ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/388 KARAR NO : 2021/887 DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/08/2020 KARAR TARİHİ : 21/10/2021 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, İDDİA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ... İcra Dairesi Müdürlüğü”nün .../... sayılı dosyasından ödeme emrinin iptali, İİK gereğince borçlu davacının borçlu olmadığının tespiti ile davalı borçlunun banka hesaplarından İzmir ... İcra Dairesi Müdürlüğü' nün .../... Esas sayılı dosyasından hacizle tahsil edilen paranın tespiti ile iadesi gereken miktarın istirdat edilmesi, davanın kabulüne ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir....
Her ne kadar davalı tarafa ticari defter ve belgelerin ibrazı için kesin süre verilmiş ve ticari defter ve belgelerini ibraz etmemesi halinde ibrazdan kaçınmış sayılacağı ve diğer tarafın HMK 222/2'de yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerini sahibi lehine delil olarak kabul edilebileceği ihtar edilmiş ise de; davalı taraf belirlenen gün ve saatte ticari defter ve belgelerini geçerli bir mazereti olmaksızın ibrazdan kaçınmıştır....
Maddesi uyarınca ticari defterlerini ibraz etmek üzere süre verilmiş, davacı vekilinin müvekkili şirketin ticari defterlerinin bulunduğu adresi ve irtibat kurulacak kişiyi bildirdiği, davalının usulüne uygun tebliğe rağmen defter ibrazında bulunmadığı görülmüştür. ... Müdürlüğü'nün .... sayılı takip dosyasının celbi sağlanmış olup icra takip dosyası fiziki olarak dosyamız arasına alınmıştır. Takip dosyasını incelenmesinde davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine takip başlatıldığı ve borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür. Dosyanın Mali Müşavir bilirkişiye tevdi ile tarafların ticari defter ve kayıtlarında akdi ilişkinin ne şekilde yer aldığı, ticari defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, ticari defterlerinde uyuşan ve uyuşmayan kayıtların neler olduğu ve mahkemece yapılan uyuşmazlık tespiti çerçevesinde rapor tanzim edilmesi istenilmiş, 18/01/2021 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır....
Davacı tarafa ait ticari defterlerin davacının ikametinin bulunduğu mahal mahkemesine talimat yazılarak rapor aldırılmasına karar verilmiştir. --- talimat dosyası ile aldırılan ---- tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda özetle: "Davacı taraf ----yılında işletme defterine tabi bir mükelleftir. İşletme defterleri kağıt ortamında tutulduğu zamanlarda açılış tasdikine tabi olup, kapanış tasdikine tabi değildir. Davacının ---- yılı ticari defterinin açılış tasdiki her ne kadar ---- tarihinde yapılmış olsa da yeni işe başlama olduğundan bu tarihte açılış tasdikinin yapılmış olması mevzuata uygundur. Ayrıca işletme defteri mükellefleri----- yılından itibaren kağıt ortamında defter tutma zorunluluğundan çıkarılıp, --- sisteminden defter beyan olarak sanal ortamda defter tutmaya başlamışlardır. Dolayısıyla yukarıda bilgileri yazılı bulunan davacı taraf ait ticari defterler mevcut hali ile sahibi lehine delil olma özelliğine haizdir....
Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Kanunun 219. maddesi uyarınca taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar....
Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Kanunun 219. maddesi uyarınca taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar....
Davalının ticari defterlerinin incelenmesi için alınan bilirkişi raporunda özetle; davalı tarafın dava dosyasında bulunan ticari defterlerin açılış tasdiklerinin süresi içinde yaptırıldığı, defter kayıtlarının dayanağı belgelerle uyumlu olduğundan 6102 sayılı T.T.K 64-65-66 maddelerine göre sahibi lehine kesin delil olma özelliğine haiz olduğu, davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen ticari fiyat teklif mektup sözleşmelerinin mevcut olduğu, davacının sözleşmeden dönme suretiyle sona ermesi ile tarafların üstlendikleri borçlarından kurtulacakları gibi daha önce ödediği tutarları, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebileceği, davalı şirketin 25.03.2021 tarihi itibariyle davacı şirket’e 28.000,00 TL.tutarında ki iş avansından borçlu durumda olduğu, bu tarihten sonra davalı tarafından davacıya yapılmış herhangi bir ödeme kaydının bulunmadığı mütalaa edilmiştir....
-TL’lik tahsilat kaydı yapıldığı tespit edilmiş olup aksi ispatlanmadıkça, dava tarihi itibari ile davacının davalıdan---görüşlerini bildirmiştir. 10/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davalı şirket tarafından ibraz edilen ---- yılına ilişkin ticari defterlerin; açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve dava konusu ile sınırlı kaymak kaydıyla defter kayıtlarının birbiri doğruladığı, davalı şirketin defterlerinin Kayıt nizamı bakımından uygun olduğu, davalı şirket lehine veya aleyhine delil kabiliyetleri Sayın Mahkemeniz takdirinde olduğu, Davalı ve davacı şirketin ticari defterleri ve dosyadaki bilgiler ışığında takip tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 133.970,29.-TL alacaklı olduğu, takip tarihinden sonra davalının davacıya 129.278,21.-TL ödeme (Çek+mal iadesi) yaptığı, neticesinde dava tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 4.692,08....
ödeme kaydının davalı ticari defterlerinde bulunmadığı tespit edilmiştir....
A.Ş. firmasına teslim ettiği çeklerin eksiksiz olarak mahkemeye sunmak amacıyla 5.celsede dinlenen davacı tanıklarının anlatımlarının mahkemece dikkate alınmadığını, kabul etmedikleri bilirkişi raporuna itirazları dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, mahkeme kararının 5.sayfasında davalının cevap dilekçesinden kopyalama yapıldığını, tarafların ticari defterlerinin incelenmesi talebinde bulunmaları taleplerinin dikkate alınmadığını, davalı defterlerin Afyon Talimat Mahkemesince seçilen bilirkişi tarafından incelendiğini, itirazları neticesinde mahkemece yeni bilirkişi heyeti oluşturulduğunu ancak bu bilirkişi heyetinin de Afyon'daki bilirkişinin hazırladığı raporu esas alıp raporla aynı doğrultuda yeni heyet raporu tanzim ettiğini, böylelikle ticari defterlerin davalının da şirket merkezi olan İstanbul/Ataşehir'de karşılıklı incelenmesi taleplerinin dikkate alınmadığını, ikinci bilirkişi heyeti incelenmesi için 08.01.2021 tarihinde davacının ticari defterlerinin bilirkişiye teslimi anında...
