhakemenin kabulü üzerine cereyan edecek davalar, yeni davalar gibi harca tabidir. İadei muhakeme talebinde bulunan neticede haklı çıkarsa evvelce alınan harç mahsup edilir." hükmünü içermektedir. Açıklanan bu madde hükmüne göre, yargılamanın iadesi davalarından başvurma harcı ile (davanın konusunun belli bir değeri içerip içermemesine göre) peşin karar ve ilam harcı alınmalıdır....
Mahkemece; yargılamanın iadesi istenilen davanın esas ve karar numarası üzerinden verilen 21/09/2021 tarihli ek kararla yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 374 vd. maddelerinde düzenlenen yargılamanın iadesi talebi, ayrı bir dava olarak açılır ve incelenir. Başka bir deyişle; dava, yargılamanın iadesi istenilen davanın devamı niteliğinde değildir. Diğer taraftan, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 10 uncu maddesi; "İadei muhakemenin kabulü üzerine cereyan edecek davalar, yeni davalar gibi harca tabidir. İadei muhakeme talebinde bulunan neticede haklı çıkarsa evvelce alınan harç mahsup edilir." hükmünü içermektedir. Açıklanan bu madde hükmüne göre, yargılamanın iadesi davalarından başvurma harcı ile (davanın konusunun belli bir değeri içerip içermemesine göre) peşin karar ve ilam harcı alınmalıdır....
