Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 82/7 maddesi "(7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükümlerini haizdir. Davacı tarafından faturaların çalınması ya da kaybolması nedeniyle zayi davası açılmışsa da davacı tarafından çalınmaya dair savcılığa herhangi bir suç duyurusunda bulunulmamıştır. Basiretli tacirler, defter ve belgeleri saklamak yükümlülüğü altındadırlar. Özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle mücbir sebep olmaksızın fatura ve defterlerin ziyaı istenemez. Bu nedenle davanın reddi gerekmiştir....
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE : Dava, kargo ve lojistik işlerine ilişkin personel sağlama hizmeti sebebiyle düzenlenen faturalara dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması" başlıklı 222. maddesinin ilk üç fıkrası, "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer...
Aksine zayi istemine dayanak olarak ileri sürülen olgu dikkate alındığında; isteme konu ticari defterlerin zayi edilmediği ve halen Şirketin önceki mali müşavirinin zilyetliğinde olup Şirket yetkili temsilcisine iadesi talep edilmesine rağmen iade edilmediği sabittir. Bu durumda, zayi olgusunun kanıtlanamadığı ve zayi belgesi verilmesinin yasal koşullarının gerçekleşmediği tartışmasız olup açıklanan gerekçelerle; haklılığı kanıtlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir....
Davacı vekili 06.11.2020 tarihli dilekçesi ile; davaya konu edilen ödemeye ilişkin olarak davacı şirketin ticari defterlerinde herhangi bir kayıt bulunmadığını, bu anlamda ticari defterlerin incelenmesinde hukuki yarar bulunmadığını, ödemenin ise şirket sahibi olan ...'nin kredi kartı ile yapıldığını belirtmiştir. Davalı, usulüne uygun çıkarılan tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir. DELİLLER -Ödeme Belgeleri -Sipariş Fişi -Banka cevabi yazıları-Kredi kartı sözleşmesi -Ticaret sicil kayıt örnekleri DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ; Dava, ticari satış sözleşmesi kapsamında bedeli ödendiği ancak malın teslim edilmediği iddiasıyla açılan alacak davasıdır....
Tarafların defterlerinin incelenmesine karar verilmiş, davacı tarafça sadece ticari defterlerin sunulması üzerine davacı tarafın ---- müşavir bilirkişice incelenmiştir. 26.01.2022 tarihli bilirkişi raporunda, ticari defter ve dayanak belgeleri incelenmesi neticesinde davacı şirketçe davalı şirkete,----- keşide---- çek karşılığında davalı şirketçe----- tahsilat makbuzunun düzenlenerek davacı şirkete verildiği, ------ alınmıştır.” ifadesine yer verilmek --------, davacı şirketin incelenen ticari defterlerinde, davaya konu çekin verilen sipariş avans olarak davalı şirket adına borç kaydedilmiş olduğu, buna --- davalı şirketçe davacı şirkete yapılmış herhangi bir mal satışı ve/veya bedel iadesi tespit edilemediği belirtilmiştir. Davaya konu çek, ------ ibraz edilerek ----tarihinde fiilen tahsil edildiği, ancak dosyada mübrez cevabi yazı ve ekinde ibraz eden/tahsil eden bilgilerine yer verilmediği tespit edilmiştir....
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde , her ne kadar davacı faturaların tebliğinin yapılmadığını beyan etmiş ise de, 2010 yılı itibarı ile davalı tarafından kesilen faturaların usulüne uygun tutulduğu ve davalı ticari defterlerinde bulunduğu,defterlerin yasal kapanışlarının yapıldığı, davacının ticari defter kapanışlarının bulunmadığı, bu nedenle lehine delil olamayacağı gerekçesiyle davanın reddine, %20 kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmiş,hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dairemizce yapılan bozmada davalı şirketin 2006-2007-2008-2009-2011 yıllarına ait defterlerindeki kayıtların incelenerek davacı defter kayıtlarıyla birebir karşılaştırma yapılması gerektiği belirtilmesine rağmen davalı şirketin defterleri ibraz etmemesi nedeniyle bilirkişi incelemesinin yapılamadığı görülmüştür....
Tarafların ------ yıllarına ilişkin ticari defter ve dayanak kayıtlarının ve tüm dosya kapsamının incelenerek dosyadaki tüm iddia ve itirazların değerlendireleceği şekilde dosyanın tevdi edildiği mahkememizce resen seçilen mali müşavir bilirkişisisnden alınan raporda özetle; davacı şirket tarafından ibraz edilen --- ticari defterlerinden yevmiye defteri ve defter-i kebir ------ elektronik defter tutulmasına ilişkin tebliğ kapsamında elektronik ortamda tutulmuş oldukları, bu çerçevede tutulan elektronik defterlerin hesap döneminin ilk ayı ve son ayının beratlarının alınmış olduğu ve söz konusu beratların açılış ve kapanış onayı olarak kabul edilmesi gerektiği, davacının sunduğu elektronik defterlerin -----onaylanan beratları ile birlikte ---- geçerli kanuni defter olarak kabul edilmesi gerektiği, davacının ibraz ettiği ---- envanter defterlerinin de yasal süreler içerisinde noter açılış tasdiklerinin yaptırılmış olduğu, kayıt nizamı bakımından ---- muhasebe sistemi uygulama genel tebliğlerine...
Bilindiği üzere; mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK m. 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (HMK m. 222/2) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir....
Fıkrasında yer alan açık kanun hükmü uyarınca; uyuşmazlığın çözümü için mahkeme kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine vereceği karar ile ticari defterlerin ibrazını isteyebilir ve ticari defterleri delil olarak inceleyebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesinin 2. Fıkrasındaki “kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulma, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış olma ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olmasıdır.” hükmüne uygun olmaları aranmaktadır. Genel hukuk kuralları dâhilinde bir kimsenin kendi düzenlemiş olduğu belgenin kendi lehine delil sayılması mümkün değildir. Görüldüğü üzere ticari defterlerin sahibi lehine delil sayılması istisnai bir haldir. Ticari defterlerin sahibi lehine delil olabilmesi için bir takım şartların bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir....
Maddesine göre; para borçları, alacaklının ikametgahında ödenmesi gerektiğinden, alacaklı, para alacağını taraflar arasında ayrıca yetkili bir yer gösterilmiş olmadıkça kendi ikametgahının bulunduğu yerdeki icra dairesinde takip konusu yapabileceğini, buna göre davalının yetkisizlik iddiasının yerinde olmadığını, faturaların kesilip ticari deftere işlenmesi malların teslimini ortaya net bir şekilde koyduğunu, ticari defterleri tutma yükümlülüğü ticari işletmelerin kuruluşuyla başlamakta ve tasfiye olmaları halinde tasfiyenin sonuna kadar devam ettiğini, tacirin veya ticari işletmenin taraf olduğu ilişkilerden uyuşmazlık doğması halinde olayı aydınlatacak niteliğe sahip belge olduğundan ticari defterlerin delil niteliği bulunduğunu, ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için bir takım şartların bir arada gerçekleşmesi gerektiğini, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesinin 2. fıkrasında düzenlendiğini, Mahkemece gerekli görmesi durumunda ticari...
