Sayılı ilamı ile “Dava; davacının, davalının ... bayisi olduğu, dağıtım sözleşmesi kapsamında davalıya yapılan fazla ödemelerin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporuna, davalı tarafça gerekçeleri de gösterilmek suretiyle itiraz edilmiştir. Davalı vekili özellikle, 2009 yılına ait ticari defterlerin incelenmesi gerektiğini itirazlarında dile getirmiştir. Bu durumda Mahkemece uyuşmazlığın sağlıklı bir biçimde çözümlenebilmesi için davalı vekilinin itirazları da gözetilerek davacı tarafın 2009 yılına ait ticari defterleri üzerinde konusunda uzman bir bilirkişiye inceleme yaptırılarak ayrıntılı ve Yargıtay denetimine uygun rapor alınıp iddia, savunma, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri çerçevesinde tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir....
Davalı ticari defterleri ise usulüne uygun tutulmuş olduğundan sahibi lehine delil olma vasfındadır.Bu defterlere göre davalı 647.629,53 TL alacaklıdır. Davacıların protokolde belirtilen çeklerin iade edilmediğini iddia etmiş ise de iadesi kararlaştırılan çeklerin üzerinin çizilerek iptal yazılı fotokopilerinden ve davalı defter kayıtlarından davacıların bu iddiası yerinde görülmemiştir. Yine icra takibine konu edilen çeklerin protokolde iadesi kararlaştırılan çekler olmadığından davacıların bu yöndeki iddiaları da yerinde görülmemiştir. Yukarıda da açıklandığı üzere, davacılar, elinde çekleri bulunan davalının bu çekler nedeniyle alacaklı olduğu karinesini yazılı delillerle (usulüne uygun tutulmuş ticari defter veya yazılı ödeme belgeleriyle) çürütemediğinden davacıların davalarının reddine karar verilmiştir....
Davalı şirkete ait mali müşavir bilirkişi tarafından incelenen ----yıllarına ait ticari defterlerin usul ve yasaya uygun tutulduğu, sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, taraflar arasında bir ticari ilişkinin mevcut olduğu, davalı şirkete ait ticari defter ve kayıtlarına göre davalı tarafın davacı taraftan ------------alacaklı olduğu tespit edilmiştir....
“Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması” başlıklı 222. maddesi ; “(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir....
Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir....
Ve Limited Şirketi'nin 2014-2015 yılları yasal defterlerin 6102 sayılı yeni TTK. ilgili hükümleri yönünden ticari defterlerin ispat kuvveti bakımından Davalının 2014-2015 yıllına ait Yasal defterlerin (Yevmiye, Defter-i Kebir, Envanter) açılış tasdiklerinin süresi içinde yapıldığı, Yevmiye Defterinin k.ip.mış tasdiklerinin süresinde ve usulüne uygun tasdik edildiği, Davalı şirketin defter kayıtlarına 83.693,32 TL davacı taraftan alacaklı olduğu ..." yönünde görüş ve kanaat sunulmuştur. Alınan talimat raporları sonrasında davacı tarafın ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle birleştirici rapor alınmak üzere dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, 12/01/2023 Uyap havale tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "... IV. TEKNİK İNCELEME Dava konusu olan fore kazık imalat işi davalı tarafından davacıya 17.10.2014 tarihinde imzalanan sözleşme ile verilmiştir....
Sözleşmeye göre borçlu şirketin sözleşme tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde edimini yerine getireceği belirtilmiş olmasına rağmen henüz davalı borçlu şirketin borcu muaccel hale gelmeden, edimini yapması için gereken süre dolmadan sözleşme tarihinden hemen ertesi gün 09.12.2009 tarihinde yapılan temlikin bu sözleşme gereği yapılan avans ödemesinin iadesi olarak kabul edilmesi ticari teamüllere ve hayatın olağan akışına uygun düşmemektedir. Buna göre yapılan temlik İİK 279/3 maddesine göre vadesi gelememiş borç için yapılan ödeme niteliğinde olduğundan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir....
Taraflar arabuluculuk görüşmelerinde anlaşamamış ve arabuluculuk son tutanağı dosyamıza sunulmuştur. 6100 Sayılı HMK'nun "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması" başlıklı 222. Maddesinde; "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir....
Görüldüğü üzere, davacı taraf ticari defterlerini sunmuş, davalı ise sunmamıştır. HMK m. 222 gereği; Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir....
Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222.maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK m.222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m.222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir....
