Bilirkişi tarafından düzenlenen 13.09.2023 tarihli raporda özetle, "Davacı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre Davalı şirketten borç/alacak bakiyesi bulunmadığı ancak Davalı şirketin düzenlediği faturaya noter kanalı ile yasal süresinde itiraz etmiş olmakla birlikte ticari defterlerinde kayıtlarından iptalini yapmadığı anlaşıldığının, davalı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi...
gönderildiği, davalı tarafından incelemeye esas defterlerin sunulmadığından rapor düzenlenememesi sonrası dosyanın mahkememiz ara kararı doğrultusunda taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından, TTK 83-85.maddeleri ile HMK 222.maddesi uyarınca davacı tarafın ilgili yılarına ilişkin tüm yasal ticari defterleri (defteri kebir, yevmiye, envanter defterleri ile ve var ise muavin kayıtları ve dayanak belgeleri) üzerinde mali müşavir eşliğinde inceleme yapılmasına karar verildiği, mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 09/06/2021 tarihli raporda özetle; dosyasına sunulu belgeler ile davacı tarafın ----- yılı ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; davacı tarafından ibraz edilen --- yılına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226' ve 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, Davacı defterlerinin Kayıt nizamı bakımından V.U.K. m....
Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz...." şeklinde belirtilerek ticari defterlerin usulüne uygun tutuldukları halde sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesinin şartları belirtilmiştir. Bu hususta --- sayılı ilamında da ticari defterlerin sahibi lehine ve aleyhine delil teşkil ettiği durumlar belirtilmiştir. Somut olayda; dava itirazın iptali davası olup taraflar arasındaki ticari ilişkinin ve cari hesabı oluşturan faturalara konu malların teslimi ve fatura bedellerine yönelik alacaklı olduğu hususunun ispatı davacı üzerindedir....
Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4)....
-makamınca ilk işe başlama “onay tipi” ile tastik ettirilmiş olup şirket ------beri faaldir. 2021 yılı ticari defter ve belgeleri muhasebe standartlarına uygunluğu tespit edilmemiş olup defterlerin tasdikleri TTK 64,66 VUK 220-226 maddeleri uyarınca usulüne uygun yapılmamıştır....
, diğer yandan davalı yan tarafımıza ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerini göndermiş ancak davacı ile olan cari hesap kayıtlarını sunmadığından dava konusu edilen ödemelerin davalı kayıtlarında mevcut olup olmadığı da tespit edilmediği, diğer yandan, davalı taraf aksini beyan etmesi durumunda HMK. 219/1,2 maddesi gereği dava konusu olan (2016 dönemi ile ilgili) cari hesap ekstrelerini ve defterlerin ilgili sayfalarının onaylı örneklerini, şirket müdürü ve şirket muhasebecisinin aslının aynıdır imzası ile dilekçe ekinde dava dosyasına sunması halinde incelemenin bu boyutta da yapılabileceği sonuç ve kanaati ile raporunu sundukları görülmüştür....
SMMM ... 06/09/2021 Tarihli Raporunda; Davacı’nın 2015 yılı yasal ticari defterlrini bulamadığını belrttiği,2016 yıllarıı yasal ticari defterlerinde 6762 sayılı TTK’nunda öngörülen “ açılış onaylarına” ilişkin vecibelerini yerine getirdiği ancak “kapanış onaylarına” ilişkin vecibeleri yerine getirmediğini, davalının 2015 yılı e-defter yasal ticari defterlerinde(Envanter Hariç) 6762 sayılı TTK’nunda öngörülen “ açılış onaylarına”ve “kapanış onaylarına” ilişkin vecibelerini yerine getirdiği 2016 yılı e-defter yasal ticari defterlerinde e-defter beratlarını sunmadığından (Envanter Hariç) 6762 sayılı TTK’nunda öngörülen “ açılış onaylarına”ve kapanış onaylarına ilişkin vecibelerini yerine getirmediği, dava dilekçesinde davacı vekili Müvekkili şirketin davalı şirket ile ticari ilişkisinin mevcut olduğunu, davalıdan tarımsal sulama malzemeleri alındığını,malların bedellerinin hepsinin ... ......
Bilirkişi mali müşavir ... tarafından mahkememize sunulan 31/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı tarafından ibraz edilen defter kayıtlarına göre taraflar arasındaki ticari ilişkinin 05.11.2020 tarihinde davalının davacıya banka yoluyla para göndermesi suretiyle başladığını ve 31.12.2021 tarihinde davalı tarafından davacıya banka havalesi yoluyla gönderilen 1.000.000 TL + 1.000.000 TL’ye kadar devam ettiğini, Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı tarafından davalıya banka kanalıyla gönderilen bir kısım para nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise tutarının ne olduğunu, davacının faiz talep edip edemeyeceğini, edebilecekse faiz başlangıç tarihi ve türünün ne olduğu noktalarında toplandığını, davacı tarafından ibraz edilen 2020 yılına ilişkin ticari defterlerin incelenmesinde; tutulması zorunlu olan tüm ticari defterlerin fiziki ortamda tutulduğunu, uyuşmazlık konusu işle ilgili olarak defterlere geçirilen tüm kayıtların birbirini doğruladığını...
Görüldüğü üzere ticari defterlerin sahibi lehine delil sayılması istisnai bir haldir. Ticari defterlerin sahibi lehine delil olabilmesi için bir takım şartların bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu şartların neler olduğu 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Ticari Defterlerin İbrazı Ve Delil Olması” başlıklı 222. maddesinin 3. Fıkrasında " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde) yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir....
-TL bedelli ... nolu çekin davalı şirkete iadesi için bordro düzenlendiği, davacı tarafından karşılıksız çekin başvurusunun; çekin keşidecisi olan şirket ... Tic. Ltd. Şti'nin ortağı olduğu bordro üzerinde “...” adı ve imzası yer aldığı ancak kaşe bulunmadığı, 24.663.-TL değerindeki çeke ilişkin İade Çek Bordrosuna rastlanmadığı, Her tacirin, ticari bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği, ticari hayatı ile ilgili olarak yaptığı işlerle ilgili mevzuatı, ne yapması gerektiğini diğer şahıslardan daha iyi bilmek zorunda olması gerektiğinden; elbette nihai takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemenize ait olmakla birlikte kanaatime göre davalının borç ödeme yükümlülüğünde olması gerektiğinin düşünüldüğü, " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür....
